عربستان سعودی و رژیم اسرائیل احساس می کنند که پیش از هر زمانی نیازمند ایجاد ائتلاف هستند اما طرف عربستانی خود را ملزم به تکیه بر سیاست آشکارکردن روابط با تل آویو و تعمیق آن به شکل تدریجی است.مسیر تحولات منطقه ای و شکست طرح های عربستان به شکل پی در پی باعث می شود ریاض به سمت «جهش منحصر به فرد»در آشکار کردن و تقویت روابطش با تل آویو برود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه الاخبار در گزارشی نوشت: با نگاهی گذار به چالش هایی که رژیم اسرائیل در طول تاریخش با آن مواجه بوده است می توانیم بگوییم که در بیشتر مراحلش و متناسب با شرایط سیاسی خودش و عربستان از نقش منطقه ای عربستان استفاده کرد و خود را با آن سازگار کرد.
همچنین، اسرائیل نیز همچنان دشمن سرسخت کسی است که نظام عربستان سعودی در جهان عرب با آن دشمنی می کند. با وجود این، گفتمان رسمی عربی و شرایط سیاسی از نزدیکی ریاض و تل آویو در مراحل تاریخی سابق جلوگیری کرده است اما این مساله باعث نشده است که آنها در یک اردوگاه بین المللی و منطقه ای قرار نگیرند و حتی اولویت های آنها در بیشتر از یک ایستگاه تاریخی به هم رسیده است.برای تفسیر این تداخل کافی است به یک حقیقت استناد کرد و آن اینکه رژیم های سعودی و اسرائیلی در یک منطقه و در یک مرحله تاریخی و به دست یک کشور استعمارگر یعنی انگلیس به وجود آمدند و اکنون زیر یک چتر بین المللی و آن ایالات متحده آمریکا قرار دارند.
اکنون هم تل آویو و هم ریاض یک گفتمان سیاسی را در پیش گرفته و اولویت های منطقه ای آنها با هم تطابق دارد به ویژه در تعیین دشمنان و چگونگی مقابله با آنها.حتی ملاحظه می شود که اصطلاح های گفتمان تبلیغاتی شان نیز تا حدود زیادی یکی است چه در زمینه اصطلاح های مذهبی و چه در زمینه رتبه بندی نیروهای منطقه ای از نگاه آنها از حزب الله و دولت سوریه گرفته تا جمهوری اسلامی ایران.
در سایه این رویکرد، موضع گیری ها و گفتمان رسمی و غیر رسمی اسرائیل و نزدیکی عربستان به اسرائیل که تا کنون دیده شد،چندین دیدار علنی میان مسئولان دو طرف و دیدار یک هیأت سعودی از سرزمین های اشغالی چیزی جز مقدمه ای از آن چه در مرحله آینده مشاهده می کنیم،نیست.
عامل اساسی کشش عربستان به سمت برقراری روابط با تل آویو در درجه نخست به شکست پی در پی بلندپرواز یها و طرح هایش در رویارویی با طرف های محور مقاومت بر می گردد.این روند از حمایت نامحدود عربستان در زمان جنگ رژیم صدام علیه ایران در دهه هشتاد شروع شد و در مرحله بعد و با توجه به تحولات بین المللی و منطقه ای امیدوار شد که فرایند راه حل ها نظام منطقه ای مقاومت را از بین برده و راه را برای تبدیل شدنش به عنوان گزینه استراتژیک به عنوان جایگزین جنبش نزاع با اسرائیل ببندد اما این طرح هم در سایه ایستادگی سوریه در آن زمان و پیروزی مقاومت در لبنان سپس وقوع انتفاضه الاقصی در سال 2000 کامل نشد.
عرستان بعدها به اشغال عراق توسط آمریکا دل خوش کرد برای آن که یک نظام سیاسی عراقی به وجود آید که نقش ژاندارم آمریکایی در منطقه را بازی کند تا قدرت ایران و سوریه را کم کرده بر آنها فشار بیاورد و متعاقبا با حمایت ده ها هزار نظامی آمریکایی که در منطقه هستند، برانداخته شوند. با تاکید بر اینکه نبرد در عرصه عراق هنوز به پایان نرسیده است اما باید گفت که بلندپروازی عربستان در این عرصه محقق نشد و دسترسی به آن برای عربستان بسیار مشکل شده است.
علاوه بر آن، تلاش های عربستان و آمریکا برای تکیه بر روند قطعنامه 1559 و پیامدهای آن و تحولاتی که منجر به جنگ سال 2006 شد و هدفش از بین بردن مقاومت در لبنان و تسلیم نظام حاکم بر سوریه یا براندازی آن،شکست خورد. تلاش ها برای جذب نظام سوریه که در پی اشغال عراق با اصرار بر گزینه حمایت از مقاومت در لبنان و فلسطین، ایستادگی بی نظیری از خود نشان داد، شکست خورد و تلاش ها برای وسوسه کردنش و انتقالش به ارودگاه آمریکایی در منطقه و علیه مساله فلسطین به منظور ساقط کردن مقاومت در لبنان نیز شکست خورد.علاوه بر آن، امید عربستان و همه کسانی که به این اردوگاه وابسته هستند تا کنون به ساقط کردن سوریه و تغییر نظام و رئیس آن و روی کار آوردن رئیسی که با مقاومت و گزینه آن دشمنی بورزد و گزینه منطقه ای عربستان از تل آویو تا تهران را در پیش گیرد نیز شکست خورده است.
از سوی دیگر، توافقنامه هسته ای میان قدرت های بزرگ و ایران اوج شکست طرح های عربستان است که به گفتمان آمریکایی اسرائیلی تکیه کرد که حکایت از آن داشت که این روند یا به سمت تحریم های بیشتر پیش می رود که اقتصاد ایران را مختل و نظام حاکم را تهدید می کند یا به سمت حمله نظامی اسرائیلی یا آمریکایی می رود؛ و هر کدام از این گزینه باعث می شد که نظام منطقه ای جدیدی شکل گیرد که ایران را محدود و مقاومت و محورش را تضعیف کند.
شکست طرح ها و بر باد رفتن امیدهای عربستان برای حمله به ایران و لغو تحریم هایش و شکست عربستان برای سیطره بر عراق و شکست طرح هایش برای براندازی «بشار اسد»رئیس جمهوری سوریه و موفقیت مقاومت در لبنان در تحمیل معادلاتی که توانش را تقویت کرد، همه اینها در تقویت نیاز نظام عربستان به هم پیمان منطقه ای جایگزین که بتواند به قدرتش تکیه کند و در رویکرد و اولویت با این نظام یکی باشد، نقش دارد؛ هم پیمانی که بتواند با قرار گرفتنش در یک اردوگاه با عربستان خسارت های منطقه ای پی درپی ریاض را جبران کند و تا حدودی توازن ها و معادله های ایجاد کند که تاثیر های تسلسل این روند شکست طرح ها بر جایگاه عربستان سعودی در منطقه که ورطه اش در رویارویی با ملت یمن را عمق بخشید،کم کند.
همچنین، همین روند از طرح ها و امیدهای پی در پی که تل آویو به آنها چشم داشت اما نتوانست به آنها برسد،بر امنیتش تاثیر منفی گذاشت.البته نباید واقعیت و تاثیرهای طرح تخریبی که به سوریه و عراق ضربه زد را نادیده بگیریم.
این چنین شد که نیاز مبرم و دوجانبه میان تل آویو و ریاض به وجود آمد و باعث شد که میان آنها سطح هماهنگی و ارتقای روابط به ائتلاف استراتژیک علنی برسد خاصه آن که آینده تحولات نیازمند نقش ها و ماموریت هایی است که نمی توان آنها را پنهان نگه داشت.
در یک خط موازی، به نظر می رسد که طرف های مربوطه بر این باورند که تحقق این جهش باید برای افکار عمومی عرب جا بیفتد و عادی شود؛ امری که نیازمند آشکار کردن این روابط و توسعه آن به شکل تدریجی است.چیزی که اکنون در حال اجراست.همچنین این طرف ها می دانند که شرایطی وجود دارد که باید پیش از اقدام به علنی کردن روابط با اسرائیل مهیا شود ؛ امری که بی تردید نظام سعودی در مرحله بعد به آن دست می زند.
نخستین شرط آن جهت نمای دشمنی است که به سمت رژیم اسرائیل نشانه رفته است، به همین دلیل عربستان تا کنون اصرار دارد که حل مساله فلسطین مدخلی برای آن شود.دوم، جایگزینی دشمنی با اسرائیل با دشمنی علیه دشمن مشترک است و این دشمن ایران است.برای تحقق این شروط باید عملکرد سیاسی و رسانه ای دقیقی صورت گیرد امری که باید اذعان کرد اکنون به بهترین شکل ممکن در حال اجراست.
در این بین و به منظور همراهی کردن افکار عمومی اسلامی«سنی«به نفع این گزینه ناگزیر باید جنگ هایی به راه انداخت که عناوین مذهبی دارد و عملکرد رسانه ای مذهبی و سیاست تنفر و کینه مذهبی داشته باشد.در این چارچوب این اتفاقی نیست که گفتمان رسمی اسرائیلی و به طور مشخص بر زبان نتانیاهو و دیگر مسئولان اسرائیلی و به همراهش گفتمان رسانه ای و کارشناسان سیاسی و مراکز پژوهشی اصطلاحاتی به کار می برند که در خدمت این رویکرد و بسیج مذهبی است. به طور مثال اسرائیلی ها به جای نام بردن از محور مقاومت از محور شیعی استفاده می کنند،گویی سنی ها هیچ ارتباطی با مقاومت ندارند و محور دشمن مقاومت که اسرائیل از آن حمایت می کند،محور سنی میانه رو نامگذاری می شود تا چنین وانمود شود که اسرائیل در کنار سنی های میانه رو در رویارویی با محور مقاومت است.
ویژگی این گفتمان سعودی-اسرائیلی این است که خطاب به مردمی است که سنی هستند با درک اینکه موفقیت هر گونه طرحی ضرورتا نیازمند آن است که اسرائیل تبدیل به یک رژیم طبیعی در منطقه شود، چیزی که تحقق آن فقط از طریق«دروازه سنی»صورت می گیرد با توجه به اینکه سنی ها در کشورهای اطراف رژیم اسرائیل اکثریت را شکل می دهند.
با توجه به این پیشینه،هر عملیاتی که یک جوان فلسطینی علیه سربازان اسرائیلی و شهرک نشنیان یهودی داخل سرزمین های اشغالی انجام می دهد به مثابه ضربه واقعی به طرح عربستان سعودی در این زمینه است زیرا تاکید بر این است که جهت نمای دشمنی به سمت اسرائیل است و در حفظ مساله فلسطین در اولویت نزاع نقش دارد و نیز تاکیدی بر این است که افکار عمومی سنی برگه برنده ای در دست عربستان سعودی نیست تا بتواند در جنگ هایی بر اساس اولویت های آمریکا در منطقه واردشان کند.
در درجه ای کم اهمیت تر واقعیت آمریکایی جدیدی متبلور شد که عربستان آن را به عنوان انگیزه دیگری برای یافتن همپیمان اضافی دید که جایگاه استراتژیکش را تقویت کند و معادلات منطقه ای در رویاوریی با محور مقاومت را تغییر دهد و این هم پیمان ضرورتا اسرائیل است. خلاصه آن که اسرائیلی ها و سعودی ها بر این تصور هستند که نمی توان به طور کامل بر سیاست های آمریکا در منطقه تکیه کرد.چیزی که هر دو به آن تکیه می کنند تصوری است که مقاد آن این است که گزینه های استراتژیک آمریکا پس از اشغال عراق و افغانستان و بحران اقتصادی جهان و نیز تغییر معادله های قدرت در منطقه با چیزی که از نظر آنها باید گزینه آمریکا باشد، همخوانی ندارد. چیزی که بیشتر این مفهوم را در واکنش های آن برجسته کرد واکنش های آنها به ضعف آمریکا در رویارویی با ایران طی مذاکرات هسته ای بود که آنها تسلیم شدن آمریکا در برابر جمهوری اسلامی و نیز تسلیم شدنش در رویارویی با نظام سوریه به شمار آوردند.
این واقعیت باعث شد که ژنرال «یعقوب عمیدرو» رئیس شورای امنیت سابق اسرائیل بگوید که «عربستان و دیگر کشورهای سنتی به دنبال حفظ وضع موجود در منطقه ای هستند که تغییر در آن متوقف نمی شود و به منظور برقراری ثبات به دنبال لنگرگاهی هستند و اسرائیل این لنگرگاه است.» عمیدرو خواستار«ایجاد شبکه ای از روابط شد که چتر مشترکی برای تحرک کشورهای سنی و اسرائیل شود سپس می توان فلسطینی ها را به منظور آغاز مذاکرات به این شبکه ملحق کرد.» مهمترین مانع کشورهای عربی که قصد دارند با اسرائیل ارتباط برقرار کنند فلسطین است و مشخص نیست که بتوانند از آن عبور کنند یا نه.عمیدرو تاکید کرد که اسرائیل دارد فکر می کند چگونه به آنها برای عبور این این مانع کمک کند زیرا آن چه رخ می دهد یک فرصت تاریخی است.
با استناد به این واقعیتی که تحولات به آن منتهی شد و با توجه به عقب شنینی عربستان در همه عرصه های رویارویی و بر اساس قاعده منافع مشترک و دشمنان مشترک و از این خواستگاه که اسرائیل ،بر اساس دیدگاهی که ارائه شد ، تبدیل به ضمانت استراتژیک عربستان برای تشکیل ائتلاف با این رژیم شد که در تغییر توازن در مواجهه به محور مقاومت سهم خواهد داشت،باید خودمان را از هم اکنون برای این واقعیت آماده کنیم که در مرحله بعدی جهش منحصر به فرد سعودی ها به سمت علنی کردن و تشکیل ائتلاف با اسرائیل را شاهد باشیم.