معلوم نیست برای چه اردوغان به این گونه تنش سیاسی و نظامی با کشورهای همجوار ترکیه روی می آورد در حالی که نخست وزیر جدیدش به دنبال بهبود روابط با آنها و حل همه اختلاف های به شیوه مسالمت آمیز است به گونه ای که منافع همه تامین می شود به ویژه آن که ترکیه همچنان در جنگ سوریه گرفتار است و با بحران اقتصادی روز افزون مواجه است و روابطش با اتحادیه اروپا شاهد بحران است و با انفجارهای تقریبا روزانه مواجه است که بی ثبات و ناامن اش می کند که پشت این انفجار خطرناک ترین گروه های منطقه یعنی پ.ک.ک و داعش قرار دارند؟
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، «عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر مشهور عرب در یادداشتی در بخش سخن سردبیر در روزنامه رأی الیوم به تنش میان عراق و ترکیه بر سر حضور غیرقانونی نیروهای ترکیه در شمال عراق پرداخت و نوشت:«رجب طیب اردوغان» رئیس جمهوری ترکیه زمانی که به آقای «حیدر العبادی»نخست وزیر عراق حمله سخت و شخصی کرد از همه عرف های دیپلماتیک خارج شد.اردوغان با زبان احساسی بی سابقه و با صدای بلند العبادی را مورد خطاب قرار داد و به او گفت:« تو کی هستی...حد خودت را بدان...تو به پای من نمی رسی...باید بدانی که ما هر کاری که دل مان بخواهد را انجام می دهیم.»
این گونه احساساتی صحبت کردن در واکنش به درخواست آقای العبادی برای خروج بیش از هزار نظامی و کارشناس ترک از پایگاه نظامی «بعشیقه» در نزدیکی «موصل» رخ داد؛ درخواستی که پارلمان عراق با اجماع و توسط همه فراکسیون هایش، طایفه هایش،سنی و شیعه،نژادی کرد و ایزدی و مسیحی و ترکمن تایید و نیروهای ترکیه نیز «نیروهای اشغالگر»توصیف شدند.
واکنش رسمی دولت عراق به این تعدی ها «خردمندانه» بود و احساسی نبود به طوری که «سعد الحدیثی» سخنگوی العبادی از بیان این گونه سخنان که مشکل را «شخصی» می کند و از جنبه های قانونی اش دور می کند و هیزم آتش «ملتهب» اختلاف را بیشتر می کند،«ابراز تاسف»کرد، همچنین نشان می دهد که دولت ترکیه تمایل جدی برای حل بحران و خروج نیروهایش از عراق ندارد. اما واکنش تند و هجومی توسط الحشد الشعبی(نیروهای مردمی)صادر شد که در بیانیه ای اعلام کرد که « در میدان، پاسخ زلزله واری می دهد» و افزود که «خواهیم دید که چه کسی حد و حدود خود را می شناسد و در آن جا می ایستد.»
تعدی اردوغان به العبادی و به شیوه ای که دیدیم و واکنش الحشد الشعبی که در خود تهدید داشت به مصلحت تنش طایفه ای است که به سرعت به سمت منطقه می خزد و تهدید به وقوع جنگ طایفه ای میان دو طرف معادله مذهبی اسلامی بزرگ یعنی شیعه و سنی می کند که ممکن است کشورهای منطقه ای بزرگ به سمت آن کشیده شوند.
اردوغان می گوید که نیروهای ترکیه که تعداد آنها بیش از هزار نفر است و مورد حمایت تانک و زره پوش هستند با درخواست دولت عراق به این کشور آمدند و هنگامی که دولت عراق ارائه چنین درخواستی را تکذیب کرد، رئیس جمهوری ترکیه گفت که موافقت دولت اقلیم و «مسعود بارزانی»را گرفته است اما بارزانی از چنین دعوتی از نیروهای ترکیه برای آمدن به عراق خود را تبرئه کرد و نکته جالب توجه این است که نیروهایی که در جلوگیری از حمله عناصر داعش به اربیل و اشغال آن توسط این گروه نقش مهمتری داشتند،نیروهای ایرانی و آمریکایی بودند و نه نیروهای ترک.
ایالات متحده آمریکا که آقای بارزانی از آنها کمک خواست برای حل بحران میانجی گری کنند، اعلام کرد که وجود نیروهای ترکیه در اراضی عراق غیرقانونی است زیرا ترکیه عضو ائتلاف بین المللی که با داعش می جنگد و برای بیرون کردن این گروه از موصل خود را آماده می کند، نیست. این موضع گیری آمریکا تایید واضح موضع گیری دولت عراق در زمینه ضرورت خروج نیروهای ترکیه است و اگر هم آقای بارزانی مختار به انتخاب ترکیه یا حزب کارگران کردستان(پ.ک.ک) می شد وی پ.ک.ک را که از جنس خودش هستند انتخاب می کرد هر چند تظاهر به چیز دیگری می کند.
مشاوران نظامی ترکیه،همانطور که آقای اردوغان گفت، نیروهای ارتش عراق را برای آماده شدن جهت نبرد موصل آموزش نمی دهند بلکه بیش از 5هزار فرد مسلح را آموزش می دهند که وابسته به آقای «اثیل النجیفی» استاندار استان نینوا(موصل مرکز آن است)هستند که به روابط ویژه اش با ترکیه مشهور است و بلافاصله پس از حمله داعش به این شهر در دو سال پیش بدون هیچ گونه مقاومتی آن را ترک کرد.برخی ترکیه را متهم می کنند که در حال تاسیس«ارتش سنی»از اهالی موصل و همجوار آن است که وابسته به آنکارا باشد.
اردوغان بر مشارکت نیروهای ترکیه در نبرد «آزادی» موصل اصرار می کند و بسیاری نمی توانند بفهمند که دلیل اصرارش بر این درخواستش که حتی خود آمریکا فرمانده ائتلافی که نبرد را هدایت خواهد کرد، با آن مخالف است، چیست، مگر آن وی به لحاظ درونی باور داشته باشد که موصل و حتی همه استان نینوا اراضی ترکیه ای هستند و وی مسئولیت«آزادی»شان و دور کردن داعش از آن و حمایت مردم ترک اش بر گردن دارد.
اگر چه با دولت عراق اختلاف داریم اما در عین حال با شعله ور شدن جنگ طایفه ای مذهبی و نژادی در اراضی عراق مخالفیم همانطور که با از بین بردن وحدت دیموگرافی و جغرافیایی آن و غرق کردن این کشور و ملتش در حمام های خون مخالفیم.
معلوم نیست برای چه اردوغان به این گونه تنش سیاسی و نظامی با کشورهای همجوار ترکیه روی می آورد در حالی که نخست وزیر جدیدش به دنبال بهبود روابط با آنها و حل همه اختلاف های به شیوه مسالمت آمیز است به گونه ای که منافع همه تامین می شود به ویژه آن که ترکیه همچنان در جنگ سوریه گرفتار است و با بحران اقتصادی روز افزون مواجه است و روابطش با اتحادیه اروپا شاهد بحران است و با انفجارهای تقریبا روزانه مواجه است که بی ثبات و ناامن اش می کند که پشت این انفجار خطرناک ترین گروه های منطقه یعنی پ.ک.ک و داعش قرار دارند؟
آیا اردوغان می خواهد جبهه جدیدی در نزدیکی موصل علیه نیروهای ارتش عراق ، الحشد الشعبی و کردهای عراق که با پ.ک.ک جدایی طلب همبستگی می کنند، باز کند؟آن هم در زمانی که با بقایای کودتای نظامی اخیر و آثار آن که ترکیه را به لرزه درآورد، مواجه است؛ کودتایی که نزدیک بود حکومتش که به شکل دموکراتیک انتخاب شد را بر باد دهد و به همراه همه دستاوردهای اقتصادی که طی 13 سال از حاکمیت حزب «عدالت و توسعه» به رهبری خود اردوغان به ارمغان آمد را نیز بر باد دهد؟
از جنگ داخلی و منطقه ای در اراضی عراق می ترسیم؛جنگی که برخی پایتخت های عربی متاسفانه ترکیه را برای ورود به آن تحریک می کنند و قربانیان این جنگ نیز سنی ها و شیعیان با هم هستند و این جنگ اگر به وقوع بپیوندد دهه ها ادامه پیدا می کند و تر و خشک را با هم می سوزاند، و نشستی که وزرای خارجه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس با حضور«مولود چاووش اوغلو»وزیر خارجه ترکیه برگزار می کنند چیزی نیست جز یکی از محورها در این زمینه.
نمی دانیم اردوغان به این خطر آگاه است یا نه و احتیاط های لازم برای این بحران را اتخاذ کرده یا نه و نمی دانیم که آیا می داند تنش باعث می شود که بیشتر عراقی پشت آقای العبادی قرار گیرند یا نمی داند.
دخالت نظامی و سیاسی ترکیه در سوریه در پنج سال پیش در رسیدن این کشور به این وضعیت تاسف بار کنونی و قرار دادن منطقه در آستانه جنگ جهانی سوم سهم دارد که اگر فتیله آن شعله ور شود بازتاب آن برای ترکیه ویرانگر خواهد بود، اما «بشار اسد»رئیس جمهوری این کشور همچنان در کاخ حاکمیت در دمشق حضور دارد، حالا آیا همتایش در عراق را نیز به همین نتیجه می رساند؟
رئیس جمهوری ترکیه دارد با آینده خودش و حزبش و چه بسا آینده خود ترکیه بازی می کند و احساسی رفتار کردنش و تنش شخصی اش در قبال آقای العبادی بازتاب دهنده این مساله است و امید می رود که از خود عقلانیت نشان داده و اندکی درنگ کرده و خودش را کنترل کند زیرا بها بسیار گران خواهد بود.
در پایان می گوییم که آرزو داشتیم اردوغان همان جمله های «معمر قذافی» در آخرین روزهای عمرش را به کار نمی برد که بارزترین این جمله ها«شما کی هستید»که با آن دشمنانش را مخاطب قرار داد و ارزیابی بدش نیز مشخص شد و بیشتر از این نمی خواهیم ادامه بدهیم،ترکیه بخش بزرگی از تاریخ ما و میراث اسلامی مان است و برای خودش و ملتش فقط آرزوی خیر،ثبات و شکوفایی می کنیم.