موافقت ایران با اعزام بمب افکن های روسی به خاک این کشور را می توان با تفاسیر متعددی توضیح داد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، «دیمیتری یوستاویف» تحلیلگر سیاسی و استاد دانشگاه تحقیقات ملی اقتصاد در شهر «مسکو» در یادداشتی در سایت خبری - تحلیلی «روسیه فراتر از اخبار» (rbth) نوشت: ظهور ناگهانی خلبانان روسی در پایگاه هوایی همدان در غرب ایران تصادفی نبود و تنها به آزادی حلب وابسته نیست بلکه به زنجیره ای از حوادث برای تشکیل یک بافت کاملا جدید در بخش شرقی خاورمیانه ارتباط داشت.
این موضوع بر نشست باکو در هشتم اوت که سطح جدیدی از همکاری های اقتصادی بین روسیه، ایران و جمهوری آذربایجان بود، و همچنین سفر «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه در نهم اوت به شهر «سنت پترزبورگ» روسیه که به طور قابل توجهی تنش در روابط دوجانبه میان مسکو و آنکارا را کاهش داد و در عین حال احیای سریع تعامل اقتصادی روسیه و ایران - در درجه اول در زمینه های حمل و نقل و انرژی - سایه افکنده بود.
به عبارت دیگر زمانی که روسیه و ایران مذاکره در مورد پایگاه هوایی همدان را آغاز کردند، مسکو خود را به عنوان یک پایگاه سیاسی قابل اعتماد مطرح کرده و در خصوص مسائل اقتصادی و اجتماعی توافق نامه هایی را با ایران امضا کرده بود. در نتیجه، این حرکت نظامی - سیاسی مهم نه تنها طبیعی بود، بلکه اثبات کرد که روسیه و ایران بازیگران مهمی نه تنها در جنگ سوریه بلکه در کل خاورمیانه هستند.
شکستی برای واشنگتن
بدیهی است در موقعیت کنونی در حال تحول به نظر می رسد آمریکا از بازندگان میدان باشد. توافق روسیه و ایران در مورد پایگاه هوایی همدان نشان داده است که مسکو روابط روسیه و آمریکا را اولویتی برای خود قرار نداده، و یا دستکم دستاوردها و موقعیت های تاکتیکی خود را قربانی آن نمی کند. علاوه بر آن، این مسئله نشان می دهد که «ماه عسل» در روابط ایران و آمریکا به دلیل درجه بالایی از بی اعتمادی نسبت به سیاست های واشنگتن به پایان خود رسیده است.
آمریکا ممکن است مجبور به آماده سازی خود برای احتمال از دست دادن «حق وتو» اش بر سر توسعه روابط سیاسی و نظامی با ایران، و نه تنها با توجه به روسیه، بلکه با توجه به دیگر کشورها باشد.
موافقت ایران با اعزام بمب افکن های روسی به خاک این کشور نیز خود نشانه ای از درک ایران از این موضوع است که برای کشوری که «مرکز قدرت» منطقه ای است حل و فصل درگیری های سوریه بر اساس منافع آن و نه منافع غرب تا چه حد مهم است.
در این وضعیت آمریکا باید خود را به دلیل ناتوانی اش در درک این اوضاع و پیش بینی آن سرزنش کند. پس از استقرار ناوگان هوایی روسیه در پایگاه همدان، چین که برای مدت زمان طولانی در حاشیه قرار گرفته بود به نظر می رسد تصمیم گرفته است کمک های خود را به دولت «بشار اسد» در دمشق افزایش دهد. در اینجا مسئله مهم، تمایل چین برای حضور در فرآیندهای سیاسی و اقتصادی آینده است.
مسکو چه سیگنالی را ارسال می کند؟
اگر ما بخواهیم در مورد پیام های سیاسی و نظامی که روسیه از این اقدام خود در خاک ایران خواسته بدهد، می توانیم سه تفسیر در این خصوص داشته باشیم.
اولا اینکه مسکو می خواهد به واشنگتن بگوید که همکاری روسیه و ایران یک اولویت استراتژیک برای این کشور است و حتی این همکاری ها را در مناطقی که آمریکا آنها را در توافقنامه های بین المللی «مناطق خاکستری» می داند، دنبال می کند. این بدان معنا نیست که مسکو به طور کامل استراتژی های رایج در شورای امنیت سازمان ملل را انکار می کند، اما مطمئنا تجدید نظر در این سیاست جلوی چشمان ما در حال رخ دادن است. و اگر این تجربه موفق باشد، همگرایی بی سابقه ای بین ایران و مسکو در آینده رخ خواهد داد.
دوما اینکه روسیه با دیدگاه آمریکا در خصوص مخالفان (به اصطلاح) میانه رو در سوریه مشکل دارد. برای چند ماه واشنگتن موضع نامشخصی در قبال تروریست ها در سوریه داشت و بی توجهی به آن کار دشواری بود. این امکان وجود دارد که آمریکا در مورد آمادگی مسکو برای مذاکره در مورد فهرست سازمان های تروریستی به طور قابل توجهی اشتباه کرده باشد. این پیش بینی غلط ممکن است به شکل قابل ملاحظه ای موقعیت سازمان های تروریستی که به کمک های آمریکا در میدان جنگ در سوریه و همچنین مذاکرات صلح متکی بوده اند را تضعیف کرده باشد. در هر صورت اگر روسیه و اسد با کمک ایران پیشرفت های قابل توجهی در حلب به دست بیاورند، مدل سابق مذاکره تغییر خواهد یافت و بخش بزرگی از مخالفان موسوم به میانه رو دیگر قدرت زیادی در امور سوریه نخواهند داشت.
سوما اینکه روسیه معتقد است که از بین بردن مخالفان مسلح سوری در حلب اولویتی است که ارزش دارد که بخواهد برای آن تماس هایش با آمریکا و اتحادیه اروپا در مورد موضوع سوریه را قربانی کند. استقرار جنگنده های روسیه در همدان و تشدید بمباران تروریست ها در حلب نه تنها تلاش مسکو برای نشان دادن خود در بازی با غرب است. در نهایت در پس این اقدامات مسکو ممکن است احتمال به تعویق انداختن مذاکرات سیاسی کنونی با کاخ سفید به زمانی دیگر در دولت جدید واشنگتن باشد.