جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

یک کارشناس مسائل ترکیه

کودتا از دموکراسی شکست خورد/ بخش تحت نفوذ فتح الله گولن در ارتش دست به کودتا زده است/ اردوغان در سیاست های خود تجدید نظر خواهد کرد

کد خبر: ۱۳۶۹۸۲
کودتا از دموکراسی شکست خورد/ بخش تحت نفوذ فتح الله گولن در ارتش  دست به کودتا زده است/ اردوغان در سیاست های خود تجدید نظر خواهد کرد

یک کارشناس مسائل ترکیه با بیان این که کودتا در ترکیه تقریبا شکست خورده است، گفت: مهمترین دلیل عدم موفقیت ارتش در ترکیه، گسترش دموکراسی در این کشور است و باید گفت کودتا از دموکراسی شکست خورد. وی همچنین بخش ژاندارمری ارتش را که تحت نفوز فتح الله گولن است را عامل اصلی کودتا دانست.

رحمان قهرمان پور در گفت و گو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران در خصوص وقایع شب گذشته ترکیه اظهار کرد: در حال حاضرکودتا تقریبا منتفی شده است و تا الان حدود 800 نفر از کودتاچیان دستگیر شده اند و کسانی که کودتا کرده بودند تقریبا تسلیم شده اند. در مجلس درگیری هایی پیش آمده بود، منتها درگیری در ستاد عالی ارتش شدید تر بود است. در اطراف هتلی هم که اردوغان در آن مستقر بود، درگیری هایی بین پلیس و ارتش ایجاد شده است.

وی ادامه داد: اما با فراخوانی که اردوغان که منجر به ریختن مردم به خیابان ها شد کودتا تقریبا منتفی شده است. واضح بود که این کودتا نمی تواند موفق باشد چون مردم بسیار حساسیت نشان دادند و با ریختن به خیابان ها ارتش را خلع سلاح کردند.

این کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به این که تقریباً در تاریخ ترکیه این اولین بار بود که ارتش به این شکل شکست خورد و نتوانست کاری انجام دهد، تصریح کرد: این نشان می دهد دموکراسی در ترکیه به حدی نهادینه شده است که اقداماتی اینچنینی دیگر جواب نمی دهد. بعد از کودتایی که در سال 1997 بر علیه «نجم الدین اربکان» رخ داد، این اولین اقدام ارتش به این شکل گسترده بود که به شکل بسیار ضعیفی در آنکارا و استانبول اتفاق افتاد.

وی افزود: واکنش خیلی سریع و شدید اردوغان و سایر اعضای حزب عدالت و توسعه باعث شد که ارتش عقب نشینی کند و نیروهای پلیس، نیروهای امنیتی، نیروهای اپوزسیون و سایر گروه ها از دولت حمایت کنند. این حمایت ها باعث شد که این کودتا شکست بخورد و به نتیجه نرسد.

قهرمان پور همچنین در خصوص دلایل عدم موفقیت ارتش در این کودتا گفت: مهمترین دلیل عدم موفقیت ارتش در ترکیه گسترش دموکراسی است. تردیدی نداشته باشید که اگر در ترکیه دموکراسی نبود و مثلاً این کودتا در این سطح در سال 1999 اتفاق می افتاد بدون شک ارتش و کودتاچیان پیروز می شدند. ولی گسترش دموکراسی در دوران حزب اعتدال و توسعه باعث شد که مخالفت ها با کودتا جدی باشد. در حدی که مثلا در کودتای 1997 حزب جمهوری خلق مخالفتی نکرد اما دیروز در یک ساعت اول رئیس حزب حرکت ملی و رئیس حزب جمهوری خلق به شدت با کودتا مخالفت کردند. حتی در «دیاربک» که مقر اصلی حزب کرد ها است مردم به خیابان ها ریختند و با ارتش مقابله کردند. البته می دانید که به جز در شهر انکارا و استانبول در سایر شهر ها ارتش بیرون نیامده است.

وی اضافه کرد: نکته قابل توجه در این حادثه اجماع بر سر دموکراسی بود. یعنی این اتفاق ثابت کرد که امروز دموکراسی در ترکیه به حدی رسیده است که برگشت ناپذیر است و این پایان کار کودتا های ارتش است. البته حزب عدالت و توسعه برای این که ارتش ضربه ای نبیند اعلام کرد که این یک شورش درونی در ارتش بوده است.

رحمان قهرمان پور در ادامه در پاسخ به این پرسش که چه بخش هایی از ارتش در این کودتا مشارکت کرده اند؟ گفت: بیشتر بخش ژاندارمری ارتش که تحت نفوذ فتح الله گولن است، دست به کودتا زده است. هیچ کدام از بخش های نیروی هوایی در این کودتا حضور نداشتند و حتی بالگرد هایی که به سمت مردم شلیک کرده بودند را هواپیماهای ارتش بر زمین نشانده اند. ظاهراً هماهنگی در ارتش وجود ندشته است و این عدم هماهنگی از نظر نظامی بوده است. اما مهمترین دلیل شکست ارتش فراخوان اردوغان برای حمایت از دولت و پاسخ مردم و رسانه ها به این فراخوان به واسطه دموکراسی حاکم در ترکیه است.

وی در مورد اقدام جامعه مدنی خاطرنشان کرد: همان گونه که می دانید رسانه های دولتی توسط بخش کودتا گر ارتش اشغال شده بود و در آنجا بیانیه سقوط دولت اردوغان خوانده شد اما بلافاصله رسانه های غیر دولتی و انجمن های صنفی، انجمن های صنعتی و جامعه مدنی این بیانیه را غیر قانونی خواندند و واکنش بسیار گسترده ای نسبت به آن نشان دادند به حدی که ارتش مجبور به عقب نشینی شد.

این کارشناس مسائل خاورمیانه همچنین در ادامه در خصوص دلایل ارتش برای دست زدن به این اقدام اظهار کرد: عده ای می گویند در چند هفته آینده قرار بود شورای عالی نظامی ترکیه جلسه ای تشکیل دهد و آن بخش از نظامیانی که با دولت مخالف بودند را برکنار کند. اما به نظر من دلیل اصلی کودتای ارتش، نارضایتی بخشی از ارتش از عملکرد دولت و اختلافات درونی ارتش است. از طرف دیگر مسئله نفوذی که «فتح الله گولن» در ارتش دارد قابل تردید نیست. به نظر می رسد این 5 ژنرال ارتشی که در این کودتا وارد شده اند به فتح الله گولن تعلقات خاطری داشته اند.

وی خاطرنشان کرد: اما مهمتر از همه ناکامی بسیار زود هنگام ارتش در این کودتا است. در شب گذشته بعد از این اتفاق بلافاصله همه نمایندگان مجلس ترکیه در مجلس جمع شدند و اعلام کردند که اینجا خانه ملت است و اراده مردم در اینجا متجلی است. در نتیجه مهمترین دلیل شکست این اقدام حرکت خود جوش جامعه مدنی بود.

رحمان قهرمان پور در پایان در خصوص آینده ترکیه بعد از شکست کودتا گفت: قطعا ارتش با این حرکتش جایگاهی را که در میان مردم داشت را تا حدی از دست خواهد داد و آن اعتباری که مردم برای ارتش قائل بودند تاحدی و نه کامل از بین خواهد رفت. از طرف دیگر نیز این اتفاق باعث تقویت موقعیت اردوغان خواهد شد. چرا که اردوغان در این کودتا جسارت زیادی از خود نشان داد و با یک فراخوان اوضاع را به نفع خود عوض کرد.

وی ادامه داد: خیلی ها فکر می کردند اردوغان به دلیل مشی کمتر دموکراتیکش قاعدتاً نفوذ خود را در میان مردم ترکیه از دست داده است. اما عجیب بود که با یک فراخوانی که از طریق تلفن همراه و فضای مجازی در میان مردم منتشر شد مردم به خیابان ها ریختند و فرودگاه و سایر مکان ها را در یک ساعت آزاد کردند.

قهرمان پور خاطرنشان کرد: به هر حال این یک موفقیت برای اردوغان بود که از این معرکه پا پس نکشید و بر خلاف نجم الدین اربکان که کودتای ارتش را پذیرفت، اردوغان در برابر این حرکت ایستاد و مانع از فروپاشی دولتش شد. اما بدون شک در آینده اردوغان در سیاست های خودش تجدید نظر خواهد کرد.

انتهای پیام

دیدگاه شما