به اصلاحات و برنامه های اقتصادی که انتظار می رفت عربستان را از چالش های اقتصادی خارج کند، امیدی نیست.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه اینترنتی نیو ایسترن اوت لوک در گزارشی نوشت: وضعیت عربستان به یک معما در خاورمیانه تبدیل شده است. حداقل اجازه دهید اظهارات «خالد الفالح» وزیر انرژی عربستان سعودی را در نظر بگیریم. او در اظهاراتی بدون معطلی و با صراحت اعلام کرد که عربستان سعودی تولید خود را به حداکثر افزایش نخواهد داد. به هر حال، برای تابستان سال 2016 تولید نفت این کشور 2.7 درصد افزایش یافت و به 20.55 میلیون بشکه در روز رسید.
باید گفته شود که سطح تولید عربستان به اوج خود رسیده و غیر ممکن است بتواند آن را بیشتر از این افزایش دهد. با این حال تبلیغات قدیمی ادامه دارد و سعودی ها نه تنها تلاش می کنند سهم خود را در بازار نفت حفظ کنند، بلکه آن را افزایش هم می دهند. به همین دلیل است که آنها حداکثر میزان «طلای سیاه» را استخراج می کنند. این در حالی است که بهای نفت بیشتر از آنکه احتمال داشته باشد افزایش یابد، به سمت کاهش بیشتر متمایل است.
در حالی که قیمت نفت در بازار آزاد در حال سقوط است، ذخایر طلا و ارز این کشور نیز در حال کاهش است. اگر در سال 2014 ذخایر ارزی و طلای این کشور بیش از 730 میلیارد دلار بود، در حال حاضر به 555 میلیارد دلار رسیده است. در حالی که مقامات تلاش کرده اند وابستگی این کشور را به نفت کاهش دهند؛ به طور همزمان، گام هایی نیز برداشته اند تا هزینه های اضافی را کاهش دهند. با این حال، این سیاست گام به گام که دنیای پایدار سعودی ها را مختل خواهد کرد.
در حال حاضر اخبار نگران کننده ای از عربستان سعودی منتشر می شود که نشان می دهد در سه ماهه اول سال جاری، اقتصاد این کشور تنها 1.5 درصد نسبت به سال گذشته رشد داشته است. این پایین ترین نرخ رشد از سال 2013 محسوب می شود. علاوه بر این، روشن است که اگر بخش نفت تا 5.1 درصد رشد داشت، بخش های دیگر می توانست با 0.7 درصد کاهش مواجه شود. اقتصاددانان این نرخ ها را ضعیف ترین ها آمار در پنج سال گذشته می دانند. به عنوان مثال در ماه ژوئیه بخش ساخت و ساز 1.9 درصد نسبت به مدت مشابه در سال گذشته کاهش رشد داشت و این روند رکود همچنان ادامه دارد. نوسانات مداوم در بازار نفت و خروج پول خارجی از این کشور نیز تاثیر منفی بر نتایج مالی داشته است. تحلیلگران انتظار دارند که تمام این عوامل به رکودی هشت ساله در اقتصاد عربستان منجر شود.
دولت عربستان به دلیل بحران مالی مجبور شده است برنامه فروش سهام شرکت «آرامکو»، غول نفتی خود را اعلام کند. آرامکو به عنوان بزرگترین شرکت نفتی جهان چندین دهه است که اساس این کشور برای ثبات و ثروت شده است.
این در حالی است که در اقتصاد رو به وخامت این کشور، از جمله رکود بخش گردشگری مذهبی (حج)، ظهور موج جدیدی از اعتراضات که نتایج سیاسی ناشناخته ای دارد هم اجتناب ناپذیر به نظر می رسد.
به گفته کارشناسان، راه دیگری که اکنون پیش روی مقامات سعودی قرار دارد این است که ارزش پول ملی خود را کاهش دهند اما بعید است عربستان دست به چنین کاری بزند. در همین حال، عربستان سعودی قصد دارد برای اولین بار در اواخر اکتبر اوراق قرضه بین المللی خود را به فروش برساند. انتظار می رود این کار حدود 10 میلیارد دلار از بار کسری بودجه این کشور بکاهد. به گزارش بلومبرگ، جی پی مورگان، اچ اس بی سی و سیتی گروپ هماهنگی های لازم برای این فروش اوراق را انجام خواهند داد.
در این لحظه انتظار می رود دولت عربستان کسری بودجه را از 16.3 درصد تولید ناخالص داخلی (2015) به 13.5 درصد تولید ناخالص داخلی کاهش دهد. کاهش هزینه ها و یارانه ادامه خواهد داشت و حتی ممکن است در سال 2017. افزایش یابد. این اقدامات با کاهش میزان پول آسان، بازار را به سمت فعالیت بیشتر تحریک می کند.
این در حالی است که استراتژی وزیر دفاع این کشور نیز به در بسته خورده و هیچ یک از اهداف وی تحقق نیافته است. علاوه بر این، ائتلاف به رهبری عربستان هم دچار شکاف شده و حتی نزدیک ترین متحد آن، امارات متحده عربی نیز آن را ترک کرده است. در واقع واشنگتن نیز از کمک به عربستان سعودی خودداری کرده است. ریاض به این قضیه به عنوان یک شکست کامل به ویژه برای وزیر دفاع نگاه می کند که شانس او را برای به ارث بردن تاج و تخت پدرش کاهش می دهد. علاوه بر این، وضعیت دشوار اقتصادی که در آن عربستان سعودی تحت رهبری «سلمان بن عبدالعزیز آل سعود» و «محمد بن نایف بن عبدالعزیز آل سعود» در اوضاع خوبی قرار ندارد، قطعا به روش های جدیدی در هر دو بخش سیاست داخلی و خارجی نیاز است.
با وجود مشکلات اقتصادی فعلی عربستان سعودی، رهبری آن تصمیم گرفته است برنامه های متنوع و اصلاحات ساختاری عمیقی را اعمال کند. تجربه امارات متحده عربی به عنوان کشور همسایه عربستان که به تدریج از سرمایه داری دولتی در حال خارج شدن است، به عنوان یک الگو در نظر گرفته می شود. ریاض قطعا با مشکلات بسیاری روبرو خواهد شد.
یکی از راه حل های پیش روی عربستان برای مقابله با مشکلات اقتصادی کنونی، توسعه روابط دو جانبه سودمند با سایر کشورها از جمله روسیه است. روسیه و عربستان هر دو جزو بزرگترین تولیدکنندگان نفت جهان هستند توسعه همکاری های دو جانبه میان آنها از اهمیت ویژه ای برخوردار است.