سخنان کورتولموش معاون نخست وزیر ترکیه درباره اینکه زمان آن فرا رسیده است که «جنگ نیابتی» در سوریه به پایان برسد معنایش توقف حمایت از گروه های مسلح سوری و بستن مرزهای ترکیه به روی هر گونه حمایت نظامی و مالی از آنها و مقدمه پاک سازی آنها پس از جمع کردن شان در شرق و جنوب حلب است دقیقا همانطور که عناصر داعش در منبج پاک سازی شدند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، «عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر مشهور عرب در یادداشتی به آخرین تحولات سوریه و ائتلاف های منطقه ای پرداخت و نوشت:خطوط تماس ایران و ترکیه این روزها داغ تر می شود و بعید نیست که دیداری که قرار است «رجب طیب اردوغان»رئیس جمهوری ترکیه در هفته آینده به تهران انجام دهد(و چه بسا روز چهارشنبه این سفر را انجام دهد)سورپرایزهای بزرگی نه فقط در عرصه منافع دو جانبه تجاری خواهد داشت بلکه در عرصه بحران سوریه نیز خواهد داشت.
عطوان در ادامه نوشت:هفته گذشته آقای «محمد جواد ظریف»وزیر امور خارجه ایران به آنکارا سفر کرد و با رجب طیب اردوغان دیدار کرد و روز پنج شنبه گذشته نیز «مولود چاووش اوغلو»در دیداری اعلام نشده با ظریف همتای خود به مدت پنج ساعت دیدار کرد.
این نوسنده عرب در یادداشت خود نوشت:دقیقا چه اتفاقی دارد می افتد و محورهای این تماس ها و دیدارهای اعلام شده و اعلام نشده چیست؟ و دلایل این همه«گرمی»ناگهانی در روابط دو کشور که در دو اردوگاه مخالف در زمینه بحران سوریه قرار دارند،چیست؟
وی در ادامه نوشت:برای پاسخ به این سووال باید به سخنان«شوک زای»آقای«نعمان کورتولموش»معاون نخست وزیر ترکیه در جمع روزنامه نگاران برگردیم سخنانی که روزنامه «حرییت» منتشر کرد.از این جهت می گوییم که شوک زا است که وی از سیاست کشورش در سوریه انتقاد سخت و بی سابقه ای کرد، هنگامی که سیاست های این کشور در سوریه را «منشأ دردهای زیادی دانست که ترکیه امروز از آنها رنج می برد» و در موضعی دیگر گفت که «ان شاء الله به زودی راه حلی به وجود می آید که ملت سوریه آن را بپذیرند و جایگزینی برای راه حل تحمیلی از خارج می شود.»
عطوان تاکید کرد:جمله مهمتر در سخنان آقای کورتولموش از نظر ما این جمله است که گفت«من بر این باورم که زمان پایان جنگ نیابتی در سوریه فرا رسیده است ان شاء الله راه حلی را پیدا می کنیم»و ما بر این باور نیستیم که این خوش بینی بیهوده یا آرزو و تمنا باشد.
تحلیلگر مشهور عرب در ادامه یادداشت خود نوشت:این تحول و انقلاب در موضع گیری ترکیه در قبال بحران سوریه که عناصر آن به سرعت در حال تبلور هستند در درجه نخست به تکیه ایالات متحده آمریکا به کردها به عنوان هم پیمان استراتژیک و پیشروی بزرگی که نیروهای دموکراتیک سوریه (که اکثر آنها را کردها شکل می دهند)در شمال غرب سوریه و موفقیت آنها در کنترل شهر «منبج»و بیرون کردن عناصر گروه تروریستی داعش از این شهر پس از درگیری های شدید و سخت و ترس ترکیه از مرتبط کردن شهرهای منبج با شهر«عفرین»و ایجاد منطقه خودمختار کرد در مرزهایش به مانند کردستان عراق و مقدمه آن برای ایجاد منطقه خودمختار در «دیار بکر»در شرق ترکیه بر می گردد.
عطوان همچنین نوشت:«بینالی ییلدریم» نخست وزیر جدید ترکیه پیش از کودتای نافرجام در این کشور سیاست های کنونی کشورش در قبال سوریه را مشخص کرد و گفت که سیاست های کشورش در قبال سوریه شاهد بازنگری های فراگیری می شود که ستون آن جلوگیری از نیروهای کرد برای ایجاد کشوری کوچک برای خود در شمال سوریه است و تاکید کرد که راه حل سوریه از منظر ترکیه دو شرط اساسی دارد:
نخست: حفظ وحدت اراضی سوریه.
دوم:برپایی نظام حکومتی است که نماینده همه ادیان،نژادها و مذاهب باشد،بدون آن که هرکز به ماندن یا رفتن «بشار اسد»رئیس جمهوری سوریه بپردازد.
نویسنده مشهور عرب در ادامه نوشت:تحقق شرط نخست شامل مخالفت ترکیه با طرح«فدرالیسم»آمریکایی برای سوریه و ایجاد سه اقلیم یکی در شرق،دیگری در غرب و سومی نیز در شمال برای کردها می شود.ترکیه با این طرح به این دلیل مخالف است که مقدمه ای برای تجزیه خود ترکیه است.اما درباره شرط دوم باید بگوییم که امکان تحقق آن با تشکیل دولت فراگیر وجود دارد؛ دولتی که در برابر رئیس جمهوری سوریه سوگند یاد کند و نماینده همه ادیان و نژادها باشد و مقدمه ای برای اصلاحات سیاسی و اقتصادی فراگیر باشد.مثلث روسیه-ترکیه-ایران این شکل از دولت را تایید می کنند.
عبدالباری عطوان کردها را عامل نزدیکی ترکیه به ایران دانست و نوشت:کردها به ویژه کردهای سوریه عامل اساسی نزدیکی ترکیه و ایران و تغییر ریشه ای در سیاست ترکیه در زمینه بحران سوریه هستند و قربانی بزرگ تفاهم روسیه و ترکیه و ترکیه و ایران از خلال توافق این سه طرف برای جلوگیری از تشکیل کشورشان که به آن نزدیک بودند،خواهند بود.
وی پرواز هواپیماهای آمریکایی بر فراز الحسکه برای حمایت از کردها در جریان درگیری ارتش سوریه با کردها را تحولی خطرناک دانست و نوشت:روز گذشته پنتاگون اعلام کرد که جنگنده های خود را برای حمایت از نیروهای کرد که با مستشاران نظامی آمریکایی همکاری می کنند،در برابر بمباران جنگنده های سوریه که مواضع آنها را در نزدیکی شهر«الحسکه»در شمال شرق سوریه بمباران کردند،اعزام کرده است.این اقدام آمریکا تحولی خطرناک است که در واکنش به تفاهم های ترکیه،ایران و ورسیه علیه کردها و در واکنش به راه حل آنها برای بحران سوریه انجام شده است.
عطوان نوشت:بی تردید ائتلاف روسیه،ایران و ترکیه محکم تر می شود و ترکیه پیش از کودتا با ترکیه پس از کودتا بسیار فرق دارد.نزدیکی ترکیه با این سرعت به ایران و بازنگری ریشه ای در سیاست هایش در سوریه یعنی خروجش از ائتلاف عربستان،قطر و آمریکاست ائتلافی که از همان ابتدای بحران سوریه در پنج سال پیش عضو آن بود.
وی به نزدیک شدن به راه حل بحران سوریه اشاره کرد و نوشت: راه حل بحران سوریه بر اساس شروط و تفاهم های ایران و ترکیه و با حمایت روسیه بیش از هر زمانی نزدیک شده است مگر آن که ایالات متحده آمریکا بخواهد مانع تراشی کند که این احتمال چندان قوی نیست زیر دارای پیامدهایی است که بارزترین آنها برخورد سیاسی و چه بسا نظامی روسیه و آمریکا خواهد بود،زیرا این راه حل به ضرر کردها به عنوان همپیمانان واشنگتن و کشور آنهاست که آمریکا و غرب وعده تشکیل آن را به آنها دادند.
نویسنده مشهور عرب به احتمال توقف کامل حمایت از گروه های مسلح سوری و پاک سازی آنها اشاره کرد و نوشت:سخنان کورتولموش درباره اینکه زمان آن فرا رسیده است که «جنگ نیابتی» در سوریه به پایان برسد معنایش توقف حمایت از گروه های مسلح سوری و بستن مرزهای ترکیه به روی هر گونه حمایت نظامی و مالی از آنها و مقدمه پاک سازی آنها پس از جمع کردن شان در شرق و جنوب حلب است دقیقا همانطور که عناصر داعش در منبج پاک سازی شدند.
عبدالباری عطوان در پایان یادداشت خود نوشت:صحنه سوریه در آستانه تحولات غیرمنتظره ای است که از جمله این تحولات نزدیک شدن به راه حل سیاسی پیش از هر زمانی درگذشته است و خدا می داند...