جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

گزارشی از نظم جدید در خاورمیانه؛

اردوگاه عربستان از هم می پاشد/ گرایش متحدان سابق ریاض به ایران

خاورمیانه با تغییرات چشمگیری در زمینه ژئوپلیتیکی مواجه شده و باز آرایی سیاسی و تغییر در سیاست خارجی بسیاری از کشورهای خاورمیانه به وضوح قابل مشاهده است.

کد خبر: ۱۴۵۴۲۴
اردوگاه عربستان از هم می پاشد/ گرایش متحدان سابق ریاض به ایران

نفوذ ایران در منطقه در حال رشد است و متحدان سابق عربستان با درک این موضوع، در حال گرایش به سمت این کشور هستند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه اینترنتی اوراسیا ریویو در گزارشی نوشت: این یک واقعیت شناخته شده است که خاورمیانه است به دو بلوک بزرگ تر تقسیم شده است که در آن سوریه، عراق، حزب الله و ایران در یک بلوک (شیعه) و عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، مصر، مراکش، ترکیه و قطر در بلوک دیگری (سنی) قرار دارند. با این حال، واقعیت جدیدی رخ داده است.

بلوک سنی است به طور فزاینده ای با اختلاف در درون خود مواجه شده است. یک گروه که عربستان سعودی سردسته آن است، شامل امارات متحده عربی، بحرین و مصر است. این گروه مخالف هر نوع دموکراسی است. گروه دیگر، متشکل از ترکیه و قطر از دموکراسی تجویزی خود پشتیبانی می کند.

در طرف دیگر، در حالی که الجزایر از دیرباز روابط خوب اقتصادی با عربستان سعودی داشته است، از تحولات اخیر چنین بر می آید که الجزایر در حال دور شدن از عربستان سعودی در تلاش برای نزدیک شدن به ایران است.

بلوک های سنتی

بلوک سنتی اهل سنت که شامل عربستان سعودی، بحرین، امارات متحده عربی، قطر، مراکش و ترکیه می شود، با استفاده از نام تجاری سنی خود تلاش دارند ائتلافی را علیه ایران شکل دهند.

نفوذ رو به رشد ایران در منطقه

نفوذ ایران در منطقه در حال رشد است و چنین روند رو به افزایشی با توجه به شماری از تحولات قابل درک است. ایران در همه کشورها از لبنان و عراق و سوریه گرفته تا بحرین و یمن تاثیرگذار است. در عین حال، توافق هسته ای این کشور با شش قدرت جهانی دستاوردهای اقتصادی، سیاسی، و دیپلماتیکی برای ایران داشته و احتمال تقویت نفوذ منطقه ای ایران را در برابر عربستان سعودی افزایش داده است.

زیرگروه عربستان

عربستان سعودی، بحرین، امارات متحده عربی و مراکش - همگی ویژگی های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی مشترکی دارند. قابل توجه ترین ویژگی مشترک، بدون هیچ گونه شکی، این واقعیت است که همه این کشورها پادشاهی هستند.

مصر، تحت یک دیکتاتوری، روابط خوب و همکاری عمیق خود را با عربستان سعودی حفظ کرده است؛ چرا که منافع مشترک بسیاری میان این دو کشور وجود دارد. عربستان سعودی ترجیح می دهد تا حد زیادی اخوان المسلمین در حاشیه قرار گیرد و به این منظور باید اطمینان داشته باشد که دولت مصر شاخه این سازمان را در مصر سرکوب مب کند.

«عبدالفتاح السیسی» رئیس جمهور کنونی مصر با کودتا علیه «محمد مرسی» از اخوان المسلمین به قدرت رسید. عربستان سعودی علاوه بر اینکه از مصر می خواهد اخوان المسلمین را در منطقه زیر نظر داشته باشد، برای توازن کلی قدرت در منطقه هم به این کشور نیاز دارد. بهره گرفتن از یک متحد مانند مصر، که یک قدرت نظامی منطقه ای با جمعیت سنی است، به عربستان سعودی اجازه می دهد تا در مقابل رقبای منطقه ای خود به ویژه ایران و اخوان المسلمین بهتر ظاهر شود.

زیر گروه قطر و ترکیه

نقطه نظرها در مورد اجرای دموکراسی بین عربستان سعودی و قطر متفاوت است. قطر با وجود سلطنتی بودن، از یک نسخه از به اصطلاح دموکراسی اسلامی در خط تفسیر خود پیروی می کند.

قطر به دلیل داشتن چنین طرز فکری از اخوان المسلمین در سراسر منطقه حمایت می کند. سیاست گذاران قطری، در مقایسه با دیگر کشورهای گروه تحت رهبری عربستان سعودی، رویکرد کمتر خشنی نسبت به ایران دارد.

حزب حاکم عدالت و توسعه ترکیه، دموکراسی شبیه به اخوان المسلمین دارد. ترکیه در میان تمام کشورهای پرجمعیت سنی منطقه ای دارای کمترین رویکرد خشن نسبت به ایران و از دوستان این کشور است (هر چند تحولات مربوط به محور سوریه یک استثنا است).

تحولاتی در مورد خروج سفرای عربستان سعودی، امارات متحده عربی و بحرین از قطر به دلیل حمایت این کشور از اخوان المسلمین در سراسر منطقه رخ داد. عربستان به شدت مخالف اخوان المسلمین است و این سازمان در امارات متحده عربی، عربستان سعودی و مصر ممنوع اعلام شده است.

همزمان این موضوع درست است در حالی که عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین و مصر دارای اختلافات بسیاری با قطر و ترکیه در مورد بسیاری از جنبه های سیاست خارجی هستند، منافع مشترک آنها برای مقابله با محور منطقه ای ایران - عراق - سوریه - حزب الله باعث ادامه اتحاد آنها شده است.

الجزایر در حال دور شدن از عربستان سعودی و گرایش به سمت ایران

الجزایر به نظر می رسد در تلاش برای برقراری روابط منظم با ایران در حال فاصله گرفت از نفوذ عربستان سعودی است. الجزایر که نفوذش در سراسر آفریقا افزایش یافته است، در زمینه داشتن روابط با کشورهای عربی از جمله عربستان سعودی با بی علاقگی مواجه شده است. تفاوت فاحشی بین الجزایر و عربستان سعودی در مورد مواضع شان، هم به لحاظ سیاسی و هم اقتصادی، در قبال سوریه وجود دارد. الجزایر همچنان نظام سوریه را به رسمیت می شناسد؛ در حالی که عربستان سعودی به تازگی میزبان کنفرانس مخالفان سوریه بوده است. بحران یمن هم مسائل را پیچیده تر کرده است. عربستان سعودی به همراه متحدان عرب خود در حال جنگ با حوثی ها و نیروهای وفادار به «عبدالله صالح» رئیس جمهور پیشین هستند؛ در حالی که الجزایر یک ابتکار دیپلماتیک پیشنهاد کرده و تمایل خود را برای میزبانی حوثی ها و وفاداران به عبدالله صالح اعلام کرده است.

الجزایر، نه تنها حاضر به شرکت در عملیات موسوم به «توفان قاطعیت» در یمن نشد، بلکه از حضور در اتحاد اسلامی جدید ادعایی عربستان برای مبارزه با تروریسم هم سر باز زد. اتهام حمایت عربستان سعودی نسبت به مراکش در منازعه با جبهه «پولیساریو» به عنوان متحد الجزایر در نزاع بر سر صحرای غربی تنها رابطه بین الجزایر و عربستان سعودی را وخیم تر کرده است.

مشاهدات

امروز، خاورمیانه به ویژه آسیای غربی، به شدت قطبی شده و به گرفتارترین منطقه جهان در جنگ تبدیل شده است. با گذشت زمان قطبش در منطقه بدتر شده است. علاوه بر این هیچ شکی نیست که دخالت ها و مداخلات ابرقدرت ها تنها هیزم در آتش رقابت های منطقه ای می ریزد.

خاورمیانه با تغییر چشمگیری در زمینه ژئوپلیتیکی مواجه شده است. تغییر در سیاست خارجی بسیاری از کشورهای خاورمیانه به وضوح قابل رویت است.

انتهای پیام

دیدگاه شما