به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی نوشت:پس از وقوع بحران سخت بهای نفت،عربستان سعودی دریافت که تکیه بر صادرات نفت به تنهایی برای حفظ سطح معیشتی کنونی شهروندان کافی نیست به همین دلیل ریاض به شکل جدی تلاش می کند که منابع درآمدزای خود را تنوع بخشد و این خود نشانه وقوع تغییراتی است.جالب توجه این است که این تغییرات را شاهزاده جوان«محمد بن سلمان»رهبری می کند که از نسل جدید شاهزادگان نوگرا به شمار می رود.
اما هر گونه پیشرفتی در اصل بر پیشرفت عنصر انسانی تکیه دارد و زمانی که به برنامه تحول ملی عربستان نگاه کنیم می بینیم که تلاش ها برای تنوع بخشیدن به منابع درآمدزا به احتمال زیاد موفقیت خاصی به دست نیاورد زیرا بر پیشرفت انسانی که عنصر مهمتر به شمار می رود،تمرکز ندارد.
در این گزارش آمده است:کشورها زمانی میزان بالای رشد اقتصادی را محقق می کنند که دارای تنوع منابع درآمدزا باشند اما کشورهای اندکی هستند که توانسته اند به منابع درامدزای خود تنوع بخشند.بر اساس گزارش بانک جهانی، اندونزی و امارات متحده عربی تنها کشورهایی هستند که در میان کشورهایی که صادرات نفت آنها 50 درصد از همه صادرات شان را شکل می دهد، توانسته اند منابع درآمدزای خود را تنوع ببخشتند.
همچنین مالزی و مکزیک نیز در این زمینه موفق شدند اما مکزیک بر دیگر کشورها در زمینه پیشرفت صنعتش که بر کارگران زیاد تمرکز دارد برتری پیدا کند و در این عرصه از کارگران ارزان قیمت و منطقه آزاد تجاری با آمریکا استفاده کند.
نیجریه نیز تلاش می کند که تولید نفت خود را در سال 2025 سالیانه افزایش دهد اما علاوه بر آن قصد دارد صنایع خود در زمینه کشاورزی که بر کارگران ارزان قیمت تکیه دارند را نیز متحول کند چیزی که دو کشور روسیه و عربستان در انجام آن موفقیتی به دست نیاوردند زیرا ملت های آنها به چنین کارهایی علاقه ندارند.
در ادامه گزارش بلومبرگ آمده است:با نگاهی به عربستان سعودی در می یابیم که تعداد فارغ التحصیلان دانشگاه در این کشور بیشتر از فارغ التحصیلان در مکزیک و اندونزی است اما پیشرفت کنونی کشور به لطف 10 میلیون کارگر خارجی است که در واقع کارها را انجام می دهند این در حالی است که سعودی ها کارهای دولتی را ترجیح می دهند.علاوه بر آن شرکت ها از تعیین شهرندان سعودی در پست های مختلف اجتناب می کنند زیرا حقوق آنها چهار برابر حقوق خارجی هاست.همچنین زن هیچ نقشی در فرایند توسعه ای در عربستان ندارد اگر چه زنان نزدیک به 23 درصد از نیروی کار را در این کشور شکل می دهند با وجود این، به آنها اجازه رانندگی داده نمی شود و سنت ها در این کشور دادن کارها و نقش های مهم را به آنها ممنوع کرده است.
بلومبرگ در ادامه نوشت:عربستان سعودی «چشم انداز 2030»که یک برنامه برای اصلاحات فراگیر است را راه اندازی کرد تا همه این مشکلات را حل کند اما این برنامه اهدافی مشخصی را معین نکرده است تا به آنها برسد.
به دلیل فروپاشی بهای نفت، عربستان سعودی مجبور به کاهش حقوق های کارکنان دولتی تا20 درصد می شود امری که باعث می شود سعودی ها به سمت کار کردن در بخش خصوصی به ویژه در بخش گردشگری که دولت این کشور قصد توسعه آن را دارد بروند،برخی از سعودی ها نیز به سمت صنایع تکنولوژیک می روند که توسعه آن در کشور ثروتمندی مثل عربستان منطقی به نظر می رسد.عربستان قصد دارد که تا سال 2020 نزدیک به 20هزار فرصت شغلی در این بخش ایجاد کند.
در این گزارش آمده است که ادغام زنان به شکل بزرگتر در طرح های توسعه ای در عربستان طی سال های آینده مطرح نیست.عربستان قصد دارد سهم زنان در بخش نیروی کار را به 42 درصد افزایش دهد اما این مساله با موانعی مانند ممنوعیت رانندگی زنان مواجه می شود.
این خبرگزاری همچنین نوشت:آموزش نقش مهمی در بهبود اوضاع کشورها دارد و عربستان سعودی می داند که ناگزیر باید اوضاع آموزش را به منظور تضمین تحقق تنوع بخشیدن هوشمندانه منابع درآمدزا بهبود بخشد بنا بر این مواد علوم و ریاضی را تغییر و بهبود بخشیده است اما این فرایند با کندی صورت می گیرد و نتایج به دست آمده عربستان را در صف کشورهای پیشرفته در زمینه آموزش وارد نمی کند.
در گزارش بلومبرگ آمده است:سرمایه گذاران نیز در حالت انتظار شدید برای طرح تحول عربستان هستند زیرا بسیاری از موسسات دولتی به دلیل افزایش حجم بدهی عمومی و رسیدن آن هب 30 درصد خصوصی می شوند.همچنین دولت عربستان قصددارد که پروژه های بزرگی مانند پروژه دولت الکترونیک و پروژه ارتباطات زنان را تامین هزینه کند.دولت عربستان همچنین قصد دارد برای افزایش درآمدهای غیرنفتی تا سه برابر سرمایه های بیشتری را جذب کند اما تمرکز نکردن بر پیشرفت عنصر بشری این طرح ها را با مانع مواجه می کند.
کشورهای خاورمیانه در صورتی که بخواهند تکیه بر نفت را پایان دهند چاره ای جز سرمایه گذاری در بخش آموزش ندارند تا سطح نیروی کار را بالا ببرند اما نظام های استبدادی از آموزش مردم و فرهیخته شدن آنها می ترسند زیرا این امر خطری برای حاکمیت شان به شمار می رود.
در پایان گزارش خبرگزاری بلومبرگ آمده است:«ژاکوب وانک کی یرکگارد»یکی از مسئولان در مرکز اقتصاد بین المللی پترسون می گوید:«چشم انداز 2030 عربستان بدون دادن حق انتخاب مستقیم به سعودی ها و رهایی از سلطه دینی وهابیت موفق نمی شود.»همچنین تا زمانی که سازمان دهندگان اصلاحات با احتیاط عمل می کنند طرح عربستان به نتایج مد نظر نمی رسد.