ماجراجویی های خارجی پر هزینه ملک سلمان و دخالت های خطرناک عربستان حاکی از خروج این کشور از سیاست خارجی گذشته اش است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، «بروس ریدل» افسر سابق در سازمان سیا و کارشناس در امور خاورمیانه در یادداشتی در پایگاه المانیتور نوشت: ملک سلمان ایدئولوژیک ترین و فرقه ای ترین سیاست خارجی را در تاریخ مدرن عربستان مقرر کرده است. پس از چند دهه احتیاط و ریسک گریزی در عربستان سعودی، این پادشاه و تیم ارشد او به عنوان قماربازان جسورتری ظهور کردند.
یک سال و نیم پس از آنکه سلمان تصمیم به آغاز عملیات طوفان قاطع برای توقف حوثی ها در یمن گرفت، عربستان سعودی در شدید ترین درگیری منطقه ای خود تا به امروز گرفتار شد. تنش میان ایران و عربستان نیز امروز بالا گرفته است.
تصمیم عربستان سعودی برای ورود به جنگ یمن در 18 ماه پیش بسیار با عجله آغاز شد و بسیار ضعیف برنامه ریزی شد. در ائتلاف برای شکست حوثی ها و متحد آن «علی عبدالله صالح» رئیس جمهور سابق دو بازیکن مهم نادیده گرفته شدند: عمان و پاکستان.
این جنگ کشورهای حوزه خلیج فارس به ویژه عربستان را در باتلاق فرو برد؛ در حالی که ایران در عراق و سوریه همچنان به پیشرفت های خود ادامه داد. متحدان تهران در هر دو کشور پیشروی هایی داشتند. نقش ایران در یمن همواره محدود بوده است.
در همین حال، جنگ به وجهه عربستان در غرب آسیب رسانده است. بررسی حملات هوایی ائتلاف در این ماه نشان داد از هر سه مورد حمله، یک مورد به اهداف غیر نظامی صورت گرفته بود. مواضع مورد حمله شامل مساجد، مدارس و بیمارستان ها بودند. حملات هوایی ائتلاف به پشتیبانی آمریکا و انگلیس بستگی دارد، اما انتقادات از این دو کشور به دلیل پشتیبانی تسلیحاتی و لجستیکی از عربستان افزایش یافته است.
بر خلاف مراسم حج سال 2015 که هزاران تن از حجاج جان خود را از دست دادند، حج امسال بدون مشکل چندانی به پایان رسید. با این حال جنگ شدید لفظی میان سعودی ها و ایرانی ها در گرفت. ایران خواستار واگذاری مدیریت حج از سوی سعودی ها به یک نهاد اسلامی بین المللی شده است.
پاسخ عربستان بی سابقه بود. «شیخ عبدالعزیز الشیخ» مفتی اعظم عربستان مدعی شد که ایرانیان مسلمان نیستند. چنین لفاظی علیه شیعیان برخی ادعاها در روزهای اولیه وهابیت را تداعی می کند.
هم «محمد بن نایف» ولیعهد عربستان و هم «محمد بن سلمان» معاونش از حامیان سرسخت اقدامات ضد ایرانی هستند. در پشت صحنه، شایعاتی در مورد انتقاد از محمد بن سلمان در مقام وزیر دفاع به دلیل نقش اش در جنگ یمن وجود دارد. با این حال هیچ نشانه ای از نارضایتی ملک سلمان وجود دارد و اوست که حرف آخر را در این پادشاهی مطلقه می زند.
سعودی ها خواستار ورود به نبردی جدی تر با ایران هستند. «ترکی الفیصل» رئیس سابق سازمان اطلاعات عربستان در اوایل سال جاری در فرانسه در گردهمایی گروه مخالف ایران - منافقین - در فرانسه شرکت کرد و خواستار تغییر نظام در تهران شد. عربستان سعودی هیچ ظرفیتی برای آسیب زدن به ایران در داخل کشور ندارد.
سیاست خارجی عربستان برای چندین دهه محتاطانه و ریسک گریز بوده است. از ملک فیصل تا ملک عبدالله، این پادشاهی در حد امکان از درگیری ها اجتناب می ورزید و اقدامات پنهانی را بر مداخلات نظامی ترجیح می داد.
سیاست تهاجمی سلمان غیرقابل کنترل خواهد بود، با این حال اگر بهای نفت همچنان پایین بماند اوضاع تغییر خواهد کرد. سفر این ماه نایف به شهر «نیویورک» برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل فرصت مفیدی برای مقامات آمریکا است تا برای حل و فصل مناقشه یمن و کاستن تنش ها وارد عمل شوند و بر او فشار آورند.