جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

عبدالباری عطوان در یادداشتی نوشت:

آیا اردوغان «پوتین ترکیه»می شود؟برقراری حالت فوق العاده آغاز کار است

اردوغان به طور کلی و ریشه ای با پوتین فرق می کند.اردوغان از مکتب اسلامی بیرون آمد و پوتین از آکادمی دستگاه اطلاعاتی روسیه(کا.گ.ب).اگر چه میان این دو، وجه اشتراک هایی وجود دارد که بارزترین آنها این است که هر دو در هر جایگاهی که باشند چه نخست وزیر و چه رئیس جمهوری،قدرت مطلقه با آنها منتقل می شود و نقش دیگران در اطراف شان ثانوی یا حاشیه ای می ماند.

کد خبر: ۱۳۷۶۳۷
آیا اردوغان «پوتین ترکیه»می شود؟برقراری حالت فوق العاده آغاز کار است

کاری که رئیس جمهوری ترکیه روز گذشته کرد یعنی اعلام حالت فوق العاده و حکومت نظامی به مدت سه ماه را مرسی دوستش نکرد و حتی سلف مرسی یعنی«حسنی مبارک»نکرد و این تاکیدی است بر ادامه سیاست مشت آهنین است که اردوغان از همان روز نخست کودتا در پیش گرفت.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،«عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر مشهور عرب در یادداشتی درباره برقراری حالت فوق العاده در ترکیه و پیامدهای آن پرداخت و نوشت:در همان لحظه نخستی که اخبار کودتای نظامی در ترکیه در جمعه شب گذشته شروع به رسیدن به ملت های منطقه خاورمیانه که در حال خمیازه کشیدن برای آماده شدن برای خواب بودند،رسید،دیدگاه به دو دسته تقسیم شد یکی کسانی که دعا می کردند این کودتا موفق شود و به دلیل وقوع آن رقص و پایکوبی می کردند و دسته دیگر دست های خود را روی قلب هایشان کذاشته و دعا می کردند که شکست بخورد هر دو دسته بر اساس موضع خود درباره رئیس جمهوری ترکیه و دخالت نظامی و سیاسی اش درباره کودتا موضع گرفتند.

اردوغان رئیس جمهوری ترکیه چه بسا مرحله خطر را در وهله نخست پشت سر گذاشت و به سرنوشت هم پیمان و دوستش یعنی«محمد مرسی»رئیس جمهوری «سابق»مصر دچار نشد اما با «پنگیز کاندار» نویسنده و روزنامه نگار کهنه کار ترک در این گفته اش اختلاف داریم که گفت اردوغان تبدیل به «پوتین»دوم می شود زیرا وی پای در مسیر پوتین گذاشته است،از این جهت که اردوغان به طور کلی و ریشه ای با پوتین فرق می کند.اردوغان از مکتب اسلامی بیرون آمد و پوتین از آکادمی دستگاه اطلاعاتی روسیه(کا.گ.ب)بیرون آمد.اگر چه میان این دو وجه اشتراک هایی وجود دارد که بارزترین آنها این است که هر دو در هر جایگاهی که باشند چه نخست وزیر و چه رئیس جمهوری،قدرت مطلقه با آنها منتقل می شود و نقش دیگران در اطراف شان ثانوی یا حاشیه ای می ماند و هر کسی مانند «عبدالله گل»و «احمد دواوود اوغلو»اعتراض کند باید از آب های بسفور یا دریای سیاه یا مدیترانه بنوشد.

کاری که رئیس جمهوری ترکیه روز گذشته کرد یعنی اعلام حالت فوق العاده و حکومت نظامی به مدت سه ماه را مرسی دوستش نکرد و حتی سلف مرسی یعنی«حسنی مبارک»نکرد و این تاکیدی است بر ادامه سیاست مشت آهنین است که اردوغان از همان روز نخست کودتا در پیش گرفت.

این اقدام ساعاتی پس از برگزاری نشست شورای امنیت ملی اتخاذ شد و این یعنی تصمیم طی نشست چهارشنبه شب اتخاذ شد و بی تردید تنها تصمیم و اقدام نیست و تصمیم ها یا اقدامات دیگری در راه است.

بر اساس قانون اساسی ترکیه حالت فوق العاده در صورتی برقرار می شود که فاجعه طبیعی رخ دهد یا در حالت های آشوب و تمرد و نزاع های مسلحانه مانند جنگ های داخلی برقرار می شود.با آغاز حالت فوق العاده کار بر اساس حکومت نظامی آغاز می شود و این یعنی دادن اختیارات گسترده به قوه مجریه مانند برقراری آمد و شد و انجام بازداشت های گسترده و تعلیق قوه مقننه(پارلمان)و صدور قوانین جدید.

رئیس جمهوری ترکیه اجرای حکومت نظامی را پنج روز پیش از اعلام حالت فوق العاده آغاز کرد زیرا بیش از شصت هزار نفر از قضات،نیروهای امنیتی،ارتشی ها،معلمان،استادان دانشگاه ها را اخراج یا بازداشت کرد و از خروج روزنامه نگاران و استادان دانشگاه ها به خارج از کشور جلوگیری کرد و همه اینها به بهانه از بین بردن جنبش کودتا و «پاک سازی »کشور از عناصر این جنبش صورت گرفت.

ملت ترکیه و به همراه آن احزاب مخالف و نمایندگان و رهبرانش برای نشان دادن مخالفت شان با حاکمیت نظامیان و حفظ دموکراسی و دولت مدنی تظاهرات کردند؛آنها که چهار کودتا را شاهد بودند و آتش آن دامانشان را گرفته بود نمی خواهند که بار دیگر به این «کابوس»برگردند.دموکراسی بد بسیار بهتر از حاکمیت نظامیان است زیرا این دموکراسی به ویژه طی ده سال گذشته برای آنها امنیت و ثبات و رفاه اقتصادی به ارمغان آورد البته پیش از آن که اوضاع این کشور در پی دخالت نظامی در بحران سوریه رو به وخامت برود.

دموکراسی که میلیون ها نفر برای حفظ آن به خیابان ها ریختند این روزها با چالش مواجه است زیرا به شکل تدریجی و با حملات بازداشت و پاک سازی و حکومت نظامی و حالت فوق العاده که ممکن است برای چند ماه یا چند سال تمدید شود در حال آب شدن است.به طوری که روزنامه انگلیسی«اکونومیست»حملات پاک سازی در ترکیه را با حملات پاک سازی که حاکم نظامی در عراق پس از اشغال این کشور در سال 2003 انجام داد و نیز سیاست پاک سازی حزب بعث که به اجرا درآمد و طی آن صدها هزار نظامی و نیروی امنیتی وابسته به نظام سابق عراق اخراج شدند، تشبیه کرد.

مجله اکونومیست نمی گوید این سربازان اخراج شده که بیشترشان از گارد ریاست جمهوری و اعضای حزب بعث و فرماندهای امنیتی اش بودند در ابتدا با آمریکایی ها جنگیدند و پس از آن از سرکردگان و موسسان گروه های تروریستی داعش و جبهه النصره شدند.

در این جا ما میان ژنرال«پل برمر»حاکم نظامی عراق و رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری منتخب ترکیه که در چهار انتخابات آزاد و شفاف در طول 14 سال از حکومتش برنده شد،مقایسه نمی کنیم.شرایط کاملا فرق می کند بلکه می پرسیم و هشدار می دهیم و تلاش می کنیم آینده را بخوانیم و اقدامات بعدی و نتایجی که ممکن است در پی داشته باشند را تحلیل کنیم.

هیچ تردید نداریم که اولویت مطلق اردوغان«پاک سازی»هواداران «فتح الله گولن»روحانی ترک است که در «پنسیلوانیا»ی آمریکا اقامت دارد و رئیس جمهوری ترکیه وی را متهم به تروریسم و دست داشتن در کودتای نافرجام می کند اما این ریسک خطرناکی است که پیامدهای آن هرگز مشخص نیست زیرا باید همیشه یادآوری کنیم که اردوغان و حزب عدالت و توسعه که به آن وابسته است نیمی از آرای رای دهندگان را به دست آورد و این یعنی نیم دیگر به وی و اردوگاهش رأی نداد و این شکاف خودش منبع خطر است.

اردوغان در گفت و گویش با شبکه تلویزیونی «الجزیره»که روز گذشته پخش شد گفت که «چه بسا برخی کشورها هستند که در کودتا دست داشتند و زمان فاش کردن همه کسانی که دست داشتند، فرا می رسد.»وی این را در اشاره به ایالات متحده آمریکا و برخی کشورهای عربی گفت.

ما همچنان در دقایق نخست صحنه ترکیه در همه مقیاس های تاریخی و محاسبات آن هستیم و بی تردید سورپرایزهای چندی در آستین های اردوغان«ساحر»وجود دارد که طی روزهای و ماه های آینده از آنها مطلع می شویم ولی بی تردید چالش ها بزرگ،دشوار و پیچیده است.

الگوی اردوغان یعنی پوتین همتای وی توانست قدرت و عظمت را به روسیه بازگرداند و به عنوان یک قدرت بزرگ بار دیگر آن را جا بزند،حال آیا اردوغان رئیس جمهوری ترکیه می تواند همین کار را بکند،و عظمت امپراتوری را به ترکیه بازگرداند؟پاسخ در دل آینده نزدیک است.

انتهای پیام

دیدگاه شما