چنین اتفاقاتی نشان می دهد که سعودی ها از نظر ایدئولوژیک تا چه اندازه آسیب پذیر هستند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی نوشت: مشاهده خشم عربستان پس از آن که به کنفرانس اهل سنت در «چچن» راه داده نشدند، بسیار جالب توجه بود. این کنفرانس که توسط «رمضان قدیروف» - یک چچنی قدرتمند - سازمان یافته بود، در واقع بخشی از برنامه هوشمندانه «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه برای تضعیف عربستان سعودی به عنوان متحد آمریکا بود. تمامی این اتفاقات نشان می دهد که سعودی های از نظر ایدئولوژیک آسیب پذیر، در عصر داعش چه احساسی دارند و پوتین چه خوب بر سیاست خاورمیانه تاثیر می گذارد.
در این کنفرانس که در اواخر ماه اوت در شهر «گروزنی» پایتخت چچن برگزار شد، غیبت سعودی ها چشمگیر بود. بیش از 100 روحانی سنی حضور داشتند اما هیچ کدام از کشور عربستان سعودی نبودند.
«احمد الطیب» شیخ الازهر از شهر «قاهره» پایتخت مصر در راس این رویداد بود. الازهر قرن ها به عنوان با نفوذ ترین موسسه علمی سنی در نظر گرفته شده بود؛ هر چند که در دهه های اخیر این نفوذ کاهش یافته است. رئیس این دانشگاه که به عنوان شیخ الازهر شناخته شده است، به تنهایی از چهره های بزرگ در جهان سنی محسوب می شود.
مساله تکان دهنده، تعریف پیشنهادی الطیب از یک مسلمان سنی بود. به تعریف وی، این گروه شامل مسلمانانی هستند که به دو مکتب الهیات و یکی از چهار مکتب فکری قانونی پیوسته و صوفیانی از نظام های جریان اصلی باشند.
دو قسمت اول تعریف برای عربستان سعودی مشکل ساز نیست. این پادشاهی به طور رسمی به الهیات و یک مکتب فکری قانونی متعهد است که در تعریف الطیب می گنجد.
با این حال گنجاندن صوفیان، توهینی به سعودی ها بود که معمولا ضد صوفی هستند. الطیب از یک خط طولانی صوفیان و بسیاری از مسلمانان چچنی از جمله خود قدیروف که به اخوان صوفی تعلق دارد، بر آمده است.
بر اساس برخی گزارش ها، الطیب حتی فراتر از این اظهارات رفت و تصریح کرد که سلفی ها و وهابی ها سنی نیستند.
این اظهارات به حدی تند است که من به شدت شک دارم که او تمامی این سخنان را گفته باشد؛ چرا که این اظهارات با بیانیه های وی مغایرت دارد. این در حالی است که پادشاه عربستان سعودی در ماه آوریل در الازهر با الطیب دیدار کرده بود.
اما آنچه واقعا اهمیت دارد این است که برخی از سعودی ها به حذفشان از جرگه اهل سنت توسط شیخ الازهر واکنش نشان دادند. یک امام برجسته عربستان گفت که «کنفرانس چچن باید به عنوان یک زنگ خطر در نظر گرفته شود: جهان برای نابود کردن ما آماده می شود.»
«محمد بن عبدالوهاب» پدر دیدگاه وهابیت فرد بسیار بدنامی است. پیروان او زیارتگاه های شیعیان را سوزاندند و گورستان هایی را که بخشی از مسیرهای زیارتی باستانی نابود کردند. عناصر داعش از جمله پیروان این جنبه از آموزه های وهابی هستند.
با توجه به طرح چنین مسائلی، جهان اسلام اکنون به شدت نیاز به مجموعه ای وسیع و فراگیر از پاسخ ها به این سوال دارد که «اسلام چیست؟».
با این حال، کنفرانس گروزنی را نباید در خصوص به چالش کشیدن وهابیون کافی دانست. قدیروف حامی پوتین است و پوتین هم تلاش دارد نفوذ روسیه را در خاورمیانه احیا کند.
در چشم انداز ژئو استراتژیکِ پوتین، عربستان سعودی همچنان متحد بسیار مهم آمریکا در منطقه باقی مانده است. پوتین تنها نمی خواهد با ایران و سوریه متحد شود. او می خواهد در میان مسلمانان سنی هم برای خود جایگاهی داشته باشد.
انتقاد پوتین از انحصارگرایی عربستان روشی است که وی در تلاش برای تضعیف نفوذ منطقه ای عربستان سعودی همزمان با تقویت نفوذ خود به کار می برد. مصر و شیخ الازهر ابزاری برای دستیابی وی به این هدف هستند.
در نهایت نتیجه این می شود که وهابیت و آموزه های تکفیری تقبیح می شود و منافع آمریکا هم در منطقه تضعیف می گردد.