سلسله رویدادهای اخیر، آمریکا را از خاورمیانه بیرون رانده است. بمباران بی امان عربستان سعودی در یمن نیز باعث کاهش بیشتر حمایت از آمریکا و متحدانش در منطقه و در عین حال افزایش محبوبیت ایران شده است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه تحلیلی اروپایی «مدرن دیپلماسی» در گزارشی نوشت: خاورمیانه را طوفان تغییر شدیدی در نوردیده است. دو رویداد مهم در هفته های اخیر در حال تغییر جدی ساختار سیاست خاورمیانه است. در حالی که این منطقه به دلیل «طوفان تغییرات» شناخته شده است، با این حال برخی از رویدادهای تاریخی می توانید جزر و مد و مسیر منطقه و سیاست های آن را تغییر دهد.
از زمان جنگ عراق، نفوذ آمریکا در منطقه به دلیل آغاز این جنگ، نتیجه آن، و اثر دومینو گونه پس از آن در مسیر نزولی قرار دارد. در نتیجه نفوذ ایران به عنوان قدرت منطقه ای افزایش یافته است.
بیانیه اخیر روسیه در خصوص استفاده این کشور از پایگاهی در ایران دلالت بر یک تغییر عمده دارد. بنابراین همه چیز در بدترین وضعیت ممکن برای آمریکا قرار دارد. رئیس جمهور بعدی آمریکا با چالش های بسیاری در بخش سیاست خارجی و دیگر مسائل بین المللی روبرو خواهد شد.
رویدادها
اولین رویداد، کودتای نافرجام ترکیه و تاثیر پیامدهای پس از آن بر روابط میان آمریکا و ترکیه بود. عناصر خاص در دولت ترکیه از جمله «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه بر این باورند که «فتح الله گولن» که در آمریکا به سر می برد، در پس این رویداد بود و به طور بالقوه از حمایت ضمنی آمریکا برخوردار شده بود؛ در حالی که عناصر دیگر بر این باورند که اردوغان تحت یک حمله با پرچم دروغین قصد داشته جایگاه خود را در قدرت مستحکم کند. هر اتفاقی که افتاده باشد، عواقب فاجعه بار متعاقب پس از کودتا، احتمالا یکی از بزرگترین شکست ها در سیاست رابطه ای آمریکایی است. اگر ناتو و مهمتر از آن آمریکا، ترکیه را به عنوان یک متحد از دست دهد، سیاست خاورمیانه برای همیشه تغییر خواهد کرد. جهت سیاسی به نظر می رسد در چنین مسیری هدایت می شود.
رویداد بزرگ دوم، حضور روسیه و استفاده از پایگاه هوایی ایران در همدان بوده است. روس ها حملات در سوریه از پایگاه هوایی همدان را آغاز کرده اند. در حالی که در نگاه اول، چنین استقرار جت های جنگنده ای در یک پایگاه هوایی در نزدیکی یک کشور متحد با واکنش های چندانی مواجه نمی شود، تجزیه و تحلیل های بعدی، غیر از آن را اثبات می کند.
مزیت ها
مزیت ملموس و تاکتیکی چنین حرکتی این است که روسیه می تواند قدرت بیشتری در جنگ سوریه داشته باشد. همه جنگنده ها باید به طور مداوم از وزن و سوخت خود آگاهی داشته باشند و زمانی که در روسیه استقرار داشته باشند، باید بیشتر از آنکه بر مهمات متمرکز شوند، به تامین سوخت فکر کنند. بر خلاف قبل اکنون به لطف استقرار جنگنده های خود در ایران، روسیه می تواند حملات بیشتری را با توجه به مسافت های کوتاه داشته باشد. حملات بیشتر به معنای پتانسیل بیشتر برای پیشرفت در سوریه است.
عواقب ناشی از چنین استقراری، از لحاظ استراتژیک نشانه تغییر عمده چشم انداز ایران برای خاورمیانه است. موافقت ایران با استفاده از پایگاه هوایی این کشور توسط یک کشور خارجی، اقدامی بی سابقه است. این حرکت چندین پیام برای دشمنان منطقه ای و جهانی ایران و روسیه ارسال می کند: اولا که استفاده از چنین پایگاه هایی به این معنی است که روسیه اکنون به طور مستقیم از حریم هوایی عراق پرواز خواهد کرد؛ که به دلیل اکثریت شیعه آن و روابط تاریخی، تمایل قوی به سمت ایران دارد. حضور داعش در عراق و کمک ایران برای مقابله با این گروه تروریستی این پیوند را قوی تر کرده است. بنابراین، پرواز جنگنده های روسیه بر فراز خاک عراق یک پیام مستقیم به آمریکا برای همکاری بیشتر با روسیه در سوریه و عراق است؛ زیرا نفوذ آمریکا کاهش یافته است. دوما نشان می دهد تعهدات ایران و روسیه به متحدانشان طولانی و ناگسستنی است. در نهایت، شاید مهمتر از همه این باشد که ایران تصمیم گرفته است در روسیه به عنوان یک متحد طولانی مدت در منطقه سرمایه گذاری کند. به نظر می رسد ایران دیدگاه پوتین را برای منطقه می پذیرد و می خواهد همکاری های خود را تقویت کند. این روابط تنها با پتانسیل ترکیه برای پیوستن به این ائتلاف و موضع چین برای حمایت از ایران و روسیه در سوریه تقویت شده است.
نتیجه گیری
ترکیبی از این عوامل آمریکا را از خاورمیانه بیرون رانده است. بمباران بی امان عربستان سعودی در یمن به هر هدفی - چه نظامی و چه غیرنظامی - باعث کاهش بیشتر حمایت از آمریکا و متحدانش در منطقه و در عین حال افزایش محبوبیت ایران شده است. در پایان، آمریکا ممکن است در نهایت با یک یا دو متحد در کل منطقه مانند دیکتاتوری نظامی مصر یا رژیم متعصب و دیکتاتوری عربستان سعودی، که ثبات آن روزانه زیر سوال می رود، قطع رابطه کند. نفوذ پیشین آمریکا در منطقه به دست روسیه و ایران افتاده است. رئیس جمهور بعدی آمریکا باید استراتژی جدیدی را اتخاذ کند؛ در غیر این صورت نفوذ این کشور در منطقه برای همیشه پایان خواهد یافت.