جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

فایننشال تایمز نوشت:

شکست سیاسی و اقتصادی عربستان

نقشه عربستان برای ضربه زدن به شماری از تولیدکنندگان نفتی از جمله ایران نه تنها شکست خورد بلکه باعث شد که آسیب های جدی به خود سعودی ها وارد شود.

کد خبر: ۱۴۶۲۶۹
شکست سیاسی و اقتصادی عربستان

ایران در قلب و ذهن مردم خاورمیانه برنده جنگ با عربستان است. جنگ بی رحمانه یمن وجهه عربستان را کاملا تخریب کرده است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی نوشت: دو سال پیش دولت عربستان سعودی یک استراتژی را برای حفظ موقعیت خود در بازار جهانی نفت اعمال کرد. نقشه این بود که این کشور تولید خود را تا حدی افزایش دهد که قیمت ها سقوط کند. هدف از این نقشه، فشار بر تولید کنندگان دیگر، به ویژه صنعت نفت شیل آمریکا و وادار کردن آنها به کاهش تولید بود. در آن زمان باور بر این بود که صنعت نفت آمریکا به قیمت در حدود 90 دلار در هر بشکه نیاز دارد. هنگامی که قیمت به کمتر از این سطح سقوط کرد، عربستان سعودی فکر می کرد که از سهم بازار خود محافظت کرده و در همین راستا، یک هشدار شدید به دیگران، به خصوص ایرانیان خواهند داد که می خواهند تولید خود را پس از توافق هسته ای با آمریکا به رقم پیش از تحریم ها باز گردانند.

این استراتژی نه تنها شکست خورد بلکه باعث شد که آسیب های جدی به خود سعودی ها وارد شود. قیمت ها بسیار بیشتر از پیش بینی ها سقوط کرد؛ زیرا دیگر شرکت کنندگان در بازار آن گونه که انتظار می رود واکنش نشان ندادند. افزایش تولید عربستان آن طور که سعودی ها انتظارش را داشتند بر صنعت نفت آمریکا تاثیر گذار نبود و کاهش 70 درصدی قیمت، خروجی آمریکا را تنها اندکی کاهش داد. این پادشاهی به سادگی انعطاف پذیری تولید کنندگان آمریکایی و توانایی آنها را برای کاهش هزینه ها دست کم گرفت.

این نقشه سعودی ها نه تنها دیگران را مجبور به کاهش تولید نکرد، بلکه انگیزه ای برای همه ایجاد کرد تا برای جبران کاهش درآمد تولید خود را به حداکثر برسانند. سعودی ها این واقعیت را نادیده گرفتند که اگر سرمایه گذاری اصلی در میدان های نفتی صورت گرفته است، منطق اقتصادی این است که تولید تا جایی که می شود حفظ شود. این کاهش به بسیاری از متحدان سنتی عربستان نیز آسیب زد. و این پادشاهی هم مجبور شد برای تامین هزینه های مورد نیاز از ذخایر مالی برداشت کند. در همین حال، ایرانیان هم تولید خود را افزایش دادند و برای افزایش بیشتر هم برنامه ریزی کرده اند.

همه این شواهد نشان دهنده شکست استراتژی عربستان است.

پس از دو سال انکار واقعیت، تحت هدایت یک وزیر نفت عملگرایانه تر جدید به نام «خالد الفالح»، سعودی ها پذیرفته اند که تنها راه مدیریت بازار کاهش تولید است. اگر این دو مشکل بزرگ حل شود، اوپک خواهد توانست در ماه نوامبر یک توافق همکاری امضا کند:

اولا، کاهش تولید در حدی که مورد بحث قرار گرفته است برای مواجهه با اشباع بازار و تداوم افزایش تولید (شاید نیم میلیون بشکه دیگر در روز) که ایرانیان خواستار آن هستند، کافی به نظر نمی رسد. کاهش بیشتر زمانی مورد توافق قرار خواهد گرفت که قیمت افزایش یابد. واکنش اولیه بازار به چشم انداز کاهش کمتر از یک میلیون بشکه در روز ملایم بود. قیمت ها برای رسیدن به 50 دلار در بشکه تقلا می کند. برای رسیدن به قیمت 60 یا حتی 70 دلاری که گفته می شود هدف واقعی است، کاهش 2.5 تا سه میلیون بشکه در روز لازم است و باید این رقم کاهش تا مدت زمانی حفظ شود.

دوما، اوپک باید کاهش تولید را در میان اعضا تقسیم کند. چند کشور هم می توانند در سهم تولید خود دست ببرند اما سخت است مشاهده کنیم عربستان سعودی تولید خود را تا آن حد که باید کاهش ندهد. اینها محاسبات خوبی در مورد حجم تولید و قیمت است، اما نتیجه در صورتی این چنین خواهد بود که قیمت ها به طور متوسط حدود 60 دلار باشد.

اشتباه چه بود؟ پاسخ به این سوال ترکیبی از غرور و بی تجربگی عربستان است که مهمترین آن، عدم درک تکامل بازار نفتی و به ویژه نقش صنعت شیل در آمریکا است. واکنش آمریکا به بحران در بازار نفت و چالش قیمت، کاهش هزینه ها دست کم از طریق فن آوری بود. سعودی ها به وضوح نمی دانند که چگونه یک اقتصاد بازار واقعی عمل می کند و به همین دلیل است که این همه لفاظی سعودی ها در مورد برنامه های اقتصادی جدید برای این کشور به هیچ نتیجه ای نمی رسد. پیشنهاد فروش بخشی از سهام شرکت «آرامکو»، غول نفتی عربستان هم راه به جایی نبرد. عربستان سعودی به سادگی برای شفاف سازی که در بازار بورس لندن یا نیویورک به آن نیاز است، آمادگی ندارد.

تمامی این تحولات در حالی رخ می دهد که پشتیبانی از این پادشاهی - در غرب و خاورمیانه - ضعیف تر از قبل شده است. در تیتر اول آخرین شماره از مجله «نقد و بررسی کتاب نیویورک» آمده است: «عربستان سعودی تا چه حد زشت و زننده است؟». این گزارش توسط «نیکولاس پلهام» سردبیر بخش خاورمیانه نشریه اکونومیست نوشته شده بود. دو هفته پیش کنگره آمریکا با رای قاطع، وتوی «باراک اوباما» رئیس جمهور این کشور را ملغی کرد. به این ترتیب خانواده های آمریکایی قربانیان حملات یازده سپتامبر اجازه خواهند داشت از عربستان سعودی شکایت کنند. ایران در قلب و ذهن مردم خاورمیانه برنده جنگ با عربستان است. جنگ بی رحمانه یمن وجهه عربستان را کاملا از بین برده است.

آیا اوضاع می تواند تغییر کند؟ قطعا تکنوکرات هایی مانند فالح وجود دارند که قادر به مدیریت معقول تر اوضاع اقتصادی این کشور هستند. به لحاظ سیاسی سعودی های هوشیاری هستند که تشخیص می دهند درگیری با ایران تنها به شکست و انزوای بیشتر این کشور منتهی می شود. متاسفانه فالح تنها یکی از معدود سعودی ها در دولت این کشور است که هنوز اجازه کار به او داده شده است. اکثر آنها نیز از بنیادگرایی وهابی که هنوز هم بر مرام و منش این کشور حاکم است، فاصله گرفته اند و به لندن یا نیویورک نقل مکان کرده اند. بدون حضور آنها تغییر واقعی در عربستان به نظر غیر ممکن می رسد.

در حالت عادی شکست استراتژیک در این مقیاس به افزایش موارد اعدام ها منتهی می شود. در عربستان سعودی شمار اعدام ها با افزایش چشمگیری روبرو شده و هفته گذشته صد و بیست و چهارمین مورد اعدام این کشور در سال جاری توسط خبرگزاری فرانسه گزارش شده است. اما چگونه یک پادشاهی می تواند تغییرات لازم را در زمانی اعمال کند که کسانی که مسئول شکست های دو سال گذشته بوده اند، از اعضای خانواده سلطنتی هستند.

انتهای پیام

دیدگاه شما