جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

عبدالباری عطوان در یادداشتی نوشت:

آیا عربها برای خروج از اتحادیه عرب و شورای همکاری همه پرسی برگزار می کنند؟

همه پرسی انگلیس،سونامی برزگی است که اروپا و غرب را به لحاظ سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی در نوردید و قطعا دیر یا زود به کشورهای عربی به ویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس می رسد.

کد خبر: ۱۳۴۷۶۵
آیا عربها برای خروج از اتحادیه عرب و شورای همکاری همه پرسی برگزار می کنند؟

«توئیت ها»یی که «اسحق سالم السیابی»نایب رئیس سابق مجلس شورای عمان در توییترش منتشر کرد و نوشت«وی امیدوار است که همه پرسی مردمی در کشورهای عضو شورای همکاری کشورهای حاشیه خلیج فارس همانند همه پرسی پنج شنبه گذشته در انگلیس»درباره آینده، کارایی و ماندن یا نماندن در شورا انجام شود، علامت سووال های زیادی برانگیخت و سنگ بزرگی در برکه«راکد»انداخت یا به عبارتی دیگر یک«مین»در منطقه ای منفجر کرد که نزدیک شدن به آن ممنوع است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،«عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر مشهور عرب در یادداشتی در روزنامه رأی الیوم نوشت:نتایج همه پرسی خروج انگلیس از اتحادیه اروپا حالتی از آشفتگی در بیشتر بازارهای مالی جهان به ویژه بازارهای غربی به وجود آورد اما در عین حال اشتهای برخی از عرب ها برای برگزاری همه پرسی مشابه برای ماندن یا خروج از سه سازمان منطقه ای اصلی یعنی اتحادیه عرب،شورای همکاری کشورهای حاشیه خلیج فارس و سازمان همکاری اسلامی را برانگیخت.

منطقه عربی فرهنگ همه پرسی شفاف و آزاد را نمی شناسد و اگر هم بشناسد برخی شیوه های سیاسی قانونگذاری و همه پرسی هایی که از قبل نتایج آن مشخص است را می شناسد مانند همه پرسی هایی که در مصر و برخی دیگر از کشورهای عربی به طور مشخص برای تاکید بر ادامه کار رئیس جمهوری در رأس قدرت یا تایید قانون های اساسی که تغییر می کنند و هر از چند گاهی تولید مثل می کنند.

این پدیده یعنی همه پرسی ها «ملعبه»است که در مرحله اخیر اندکی فروکش کرده است به ویژه پس از انتفاضه های خودجوش «بهار عربی»در برخی از کشورها و موفقیت آنها در تغییر برخی نظام ها که برخی از آنها با کمک دخالت نظامی خارجی مستقیم(لیبی)یا غیرمستقیم صورت گرفته است اما این عقب نشینی فقط محدود به شکل و نتیجه کارگردانی و شیوه های بازاریابی است؛نتایجی که مد نظر است همچنان به حال خود باقی مانده است.حال و روز مشارکت مردمی که در بیشتر موارد سرد و بی روح بوده است به همان شکل باقی مانده است و همه پرسی اخیر برای قانون اساسی مصر یکی از مثال های بارز در این زمینه است.

ما بر این باور نیستیم که در آینده نزدیک حداقل شاهد برگزاری همه پرسی مردمی عربی برای ماندن اتحادیه عرب یا به طور مشخص ماندن در آن را ببینیم آن هم پس از آن که چند پاره شده و اهمیت آن از بین رفته است و محبوبیت و جایگاه مردمی آن در بیست سال گذشته به حضیض رسید زیرا پول کشورهای حاشیه خلیج فارس بر آن سیطره پیدا کرد و نقش سیاسی و اقتصادی کشورهای اصلیو پایه گذار آن کاهش پیدا کرد.همچنین اتحادیه عرب به دلیل نابودی عراق با تبانی عربی و اشغالگر آمریکایی ، وخامت بحران در سوریه ، جنگ علیه یمن و نیز دامن زدن به نزاع طایفه ای جایگاه و اهمیت خود را از دست داد.توجه و اهتمام مردمی عربی به این سازمان منطقه ای پوسیده فاسد و موسسات نشأت گرفته از آن بسیار محدود و اندک شده است اگر نگوییم به طور کامل از بین رفته است تا جایی که نشست آینده سران عرب پس از مخالفت مراکش با میزبانی آن و «داوطلب شدن» اجباری و ناخواسته موریتانی برای انجام این ماموریت دشوار پس از درخواست های دبیرخانه اتحادیه، کشوری پیدا نکرد تا میزبانش شود. برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس بنا بر دلایل خاص خودشان و برای تایید جنگ هایشان در سوریه ، یمن و لیبی به دنبال برگزاری نشست سران عرب هستند.

آن چه درباره اتحادیه عرب گفته می شود درباره سازمان کنفرانس اسلامی هم که تبدیل به «اداره ای»در وزارت خارجه عربستان و مکانی «آرام»و «آسوده»برای دبیرهای کل و برخی کارمندان بلندپایه اش شده است،صدق می کند.برای ما حداقل چندان عجیب نبود که «ایاد مدنی»دبیر کلش از اقدام«عادی سازی»خود برای سفر به مقر تشکیلات خودگردان در رام الله و نماز در مسجد الاقصی از بیم رویارویی با پیامدهای این دیدار سیاسی در سایه خشم روزافزون کنونی در اراضی عربی اشغالی عقب نشینی کند تا مبادا به سرنوشتی که آقای «احمد ماهر»وزیر خارجه اسبق مصر در قلب مسجد الاقصی چند سال پیش زمانی که سفر مشابهی برای عادی سازی روابط با اشغالگر انجام داد و به آن دچار شد و او را با کفش زدند،او نیز دچار همان سرنوشت شود.این همان دلیلی است که باعث شد آقای «نبیل العربی دبیر کل کنونی اتحادیه عرب سفر مشابهی را چند هفته پیش لغو کند.

آن چه درباره همه پرسی درباره آینده این دو سازمان منطبق است به نحوی از انحاء بر الگوی به ظاهر با دوام دیگری یعنی شورای همکاری کشورهای حاشیه خلیج فارس انطباق دارد.لیکن «توئیت ها»یی که «اسحق سالم السیابی»نایب رئیس سابق مجلس شورای عمان در توییترش منتشر کرد و نوشت«وی امیدوار است که همه پرسی مردمی در کشورهای عضو شورای همکاری کشورهای حاشیه خلیج فارس همانند همه پرسی پنج شنبه گذشته در انگلیس»درباره آینده، کارایی و ماندن یا نماندن در شورا انجام شود، علامت سووال های زیادی برانگیخت و سنگ بزرگی در برکه«راکد»انداخت یا به عبارتی دیگر یک«مین»در منطقه ای منفجر کرد که نزدیک شدن به آن ممنوع است.

آقای السیابی روی نقطه حساسی دست گذاشت زمانی که این همه پرسی را که آرزو کرد بر«میزان رسیدن شورای همکاری کشورهای حاشیه خلیج فارس به اهدافش در سایه اختلاف های سیایس و اقتصادی و امنیتی و غیره»محدود کرد.این گونه آرزوها تا جایی که می دانیم در شورای همکاری«ممنوع »است به ویژه اگر بر زبان مسئولی بلندپایه ای مانند وی حتی اگر در گذشته مسئول بوده است، جاری شود به همین دلیل تعجب نمی کنیم اگر «جمال خاشقجی»نویسنده معروف سعودی و همکار رسانه ای ما فوری و در عین حال سرزنش آلود به شیوه تلویحی واکنش نشان داد هنگامی که به «زمان»این توئیت ها اعتراض کرد با این گفته که «آیا اکنون زمان این حرف هاست»؟و این حکایت از آن دارد که چه بسا وی به مضمون حرف های السیابی اعتراضی ندارد یا این گونه ما از توئیت های خاشقجی در توییترش فهمیدیم.

شورای همکاری کشورهای حاشیه خلیج فارس در سال 1981 تاسیس شد و به رغم «بازاریابی»آن برای ملت ها کشورهای حاشیه خلیج فارس و عرب و جهان به عنوان شکلی نزدیک به اتحادیه اروپا یا نسخه حاشیه خلیج فارس اتحادیه اروپا به دلیل نزدیکی و تشابه بیشتر اگر نگوییم همه ملت هایش به لحاظ سیاسی و اجتماعی و اقتصادی زیرا مشترکات زیادی دارند اما این شورا تا کنون نتوانسته است به بیشتر اهداف خود که بارزترین آنها پول واحد و گذرنامه واحد و امنیت مشترک و ارتش حاشیه خلیج فارس واحد و بانک مرکزی واحد و غیره برسد.

شاید شکست در جنگ یمن و نرسیدن آن به اهدافش یعنی «اشغال»صنعا و «تعز»و بسیاری از شهرهای دیگر یمن و شکستش در به زانو درآوردن ائتلاف«حوثی صالحی»و مجبور کردنش به تحویل قدرت و سلاح های سنگین و کاخ ریاست جمهوری به «عبدربه منصور هادی»رئیس جمهوری به اصطلاح قانونی،و نیز شکست در بحران سوریه پس از پنج سال هزینه کردن میلیاردها دلار در برابر ائتلاف ایران،سوریه و روسیه حداقل تا کنون،همه اینها عواملی است که علامت سووال هایی درباره شورای همکاری کشورهای حاشیه خلیج فارس یا آینده آن و حاکمت عربستان بر آن پس از تغییرات اخیر در رأس قدرت در عربستان و نیز کاهش بهای نفت و درآمدهای آن و سیاست های عربی و حاشیه خلیج فارس در چندین پرونده،مطرح کند.

کشورهای حاشیه خلیج فارس«پنهانکار»هستند و تمایلی به پچ پچ کردن سیاسی و رسانه ای مانند برخی از همتاهای شمالی عرب خود ندارند به ویژه اگر داخل دایره حاکمیت یا خارج از آن باشند اما توئیت های آقای السیابی چه بسا اشاره ای به آن چه در دهلیزهای شورای همکاری کشورهای حاشیه خلیج فارس درباره زمزمه هایی درباره تمایل سلطنت عمان برای خروج تدریجی از شورای همکاری می گذرد، بکند یا آن را مورد تاکید قرار دهد؛تمایلی که در کاهش تعهدها و التزام هایش به این شورا و کاهش مشارکتش در فعالیت های آن از جمله مخالفتش با مشارکت در ائتلاف عربی که عربستان آن را رهبری می کند و جنگ کنونی علیه یمن را به راه انداخته است و نیز در میزبانی مذاکرات غیرعلنی میان ایران و آمریکا درباره برنامه هسته ای ایران و نیز اعتراض چند سال پیش اش به پیشنهاد عربستان برای تبدیل شورا به اتحادیه کشورهای حاشیه خلیج فارس بازتاب پیدا کرد.جالب توجه اینجاست که این نقش عمان با موضع انگلیس در «ذوب کردن»هویت ملی اعضا در برابر هویت اروپایی فراگیر و انتقال اتحادیه اروپا از یک مجموعه اقتصادی به یک مجموعه سیاسی و تبدیل پارلمان اروپایی بروکسل به قوه عالی مقننه و نیز مخالفتش با چشم پوشی از پوند استرلینگ به نفع «یورو»و مخالفتش با امضای توافقنامه «شینگن»تطابق دارد و چه بسا اینکه عمان دومین کشوری شود که پس از امارات از نتایج همه پرسی انگلیس استقبال می کند،نشان دهنده این رویکرد است.

اختلاف های مرزی میان بیشتر کشورهای عضو شورای همکای کشورهای حاشیه خلیج فارس همچنان به قوت خود باقی است و شاید این اختلاف ها میان سلطنت«متمرد»و عربستان به عنوان برادر بزرگتر کمتر است.عربستان و کویت بر سر میدان های نفت و گاز «الوفره»و «الخفجی»در منطقه «المحایده» و میان عربستان و امارات بر سر میدان نفتی«الشیبه»و نوار «العیدید» و میان عربستان و بحرین بر سر میدان نفتی «السبله»و کمیت تولید از آن وجود دارد اما اختلاف ها میان قطر و عربستان معروف است و آتش زیر خاکستر و اکنون زمان دمیدن در آن نیست اگر چه قطعا ماه عسل کنونی میان دو کشور دیری نخواهد پایید.

حکومت های کشورهای حاشیه خلیج فارس اعتقادی به همه پرسی ندارند و برای بیان مواضع خود شیوه های خاص خود را دارند اما ما بر این باوریم این شیوه در دفن اختلاف ها زیر فرش و تباین در موضع گیری های سیاسی و رسانه ای در سایه شبکه های اجتماعی و رسانه شهروند و نتایج فاجعه بار جنگ یمن و تحولات سوریه،عراق و لیبی وجود این اختلاف ها را نفی کند.

همه پرسی انگلیس،سونامی برزگی است که اروپا و غرب را به لحاظ سیاسی و اقتصادی و اجتماعی در نوردید و قطعا دیر یا زود به کشورهای عربی به ویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس می رسد.

انتهای پیام

دیدگاه شما