تبعه سعودی که علنا در مورد مرگ قریب الوقوع پادشاه یا بیماری یکی از شاهزادگان ارشد گمانه زنی کند، می تواند به حبس محکوم شود؛ در حالی که تبعه خارجی ظرف 48 ساعت از کشور اخراج خواهد شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه المانیتور در گزارشی نوشت: «سلمان بن عبدالعزیز آل سعود» پادشاه عربستان در حال حاضر با دو شاهزاده جنگ طلب که در سال 2015 آنها را منصوب کرده، مواجه است که نمی داند پادشاهی را به کدام یک از آنها واگذار کند. از آن زمان، بسیاری از ناظران تلاش کرده اند تا با وجود ابهامات بسیار حداقل منطق جانشینی سلطنتی و رقابت بالقوه ای که بر اساس آن ایجاد می شود را پیش بینی کنند.
به قدرت رسیدن شاهزاده «محمد بن سلمان» جانشین ولیعهد در حال حاضر مطرح شده است. او ظاهرا پسر عموی خود شاهزاده «محمد بن نایف» را که اخیرا گزارش هایی در مورد بیماری مهلک وی منتشر شده، تحت الشعاع قرار داده است. گفته می شود به جانشین ولیعهد قدرت بیشتری داده می شود تا موقعیت وی به عنوان پادشاه آینده تضمین شود؛ در حالی که پدرش هنوز زنده است.
رقابت ادعا شده به بسیاری از گمانه زنی ها دامن زده است.
واگذاری تاج و تخت در عربستان حق پادشاه است و تنها یک حلقه داخلی از شاهزادگان و خواص می توانند مانع آن شوند. علاوه بر این، در حالی که محمد به لطف جنگ نامنظم خود در یمن، سفرهای پیوسته اش به آمریکا و اروپا و برنامه اقتصادی چشم انداز 2030 بسیار مطرح شده است، پسر عموی وی نایف که مسئول تامین امنیت داخلی عربستان است، واقعا نقش چشمگیری در امور ندارد.
فقط یک شاهزاده احمق سعی می کند نفوذ خود را با کمک سرویس های اطلاعاتی، سازمان های پلیس و نیروهای ضربت و تعداد زیادی از کارمندان دولت، قضات، مقامات زندان و وهابیون تامین کند. شاید تنها بیماری جدی نایف بتواند چنین اقدامی را توجیه کند. نایف تنها زمانی می توان از این لاک خود بیرون بیاید، که پادشاه شود. از آنجایی که وی هیچ فرزندی را برای جانشینی ندارد، به زودی باید به دنبال جانشینی برای خود باشد.
سعودی ها در مورد مسئله جانشینی یک سنت را دنبال می کنند. بنابراین پس از مرگ هر پادشاه، جانشین وی سوگند وفاداری یاد می کند.
در ژانویه سال 2015، سلمان نیز از این قاعده مستثنی نبود و بلافاصله همه با او بیعت کردند. اما دو شاهزاده مد نظر انتظار دارند مردم برای اعلام وفاداری خود به کاخ های آنها بیایند. امروز سعودی ها نه تنها به به پادشاه سوگند وفاداری به جا می آورند، بلکه به تعداد دیگری از شاهزادگان ارشد نیز اعلام وفاداری می کنند.
سعودی ها با بیشترین سرعت ممکن وفاداری خود را اعلام می کنند تا مبادا کسی قبل از ادای سوگند بمیرد که به اعتقاد آنها اگر این اتفاق بیفتد، «مرگ به جاهلیت» رخ داده است. مهم نیست که حاکم چقدر غیر عادل باشد بلکه بهتر است افراد سریعا به او رجوع کرده و با او بیعت کنند. حتی اگر او دزد یا آزارگر باشد و بدون دلیل به مردم شلاق بزند، هرگز نباید به چالش کشیده شود.
در عربستان سعودی، وهابی های وفادار همچنان به حمایت از تشکیلات سیاسی متعهد هستند. در حالی که بسیاری از آنها با نایف به عنوان مبلغ، قضات، معلمان و پلیس مذهبی ارتباط قوی دارند، هنگامی که شاه قدرت آنها را محدود کند، آنها به طور جدی ناراحت خواهند شد و وفاداری شان کمتر خواهد شد. سلمان به تازگی پلیس مذهبی را از دستگیری ناقضان اخلاقی منع کرد. این حکم آن چنان که باید موفقیت آمیز نبوده است.
برای کسانی که نمی توانند برای ادای سوگند با عجله به کاخ سلطنتی مراجعه کنند، تکنولوژی مدرن یک راه حل فراهم کرده است. همیشه یک هشتگ فعال توییتری وجود دارد. شما به سادگی می توانید با استفاده از چند کلمه سوگند خود را ثبت کنید. وقتی سلمان پادشاه شد، برخی از معلمان مدل مقوایی او را با یک سوراخ در اطراف دست اش طراحی کردند به طوری که کودکان بتواند کف دست کوچک خود را به نشانه اعلام وفاداری فشار دهند.
هیچ کسی نمی خواهد آخرین فردی باشد که از تحولات جانشینی آگاه می شود. برای جلوگیری از قرار گرفتن در چنین موقعیتی، سعودی ها یک گفتمان جالب اتخاذ و اعلام کرده اند کسانی که اسرار جانشینی را می دانند حرفی نمی زند و کسانی که حرف می زنند در اصل چیزی نمی دانند. این یک راه مبتکرانه و توجیهی برای محرومیت، به حاشیه راندن و افزونگی است. اگر آنها در مورد جانشینی و یا رقابت های سلطنتی به خبرنگاران خارجی اظهار نظری داشته باشند، «منابع ناشناس» باقی می مانند.
آنها نباید سرزنش شوند. فرد سعودی که علنا در مورد مرگ قریب الوقوع پادشاه یا بیماری یکی از شاهزادگان ارشد گمانه زنی کند، می تواند به حبس محکوم شود. خبرنگاران خارجی که در این خصوص گمانه زنی کنند نیز ظرف 48 ساعت از کشور اخراج می شوند. با این وجود در داخل عربستان سعودی گمانه زنی ها در مورد جانشینی سلطنتی همواره در مکالمات خصوصی جریان دارد.
راه های به اصطلاح منطقی برای مقابله با غیر قابل پیش بینی بودن جانشینی عربستان وجود دارد. «ملک فهد» که در سال 2005 درگذشت، در سال 1992 قانون حکومتی را معرفی کرد. او این حق را برای آل سعود تعریف کرد که بهترین و ارشدترین شاهزاده سعودی باید پادشاه شود. اما همین واژه «بهترین» ابهام دارد و هم شاهزادگان ارشد را به حاشیه می راند و هم دیگران را به حلقه داخلی قدرت می کشاند.
در سال 2007، ملک عبدالله کمیته وفاداری، متشکل از 33 شاهزاده ارشد را برای انتخاب پادشاه آینده راه اندازی کرد. او سلمان را به عنوان ولیعهد منصوب و پست معاون جانشین را هم معرفی کرد. با این حال او در خصوص این پست قادر به تصمیم گیری نهایی نبود تا زمانی که در آخرین سال سلطنت خود شاهزاده «مقرن» را به عنوان جانشین ولیعهد انتخاب کرد. پادشاه انتظار داشت که شاهزادگان به دستورات سلطنتی وی احترام بگذارند. اما زمانی که سلمان پادشاه شد، بلافاصله مقرن را اخراج کرد و دو شاهزاده جوان را به قدرت رساند و در این خصوص تابوشکنی کرد.
با چنین الگویی چه نتیجه گیری می توان کرد؟ جانشینی در عربستان اکنون برخلاف هر گونه قاعده ای است و از هیچ الگوی مشترکی پیروی نمی کند. پادشاه آینده را نمی توان بر اساس ارشد بودن و یا سایر اصول احتمالی پیش بینی کرد. پادشاه اساسا مجموعه قوانین را تعیین می کند و می تواند این کار را با بی توجهی کامل برای تمام متون نوشته شده انجام دهد. بنابراین تا زمانی که سلمان زنده است، او حرف اول و آخر را در زمینه سیاست داخلی عربستان خواهد زد.
خطرات برای رقابت شاهزادگان در ملاء عام بسیار زیاد است. پادشاه به عنوان داور نهایی باقی مانده است. دو شاهزاده آشکارا یکدیگر را به چالش نمی کشند زیرا این امر ستون های حاکمیت آل سعود را می لرزاند و در نهایت می تواند به نابودی آنها منجر شود. بنابراین در عین حال که پرده ای آهنین به شکل پایدار و محکم کشیده شده است، ناظران داخلی و خارجی همچنان بر اساس اطلاعات بسیار محدود به گمانه زنی در خصوص موضوع جانشینی در این کشور می پردازند.