جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

المانیتور گمانه زنی کرد:

آیا اعراب برای رفع اختلافات با ایران به کرملین متوسل می شوند؟

بحرین و سایر کشورهای عرب سنی ممکن است به دنبال تعمیق روابط با روسیه باشد تا شاید موقعیت کرملین را به عنوان یک میانجی موثر در خلیج فارس برای حل اختلافات اعراب و ایران تعمیق بخشد.

کد خبر: ۱۳۶۰۹۱
آیا اعراب برای رفع اختلافات با ایران به کرملین متوسل می شوند؟

شواهدی وجود دارد که نشان می دهد روسیه در ماه ژانویه به دنبال ایفای نقش میانجیگر میان ریاض و تهران بوده است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه المانیتور در گزارشی نوشت: از سال 2011، تجزیه و تحلیل ها در مورد بحرین بیشتر بر سرکوب ها در بهار عربی، حضور نظامی آمریکا در این کشور پادشاهی و نقش منامه در جنگ سرد بین عربستان سعودی و ایران متمرکز شده است. با این حال، بحث کمتر قابل توجهی در مورد برنامه ریزی بحرین در خصوص سیاست خارجی بلند مدت این کشور شده است.

بحرین بعد از ریاست بر شورای همکاری خلیج فارس که با کاهش نسبی نفوذ آمریکا در خاورمیانه مواجه شده، روابط عمیق تر با دیگر قدرت های جهانی را بررسی کرده است. مقامات در منامه پشتیبانی آمریکا از توافق هسته ای ایران را رها کردن شورای همکاری خلیج فارس و افزایش آسیب پذیری این کشورها در برابر نفوذ ایران در منطقه تلقی می کنند.

همزمان، انتقاد واشنگتن از مسائل مربوط به حقوق بشر، خشم حاکمان این شورا را برانگیخته است. چنین تنش هایی در روابط واشنگتن - منامه نشان از این دارد که بحرین به آرامی در حال دور شدن از آمریکا است. در نتیجه رشد روابط بحرین و روسیه بر نقش مهمی که مسکو می تواند در تصمیم گیری های مربوط به سیاست خارجی در منامه ایفا کند، تاکید می کند.

سفر «حمد بن عیسی آل خلیفه» پادشاه بحرین به محل اقامت «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه در شهر گردشگری «سوچی» در ماه فوریه اقدامی بسیار نمادین بود که تاکید داشت منامه و مسکو خاورمیانه را با دید مشابهی می بینند. این دو رهبر هدایایی با یکدیگر رد و بدل کردند به گونه که پوتین به پادشاه بحرین یک اسب داد و حمد هم به رئیس جمهور روسیه شمشیری ساخته شده از فولاد دمشق هدیه داد، که پادشاه آن را «شمشیر پیروزی» نامیده بود.

برخی این اظهارات را نشانه حمایت بحرین از اقدام مستقیم نظامی روسیه در سوریه می دانند که پوتین و حمد به آن پرداخته بودند. مدت کوتاهی پس از اینکه این دو رهبر با یکدیگر دیدار داشتند، «سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه گفت: «هم روسیه و هم بحرین یک سوریه پایدار را کشوری می بینند که تمامیت ارضی و حقوق همه شهروندان بدون استثنا در آن تضمین شده باشد.»

بحرین و روسیه فراتر از سوریه به مسائل دیگری نیز پرداختند. هر دو کشور از دولت فعلی مصر حمایت کردند.

در آوریل سال 2014، بحرین و روسیه توافق نامه های سرمایه گذاری امضا کردند؛ حتی در شرایطی که واشنگتن و بروکسل به دلیل فعالیت های روسیه در اوکراین تحریم های اقتصادی علیه این کشور اعمال کردند. بحرین نیز برای جذب تجار روس، در سیاست صدور ویزای خود تجدید نظر کرد و «گلف ایر»، ایرلاین ملی این کشور با باز کردن یک مسیر مستقیم جدید بین منامه و مسکو موافقت کرد. این اقدام با انتقاد واشنگتن مواجه شد.

یک مقام وزارت خارجه آمریکا گفت: «با توجه به اینکه روسیه به تلاش های خود برای بی ثبات کردن اوکراین ادامه می دهد، اکنون زمان مناسبی برای انجام تجارت های معمول با روسیه نیست. ما این نگرانی ها خود را با دولت بحرین در میان گذاشته ایم.»

انتقادات واشنگتن از برخورد بحرین با مخالفان سیاسی - همراه با سیاست های دولت اوباما در قبال ایران - حاکمان این جزیره را در خصوص تعهد آمریکا به تامین امنیت شورای همکاری خلیج فارس مظنون کرد. در مقابلِ آمریکا که تا حدی کمک های نظامی سالانه 1.3 میلیارد دلاری خود به مصر در بحبوحه سرکوب اخوان المسلمین در سال 2013 به حالت تعلیق در آورده بود، روسیه خرید و فروش سلاح را با موضوع حقوق بشر مرتبط نمی کند. به طور مشابه، کرملین عادت ندارد در هر منطقه از جهان دولت ها را محکوم کند. در این زمینه، روسیه خود را به عنوان یک شریک جذاب و قابل اعتماد برای بحرین قرار داده است.

مدت کوتاهی پس از ظهور بهار عربی در بحرین در سال 2011، مسکو برای اولین بار به منامه سلاح فروخت. اعلام این خبر شش ماه پس از این رخ داد که انگلیس و فرانسه فروش تجهیزات نظامی به بحرین را ممنوع کردند.

تنها مانع موجود عربستان سعودی است، زیرا اختلاف ریاض و مسکو بر سر سوریه، چشم انداز روابط عمیق تر میان بحرین و روسیه را پیچیده تر می کند. به دلیل ناآرامی های سیاسی و اجتماعی همراه با رکود اقتصادی در این جزیره، منامه به طور فزاینده ای به کمک های مالی و امنیتی عربستان سعودی وابسته است. به گفته بسیاری از ناظران، ریاض بحرین را تحت نفوذ خود دارد و برخی از طرف ها در شورای همکاری خلیج فارس این جزیره پادشاهی را به عنوان یک استان بالفعل مجمع الجزایر عربستان در نظر می گیرند.

دو روز قبل از دیدار حمد با پوتین در سوچی در ماه فوریه، «شیخ فواز بن محمد آل خلیفه» سفیر منامه در لندن اظهار داشت که بحرین «همراستا با سعودی ها برای جنگ با داعش و همچنین جنگ با نیروهای «بشار اسد» رئیس جمهور سوریه نیروهای زمینی در سوریه مستقر خواهد کرد.» اگر چه بسیاری از تحلیلگران این ادعاها را به عنوان یک تهدید توخالی علیه اسد با هدف خشنود کردن حامیان سعودی بحرین قلمداد کرده اند، ادعاهای فواز برای تأکید بر این موضوع کافی است که چگونه تداخل برنامه های قدرت های رقیب در سوریه روابط بحرین و روسیه را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

با نگاه به آینده، روسیه و روابط رو به رشد بحرین با موانعی مواجه خواهد شد که از همه مهمتر برنامه های متضاد مسکو و شورای همکاری خلیج فارس در سوریه خواهد بود. با این حال، اقدامات پوتین علیه دشمنان اسد یک پیام قوی را منتقل می کند که مسکو به دنبال درهم شکستن تروریست ها و به دنبال ترسیم مجدد نقشه خاورمیانه است.

اگر چه همکاری روسیه با ایران، عراق و لبنان در میدان های جنگ سوریه به شهرت مسکو در بخش هایی از جهان عرب سنی آسیب رسانده است، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس بر تعمیق روابط روسیه با خاورمیانه حساب جدی باز کرده اند. با اعتقاد به اینکه روسیه را نمی توان نادیده گرفت، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به دنبال تعمیق همکاری خود با مسکو هستند زیرا اعتماد آنها به واشنگتن کاهش یافته است.

علاوه بر این شورای همکاری خلیج فارس آگاه است که روسیه و رابطه با ایران مشکلات خود را دارد. بحرین و سایر کشورهای عرب سنی ممکن است به دنبال استفاده از روابط اقتصادی و دفاعی عمیق تر با روسیه باشد تا مسکو را از تهران دورتر کند و یا شاید موقعیت کرملین را به عنوان یک میانجی موثر در خلیج فارس برای حل اختلافات اعراب و ایران تعمیق بخشد. شواهدی وجود دارد که نشان می دهد روسیه در ماه ژانویه به دنبال چنین نقشی بوده است و منابع دیپلماتیک در مسکو آمادگی خود را برای میانجیگری میان ریاض و تهران پس از تنش هایی که به دنبال اعدام «شیخ نمر باقر النمر» روحانی محبوب شیعه به وجود آمده بود، اعلام کرد.

در نهایت، اگر عربستان، روسیه را به عنوان یک میانجی مناسب در خاورمیانه بپذیرد، با توجه به منافع منامه و مسکو، روابط بحرین و روسیه پتانسیل بالایی برای شکوفایی دارد. با این حال، اگر عربستان روسیه را به عنوان متحد ایران بپذیرد - در زمانی که رقابت ایران و عربستان تشدید شده است - به نوبه خود توانایی بحرین برای بهره مندی از مسکو برای موازنه کردن روابط با متحدان غربی سنتی منامه ممکن است محدودتر شود.

انتهای پیام

دیدگاه شما