عذرخواهی ترکیه از روسیه، مهمترین شرط مسکو برای عادی سازی روابط دو جانبه مسکو - آنکارا بود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه واشنگتن پست در مطلبی نوشت: «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه بالاخره روز گذشته به دلیل سرنگونی هواپیمای جنگی روسیه در ماه نوامبر عذرخواهی کرد و علنا خواستار ترمیم رابطه دو طرفه روسیه و ترکیه شد.
یک خلبان روسی در سال گذشته زمانی کشته شد که دو جنگنده اف شانزده ترکیه یک جت جنگنده سوخو 24 روسی را در مرز ترکیه با سوریه در یک اقدام غیر منتظره سرنگون کردند. «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه از این اقدام به عنوان «از پشت خنجر زدن توسط همدستان تروریست ها» یاد کرد. در تصاویری که بعدها در تلویزیون دولتی روسیه پخش شد، نشان داده شد که تروریست های تحت حمایت ترکیه خلبان روسی را که خود را با چتر نجات به زمین رسانده بود، کشتند. کرملین خشمگین بود و یک سری از تحریم ها را علیه آنکارا اعمال کرد؛ در حالی که عذرخواهی شخص اردوغان را نیز خواستار شده بود.
روز دوشنبه، اردوغان به پوتین نوشت: «می خواهم به خانواده خلبان کشته شده روسی تسلیت بگویم. باشد که آنها مرا عفو کنند.» دبیر مطبوعاتی اردوغان در بیانیه ای گفت که روسیه و ترکیه توافق کرده اند که بدون هیچ تاخیری گام های لازم را برای بهبود روابط دو جانبه بردارند.
در بخش دیگری از نامه اردوغان آمده بود: «ما هیچ تمایل و یا قصدی برای سرنگونی هواپیمای روسی نداشتیم و جا دارد خانواده خلبان روسی مرا در غم خود شریک بدانند.»
عذرخواهی شخصی یکی از خودکامه ترین سیاستمداران منطقه پس از بروز تنش های گسترده صورت گرفت. ترکیه همچنین در روز دوشنبه روابط این کشور با رژیم صهیونیستی را عادی کرد و به شش سال تنش پس از کشته شدن فعالان ترکیه کشتی «ماوی مرمره» توسط کماندوهای اسرائیلی پایان داد.
«سونر کاگاپتای» مدیر برنامه تحقیقاتی ترکیه در موسسه «واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک» گفت که روسیه به خاطر سرنگونی جت روسی، فشار بر ترکیه را به اوج خود رسانده بود.
او گفت: «روسیه از ماه نوامبر سال 2015 موضع گیری خود را در عرصه های نظامی، اطلاعاتی و سایبری علیه ترکیه تهاجمی کرده بود. این کار اردوغان را فوق العاده ترسانده بود. اگر این شوخی در ترکیه باب شده بود که «سلطان اردوغان» هرگز از کسی عذرخواهی نخواهد کرد، پاسخ این بود که بله. اما تنها از تزار روس (پوتین) معذرت خواهد خواست.»
حمله ترکیه به جت روسی دو ماه پس از آغاز اقدام نظامی مسکو در سوریه برای حمایت از عملیات این کشور علیه تروریست ها صورت گرفت. عملیات برای نجات خلبان این جنگنده نیز با فاجعه به پایان رسید زیرا بالگرد امدادرسان نیز ساقط شد.
در آن زمان ترکیه ادعا کرده بود که خلبان روسی وارد قلمرو این کشور شده و مواضع اشغال شده توسط تروریست هایی را که اردوغان از آنها حمایت می کرد را بمباران کرده است. هنوز مشخص نیست که آیا ترکیه این اتهامات را در نامه روز دوشنبه خود پذیرفته است یا خیر.
روسیه که روابط دوستانه خود را با اردوغان حفظ کرده بود و این کشور را یک وزنه تعادل بالقوه برای اروپا می دانست، با عصبانیت به این حادثه واکنش نشان داد. در پی این اقدام، مسکو حمله به گروه های مورد حمایت ترکیه در شمال سوریه را تشدید کرد و یک سری تحریم های شدید علیه واردات ترکیه اعمال کرد و همچنین سفر گردشگران روسی به ترکیه را ممنوع کرد؛ اقداماتی که میلیاردها دلار هزینه به ترکیه تحمیل کرد.
کرملین ماه ها بر خواست خود برای عذرخواهی شخص اردوغان بابت سرنگونی جت روسی و همچنین محاکمه قاتل خلبان جنگنده روسی اصرار داشت. در اقدام سازش طلبانه دیگری دادستان محلی ترکیه دوشنبه اعلام کرد که «آلپ ارسلان چلیک» قاتل خلبان روسی را تحت پیگیری قرار خواهد داد.
در حالی که ترکیه و روسیه ممکن است عادی سازی روابط را از سر بگیرند، در قبال بحران سوریه در دو سمت مخالف قرار دارند زیرا مسکو از دولت اسد حمایت می کند اما اردوغان خواستار برکناری وی از قدرت است.
روسیه دوشنبه گفت که پوتین عذرخواهی اردوغان را دریافت کرده اما هیچ واکنشی گزارش نشده است.