15 سال پیش و به طور مشخص 11 سپتامبر 2001 ، 19 تروریست با استفاده از چهار هواپیمای غیرنظامی به عنوان موشک های هدایت شونده استفاده کرده و به برج های دوقلوی تجارت جهانی در نیویورک حمله کردند و 2977 نفر کشته شدند.این حمله و پیامدهای آن و بحران و جنگ هایش،جهان و به طور مشخص خاورمیانه را کاملا دگرگون کرد و باعث شد صدها هزار بی گناه در سراسر جهان کشته شوند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،روزنامه السفیر لبنان در گزارشی نوشت:حمله یازدهم سپتامبر نخستین حمله در اراضی آمریکا بعد از حوادث «پرل هارپر»است.در آن روز ایالات متحده آمریکا فهمید که دشمنانی که همیشه دیگر کشورها را تهدید کردند به قلب آمریکا رسیدند.«باراک اوباما»رئیس جمهوری آمریکا که در آن زمان هنوز به عنوان رئیس جمهوری انتخاب نشده بود روایت می کند که زمان حملات برای نخستین بار فهمید که « واشنگتن در عمل در معرض تروریسم قرار گرفته است.»
از بدترین پیامدهای این روز در تاریخ آمریکا چیزی بود که دولت های آمریکایی که پشت سر هم آمدند آن را «جنگ جهانی علیه تروریسم» و اصل«امنیت ملی»نامیدند و سرنگونی نظام ها و کشورهایی را به اتهام «حمایت از تروریسم»توجیه کرد و به دستگاه اطلاعاتی این کشور اختیارات زیادی داد و عنان را رها کرد تا پهپادها به حرکت درآیند.
اما آیا این تدابیر «حمایتی»که آمریکا اتخاذ کرد و شماری از هم پیمانان غربی را پشت سر خود کشاند، جهان را امن تر کرد؟
نظریه «توطئه»
ساعاتی پس از حوادث 11 سپتامبر،آمریکا، گروه القاعده به رهبری «اسامه بن لادن»را متهم کرد تا پس از آن جزئیات طرحی که 19 فرد وابسته به این گروه که برای عملیات در افغانستان برنامه ریزی کرد را منتشر کند.به گفته دستگاه امنیتی آمریکا 15 نفر از 19 مهاجم سعودی بودند.
این نظریه که عاملان حمله از «داخل آمریکا حمایت شدند»همچنان متداول ترین نظریه در میان «نظریه های توطئه»است و آخرین آن نیز زمانی بود که «باب گراهام»سناتور سابق بود که ریاست کمیته تحقیقات در سازمان اطلاعات آمریکا و رئیس مشترک در کمیته تحقیق دوجانبه مشترک مجلس سنا درباره شکست اطلاعاتی طی حوادث یازدهم سپتامبر به عهده داشت به زبان آورد.گراهام گفت که شبکه ای از افراد وجود دارند که باور بر این است که ربایندگان را طی اقامت شان در آمریکا مورد حمایت قرار دادند.
گراهام در گفت و گو با برنامه «60 دقیقه»در شبکه تلویزیونی«سی بی اس»آمریکا گفت که «باور نمی کند که 19 نفر که اکثرشان هرگز به زبان انگلیسی صحبت نمی کردند و به ایالات متحده آمریکا در گذشته سفر نکرده اند و دوره دبیرستان را ندیده اند،بتوانند این ماموریت پیچیده این چنینی را بدون حمایت از داخل ایالات متحده انجام دهند.»
بسیاری از تحلیلگران چه از هواداران «نظریه توطئه »هستند چه از هواداران این نظریه نباشند بر این باورند که ایالات متحده آمریکا این حوادث را «بهانه ای»قرار داد تا به اهداف خود در همه مکان ها برسد و «انعطاف» لازم را برای رسیدن به اهداف استراتژیکش در جهان بدون هیچ گونه بازخواستی در داخل یا خارج پیدا کرد.
مبارزه با تروریسم؟
دولت آمریکا «تروریسم جهانی»پس از حملات یازدهم سپتامبر را مورد استفاده قرار داد تا گفتمان«انتقامجویانه»را علیه جنبش های اسلامی و نظام های حکومتی مخالفش را تبلیغ کند.جنگ علیه افغانستان و القاعده و تلاش برای سرنگونی نظام «طالبان»مقدمه کار بود و از «تک قطبی بودنش»که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در دهه نود و «ضعف»روسیه در ابتدای هزاره دوم به وجود آمده بود، سوء استفاده کرد تا طرح هایش در خاورمیانه را در چارچوب معادله های«خاورمیانه جدید»و «نشر دموکراسی»به اجرا در بیاورد.بنابر این عراق را به بهانه «سلاح های کشتار جمعی»به اشغال خود درآورد و پس از آن دخالت های سیاسی و نظامی اش را از طریق بهار عربی در تونس،مصر ، لیبی و سوریه و دیگر کشورها تقویت کرد.
در دوم ماه می سال 2011 واشنگتن کشته شدن بن لادن را طی حمله به منزلش در شهر«ابوت آباد»پاکستان اعلام کرد بدون آن جزئیات کافی درباره عملیات یا جسد بن لادن که گفته شد در دریا انداخته شد بدهد امری که پرسش های درباره واقعیت عملیات و اصل مبارزه با «تروریسم»که خود دولت آمریکا آن را در پیش گرفته، مطرح کرد.
با هر عملیات آمریکا به بهانه «مبارزه با تروریسم»جنبش های «افراطی» در کانون های تنش بستر حاصلخیزی برای رشد و نمو پیدا می کنند تا اینکه پایان «غیرمنتظره»جنگ آمریکا علیه تروریسم صعود گروه داعش و اعلام «خلافتش»در عراق و شام شود و پس از آن نیز به یمن ، لیبی ، مصر و دیگر نقاط جهان امتداد یافت و «گرگ های تنهایش»را در کشورهای اروپایی منتشر کرد.
تحلیلگران بر این باورند که ایالات متحده آمریکا در اصل به دنبال تجزیه منطقه و تکه تکه کردن آن و وارد کردن گروه های تروریستی از جمله داعش به آن بود.این تحلیل ها در این نظریه بر این تکیه می کنند که واشنگتن تا کنون موفق نشده است از گسترش داعش به رغم بمباران هایی که خودش و هم پیمانانش از دو سال پیش علیه داعش در عراق و سوریه انجام می دهند،جلوگیری کند.
«جان بیلینگر سوم»مشاور حقوقی وزارت خارجه آمریکا و شورای امنیت ملی آمریکا در زمان «جورج بوش»پسر رئیس جمهوری سابق آمریکا به روزنامه السفیر تاکید کرد که برخی تدابیر آمریکا پس از حوادث یازدهم سپتامبر مانند حمله به افغانستان و نابودی یا محدود کردن فرماندهی گروه القاعده و هواداران آن در گروه طالبان و بازگرداندن دموکراسی به افغانستان به جلوگیری از حملات تروریستی بیشتر کمک کرد اما برخی تدابیر دیگر موفقیت آمیز نبوده و تبدیل به سیاست های بد شد»بدون آنکه به جزئیات بیشتری اشاره کند یا مثال هایی بیاورد البته بر اساس همان مقوله مشهور که می گوید«عاقل را اشاره ای بس است»
عربستان گناهکار مبرا!
در 15 جولای گذشته سری بودن گزارش دولت آمریکا درباره حوادث یازدهم سپتامبر پس از فشارهای خانواده های قربانیان ،برداشته شد گزارشی که توسط کمیته تحقیقات پارلمانی آمریکایی در سال 2002 تهیه شد.به رغم آن که گزارش که در 28 برگ بود دست داشتن شماری از مسئولان سعودی سابق در برنامه ریزی و حملات مالی حملات را فاش کرد اما دولت آمریکا پس از تهدیدهای سعودی ها مبنی بر فروش اوراق بهادار خود به ارزش صدها میلیارد دلار،«آل سعود را تبرئه کرد» و اعلام کرد که «سازمان اطلاعات آمریکا به شکل نهایی نتوانست ارتباط میان دولت عربستان و عاملان حملات را ثابت کند.»
اما شماری از نمایندگان آمریکایی و اعضای سابق در کنگره تاکید کردند که عربستان سعودی از عاملان حمله حمایت کرده است.
گراهام بدون هیچ گونه تردیدی به برنامه «60 دقیقه»گفت که «عربستان کمک های اساسی به عاملان حملات ارائه کرده است»وی افزود که حمایت عاملان حملات«از طرف یک نهاد خاص صورت نگرفته است بلکه حکومت عربستان در کنار حامیان مالی و جمعیت هایی که زیر پوشش خیریه ای فعالیت می کنند از تروریست ها حمایت کردند.»
گراهام بر این باور است که دولت آمریکا «چشمانش را از نقش عربستان در حوادث یازدهم سپتامبر بست تا روابط حساسش با این مملکت را مورد حمایت قرار دهد.»
اما «باب کری»سناتور سابق که از جمله 10 عضو کمیته تحقیقات درباره حوادث 11 سپتامبر بود نیز در اشاره به ریاض گفت:«نمی توانی به تروریست ها پول بدهی و بعد بگویی که با کارهای آنها هیچ ارتباطی نداری.»
تحت عنوان«یاری رساندن» به قربانیان حوادث،مجلس نمایندگان آمریکا روز جمعه گذشته و پیش از آن کنگره در ماه می گذشته، قانون«عدالت ضد حامیان تروریسم» را تصویب کردند.این قانون به خانواده های قربانیان اجازه می دهد که عربستان سعودی را به منظور گرفتن غرامت مالی محاکمه کنند و این به رغم آن صورت گرفت که اوباما تهدید کرده بود که از حق وتوی خود علیه قانون استفاده می کند.
از داخل و خارج،تروریسم در حال افزایش است
روزنامه انگلیسی «گاردین »در گزارشی با عنوان«تروریسم جهانی»نوشت که تروریسم در حال گسترش است و عملیات های تروریستی به دلیل اقدامات تروریستی از زمان حملات 11 سپتامبر به رغم اقداماتی که آمریکا برای مبارزه با تروریسم در سراسر جهان هدایت می کند، پنج برابر شده است.
بر اساس یک نظرسنجی که شرکت«ای فوپ»فرانسه انجام داد،74 درصد از مردم آلمان،65 درصد از مردم فرانسه و 63 درصد از مردم ایتالیا بر این باورند که اقداماتی که آمریکا انجام داد از جمله قانون ملی و سلسله حملات نظامی در خارج از آمریکا منجر به بهبود شرایط امنیتی جهان نشده است.
از جهتی دیگر،نیمی از مردم آمریکا که در نظر سنجی جدیدی شبکه های تلویزیونی آمریکا«سی ان ان» و «او آر سی»شرکت کردند احتمال دادند که اقدامات تروریستی در سالروز حملات یازدهم سپتامبر رخ دهد این در حالی است که در دهمین سالروز حوادث یازدهم سپتامبر 39 درصد از آمریکایی احتمال دادند که در سالروز حوادث 11 سپتامبر حملات تروریستی در این کشور رخ دهد.
در زمینه بازنگری در فهرست تهدیدهایی که جهان با آن مواجه است،«نیک راسموسن»مدیر مرکز ملی مبارزه با تروریسم گفت که تهدید تروریستی که آمریکا و هم پیمانان اروپایی اش با آن مواجه هستند بزرگتر ، وسیع تر و عمیق تر از هر زمانی از زمان وقوع حملات یازدهم سپتامبر است.
در مقایسه با خطری که گروه القاعده در پی حملات یازدهم سپتامبر شکل داد،راسموسن گفت که «فاش شدن طرح های حملات توسط هواداران داعش که از تکنولوژی های مدرن استفاده می کنند و به شیوه های سازمانی گریز از مرکز استفاده می کنند،کار را برای دستگاه های مبارزه با تروریسم آمریکا بسیار دشوار کرده است.»وی افزود که استفاده از موبایل های هوشمند و اطلاعات کدگذاری شده که نمی توان آن را به راحتی باز کرد، باعث شده است که عناصر داعش«از دیگر تروریست ها جلوتر باشند.»
جنگ جهانی علیه تروریسم که ایالات متحده آمریکا پس از 11 سپتامبر 2001 آغاز کرد و در دوره ای طولانی بر گروه القاعده و طالبان در افغانستان متمرکز شد در حال حاضر بر داعش متمرکز شده است.عناصر این گروه توانایی خود را برای انجام حملات در اروپا و آمریکا ثابت کردند و این عناصر تندروهایی از داخل،افراد مقیم و شهروندانی از خود آن کشوری هستند که مورد حمله قرار می گیرد و به «گرگ های تنها »مشهورند.
چندین حمله ناگهانی در آمریکا(حادثه باشگاه همجنسگراها در فلوریدا و کشته شدن 14 نفر در کالیفرنیا به دست یک زوج آمریکایی-پاکستانی)موضوع مبارزه با تروریسم را در صدر اولویت ها قرار داد.
همانطور که مرکز پژوهش های«جورج واشنگتن»اعلام کرد، بخش قضایی آمریکا صد و دو نفر را در ایالات متحده متهم به ارتکاب جرایمی در ارتباط با داعش کرده است.
«فرانک سیلوفو»مدیر مرکز پژوهش ها درباره امنیت داخلی در دانشگاه جورج واشنگتن گفت که تهدید تندروها گسترش پیدا کرده است و این تهدید در برخی موارد بسیار پیچیده است.
«جیمز کومی»مدیر اف بی آی نیز تاکید می کند که تهدیدی که داعش در پی شکستش در عراق و سوریه شکل می دهد، «طی پنج سال آینده با وجود توزیع صدها قاتل متخصص در مکان های دیگر به ویژه در غرب که تلاش می کنند جنگ را به سراسر جهان منتقل کنند،خطرناک تر می شود.»