جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

نیویورک تایمز نوشت:

چهل و پنجمین رئیس جمهور آمریکا و نظم جدید خاورمیانه/ چه بازیگران جدیدی باید وارد آرایش سیاسی منطقه شوند؟

رئیس جمهور بعدی آمریکا باید یک آرایش جدید منطقه ای را شکل دهد که تمام بازیگران اصلی از جمله ایران و ترکیه و منافع آنها مد نظر گرفته شود.

کد خبر: ۱۴۷۶۰۹
چهل و پنجمین رئیس جمهور آمریکا و نظم جدید خاورمیانه/ چه بازیگران جدیدی باید وارد آرایش سیاسی منطقه شوند؟

امروز مسائل متعددی در خاورمیانه وجود دارد که با توجه به رد پای آمریکا در منطقه و تضعیف نفوذ این کشور، رئیس جمهور جدید کشور باید به آنها بپردازد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه نیویورک تایمز آمریکا در گزارشی نوشت: پس از اینکه سر و صداهای کارزارهای انتخاباتی پایان یابد و فراز و نشیب ها و اتهام ها و توهین ها بخوابد، برنده انتخابات ماه آینده آمریکا از خواب بیدار خواهد شد و خود را با واقعیت هایی روبرو خواهد دید: خاورمیانه در درگیری و بی نظمی گرفتار است و دیگر رهبری آمریکا را نمی طلبد.

چهل و پنجمین رئیس جمهور آمریکا مشکلات مرتبط با منطقه بسیاری را به ارث خواهد برد. در گذشته، رئیس جمهور آمریکا منطقه را از طریق منشور جنگ سرد، تروریسم و یا اسرائیل مشاهده می کرد، اما این پارادایم ها به طرز چشمگیری تغییر کرده است.

امروز مسائل متعددی وجود دارد. سوریه، عراق و یمن در جنگ گرفتار شده اند. ترکیه و اردن درگیر بحران پناهندگان هستند. روسیه خود را مجددا به عنوان یک بازیگر بزرگ در منطقه مطرح کرده است. لیبی در تلاش برای دستیابی به ثبات و آرامش است. مصر در حال مبارزه با یک تهدید تروریستی داخلی است. و عربستان سعودی و ایران در رقابت شدیدی هستند.

«امیل حکایم» عضو ارشد موسسه بین المللی مطالعات استراتژیک در بحرین گفت: «در حقیقت، نظم خاورمیانه در حال حاضر به حدی به هم ریخته است که چشم اندازهای بزرگ برای آن کاملا غیر واقعی هستند. اکنون شرایط وخیم است.»

در اینجا در منطقه، آمریکا در دوره ریاست جمهوری اوباما به اقدامی فراتر از مبارزه با داعش تمایلی نداشت. به گفته حکایم، «رویکردهای امنیتی جدای از سیاست» برخی پیش بینی ها برای افزایش حضور امریکا در منطقه را به شکست مواجه کرده اند.

«بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر رژیم اسرائیل مانند دیگر متحدان آمریکا در منطقه زمان زیادی را صرف کرده اند تا در مورد عواقب ناشی از عقب نشینی آمریکا از منطقه هشدار دهند.

و مانند دیگران، نتانیاهو مجبور به کنار آمدن با این شرایط است. او چندین بار در سال گذشته به «مسکو» سفر کرده است. مشاوران او گفتند نه به دلیل اینکه او روسیه را به آمریکا ترجیح می دهد بلکه به این دلیل که کرملین به سرعت خلاء ناشی از نبود واشنگتن را پر کرده است.

«افراییم اینبار» مدیر موسس مرکز مطالعات استراتژیک «بگین سادات» در نزدیکی شهر «تل آویو» گفت: «چالش مهم برای رئیس جمهور جدید، کشف چیزی است که او برای این منطقه می خواهد و بازگرداندن اعتبار آمریکا. آنچه منطقه در حال حاضر می بیند تنها ضعف آمریکا است.»

اینبار افزود این مسئله لزوما به معنای حضور نظامی گسترده آمریکا نیست. در واقع، تمایل بسیار کمی در منطقه برای بازگشت آمریکا به سیاست های مداخله جویانه تر از «جورج دبلیو بوش» رئیس جمهور سابق آمریکا وجود دارد. اما اگر بوش بیش از حد افراطی در نظر گرفته شد، از نظر بسیاری اوباما بیش از حد محدود بود بنابراین ترجیح بر این است که فردی در میانه این دو رئیس جمهور شود.

همان طور که «پاتریک تایلر» در کتاب خود «دنیایی از مشکلات» به موضوع سابقه 10 رییس جمهور آمریکا و منطقه پرداخته است، رویکرد آمریکا در قبال خاورمیانه به ندرت مجموعه ای منسجم از اهداف و یا اقدامات را دنبال می کند. هر یک از روسای جمهور آمریکا خاورمیانه را از دیدگاه های مختلفی مدیریت می کند. «ریچارد ام نیکسون» آن را به عنوان بخشی از مسابقه شطرنج خود با مسکو می دید. «جیمی کارتر» و «بیل کلینتون» پیشرفت دیپلماتیک میان اسرائیل و دشمنان این رژیم را دنبال می کردند. بوش و پدرش بر «صدام حسین» در عراق متمرکز شده بودند.

اوباما قطعا با توجه به جنگ در عراق، اوضاع بی نظمی را در منطقه به ارث برد. اما در زمانی او وارد کاخ سفید شد، افزایش نیروها توسط بوش و تغییر استراتژی ژنرال «دیوید پترائوس» فرمانده وقت نیروهای آمریکایی در عراق به نوبه خود جنگ را به نقطه ای کشاند که بوش آزادانه توانست با بغداد در مورد یک طرح سه ساله برای خروج نیروها مذاکره کند؛ مذاکراتی که اوباما آن را دنبال کرد.

رئیس جمهور بعدی چنین راهکار روشنی را نخواهد یافتد. اوباما مانند بوش در تلاش است تا در ماه های آخر حضور خود در دفتر ریاست جمهوری یک وضعیت نظامی بهبود یافته ای را در اختیار وارث خود قرار دهد.

اما حتی اگر داعش در میدان نبرد نابود شود، خاورمیانه همچنان با بسیاری از درگیری های دیگر همچنان مواجه خواهد بود که برای پیگیری آنها نیاز به یک کارت امتیاز خواهد بود. بهار عربی در سال 2011 نتوانست به اهداف خود دست یابد و تنها ساختارهای سنتی را بر هم زد و جنگ داخلی در سوریه به راه انداخت که صدها هزار کشته و زخمی بر جا گذاشت و میلیون ها نفر را آواره کرد و همچنان برای منطقه هزینه دارد.

اوباما در برابر فرو رفتن بیشتر در جنگ سوریه مقاومت کرده است، با این استدلال که تنها آمریکا را در یکی دیگر از باتلاق های خونین گرفتار می کند. اما حتی اگر رئیس جمهور بعدی - آن طور که «هیلاری کلینتون» قول داده است - یک منطقه پرواز ممنوع را در سوریه تحمیل کند، و یا - آن طور که «دونالد ترامپ» قول داده است - با روسیه بیشتر وارد تعامل شود؛ رویکرد سیاسی خائنانه باقی خواهد ماند.

آمریکا متحدان کُرد خود را برای مبارزه با داعش تحت فشار قرار داده است، اما در این زمینه به پیشرفتی دست نیافته است زیرا ترکیه، دیگر متحد آمریکا، از این اقدام ناراحت شده است. مصر و عربستان سعودی ظاهرا در جنگ داخلی سوریه در همان سمت هستند؛ اما تنش ها این ماه زمانی تشدید شد که سعودی ها محموله های سوخت به مصر را متوقف کردند و مصری ها از قطعنامه پیشنهادی روسیه در مورد سوریه در سازمان ملل متحد که عربستان سعودی مخالف آن بود، حمایت کردند.

«باسل اف. صلوخ» کارشناس منطقه ای در دانشگاه آمریکایی لبنان در شهر «بیروت» گفت: «در هسته این رویارویی ژئوپلیتیکی مبارزه بر سر معماری آینده امنیت خاورمیانه است. رئیس جمهور بعدی باید یک آرایش جدید منطقه ای را شکل دهد که تمام بازیگران اصلی از جمله ایران و ترکیه و منافع آنها مد نظر گرفته شود. این کار واقعا دشوار است، اما هر چیزی کمتر از این نمی تواند ثبات را به منطقه بازگرداند.

کارشناسان سیاست خارجی در سراسر واشنگتن زمان زیادی را برای ارائه پیشنهادات خود در مورد رویکرد رئیس جمهور بعدی در قبال خاورمیانه صرف کرده اند. سازمان هایی مانند موسسه بروکینگز، شورای آتلانتیک و موسسه خاورمیانه گزارش هایی را ارائه و یا کنفرانس هایی را برگزار کرده اند. بسیاری از آنها در نتیجه گیری دو حزبی پیش بینی کرده اند که رویکرد اوباما در قبال منطقه موثر نبوده است و نیاز به راه اندازی مجدد سیستم است.

«امی هاوثورن» معاون مدیر پروژه در دموکراسی خاورمیانه گفت: «رئیس جمهور بعدی باید به مسائل اساسی حکومت، فساد و سرکوب در منطقه بپردازد. بدیهی است آمریکا نمی تواند خودش این مشکلات را حل کند، اما می تواند به کسانی در منطقه که به دنبال راه حل های صلح آمیز و سازنده هستند، کمک کند.»

«ادوارد پی. جرجیان» سفیر سابق آمریکا در فلسطین اشغالی و سوریه که در حال حاضر هدایت مؤسسه «جیمز بیکر» در دانشگاه «رایس» آمریکا را برعهده دارد، گفت: «دولت جدید باید راه هایی را برای کمک به بازسازی اقتصاد منطقه پیدا کند.»

وی با اشاره به تجربه بد در عراق گفت: «از اولویت های مهم دولت جدید کنار گذاشتن «ملت سازی» است که حتی فراتر از ظرفیت آمریکا است. در عوض باید بر ایجاد استراتژی های موثر در همکاری نزدیک با کشورهای منطقه متمرکز شود.»

«جیمز جفری» معاون مشاور امنیت ملی سابق بوش و سفیر عراق در دوره اوباما که در حال حاضر در موسسه واشنگتن برای سیاست خاورنزدیک فعالیت دارد، گفت: «هیچ کدام از کارفرمایان سابق من فرمول مناسب را نیافتند. استفاده بیش از حد بوش از نیروی نظامی، پایگاه سیاسی آمریکا برای تعامل را از بین برد. و سپس ترس اوباما از استفاده از نیروی نظامی، پایه های دیپلماتیک منطقه ای آمریکا در دولت های هم پیمان را تضعیف کرد.»

جفری ادامه داد که رئیس جمهور بعدی باید به ترمیم روابط با متحدان بپردازد و بر ایران هم متمرکز شود. اما او گفت هر کس که وارد کاخ سفید شود باید از وسوسه تلاش برای مقابله با مشکلات اساسی که منطقه را گرفتار خود کرده، اجتناب ورزد.

او گفت: «ما نمی توانیم این مشکلات را حل کنیم. حتی اگر این مشکلات قابل حل شدن باشند، مردم محلی باید تصمیم بگیرند که چه زمان وارد عمل شوند زیرا دخالت های ما می تواند نتیجه معکوس داشته باشد.»

انتهای پیام

دیدگاه شما