از زمان امضای توافق هسته ای ایران، آمریکا در حال روی گرداندن از عربستان و دیگر متحدان عرب اش است. توقف تحویل بمب های خوشه ای به عربستان آخرین نمود این رفتار است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه خبری مراکش ورلد نیوز در گزارشی نوشت: دکترین «باراک اوباما» رئیس جمهور آمریکا در مورد توازن در خاورمیانه، در قبال ایران و اعراب، شیعه و سنی نه تنها در حال حاضر با شکست مواجه شده بلکه از همان ابتدا هم توازن چندانی نداشت.
اوباما از زمان ورود به کاخ سفید در خصوص عادی سازی روابط با ایران صحبت می کرد. در همین راستا، همانطور که ما در حال حاضر بیشتر می دانیم، از سال 2009 تلاش های وی برای امضای «توافق هسته ای با ایران» آغاز شد.
در مذاکرات سری و پس از آن آشکار در مورد دیگر موضوعات نظیر بحران های کنونی در سوریه، لبنان و یمن هیچ بحثی صورت نگرفت. امضای توافق هسته ای بدون توجه به منافع و نگرانی های هر یک از متحدان عرب آمریکا نشان می دهد که واشنگتن هرگز در مورد برقراری توازن برای تامین منافع همه طرفین نگران نبوده است.
در ماه های اخیر و پس از اعلام موفقیت مذاکرات هسته ای، روابط بین واشنگتن و عربستان سعودی به سردی گراییده است. تنش های چند سال گذشته نمودی از این تحولات است و در آخرین نشانه، اخیرا اوباما در سفر به شهر «ریاض» پایتخت عربستان با استقبال بسیار سردی از سوی سعودی ها مواجه شد.
از سوی دیگر اخیرا به دادگاه های آمریکا اجازه داده شده تا علیه سعودی ها به دلیل حملات 11 سپتامبر پرونده تشکیل دهند و در حال حاضر نیز آمریکا تحویل بمب های خوشه ای به خانواده سلطنتی عربستان را متوقف کرده است. در جای دیگر در جهان عرب، آمریکا با ایران و روسیه در سوریه متحد شده، و به شدت ازعربستان سعودی - و نه ایران - به دلیل حضور در جنگ یمن انتقاد می کند. در سطح دیپلماتیک نیز آمریکا موضعی گزینشی را برگزیده و مواضع تندی علیه نزدیک ترین متحدان عرب خود مانند مراکش را اتخاذ کرده و در مقابل، نسبت به ایران بسیار ملایم تر رفتار می کند.
در طول چند سال گذشته دولت اوباما چندین بار برای صدور قطعنامه های انتقادی از نقض حقوق بشر مراکش تلاش کرده است. اخیرا ایالات متحده قطعنامه تنبیهی را علیه مراکش به دلیل قصور این کشور در عمل به «ماموریت حقوق بشر سازمان ملل متحد در صحرای غربی» (MINURSO) تصویب کرد. این قطعنامه بعدها به نفع مراکش تجدید نظر شد، اما این کشور که در بسیاری از جبهه ها به عنوان متحد اصلی آمریکا مطرح می شود، با اقدام غیر منتظره ای از سوی متحد خود (آمریکا) مواجه شد و در ملاء عام مورد تمسخر قرار گرفت.
هر چند برخی بر این باورند که خط سختگیرانه فعلی آمریکا در قبال مراکش در دست «سوزان رایس» مشاور امنیت ملی آمریکا است که به شدت تحت نفوذ فعالان حقوق بشر فاسد مانند «کری کندی» قرار دارد، اما اگر ما به دامنه گسترده تری از فعالیت های این دولت در قبال متحدان عرب اش نگاه کنیم، در می یابیم که دیگر آن پشتیبانی پیشین وجود ندارد.
مشاور امنیت ملی آمریکا به جای تمرکز بر مسائل دفاعی و امنیتی بر حقوق بشر متمرکز شده است؛ موضوعی که به طور کلی باید تحت پوشش وزارت خارجه آمریکا قرار گیرد. از سوی دیگر «جان کری» وزیر خارجه آمریکا دیگر اصلا کاری به حقوق بشر ندارد زیرا در راس پرونده توافق هسته ای با ایران قرار دارد و به این ترتیب، یکی از کسانی است که بیشترین تمایل را برای خوشحال کردن ایران داشت و به هیچ وجه تمایلی به شکست مذاکرات هسته ای نداشت.
دولت آمریکا به تازگی تایید کرد که ممکن است دیگر تحریم های ایران که به بهانه حقوق بشر علیه ایران اعمال شده را نیز لغو کند. در عین حال اوباما در دیدار اخیر خود با ملک سلمان به نقض حقوق بشر در این کشور نپرداخت. به این ترتیب، آمریکا با توجه به تمرکزی که بر مذاکرات با ایران داشت، فاصله خود را از سعودی ها بیشتر کرد. آمریکا مجبور شد بین متحدان قدیمی و جدید یکی را انتخاب کند و اجازه نداشت در هر دو جبهه به ایفای نقش بپردازد.
سوریه یکی دیگر از موضوعات مهم در این زمینه است. دولت امریکا تحرکات خود را متوقف کرده تا ببیند که موضع ایران چه خواهد بود، و هیچ دلیلی برای تشدید فشار بر «بشار اسد» به عنوان متحد تهران نمی بیند و هیچ قصدی هم برای همکاری با متحدان عرب سنی خود برای حل و فصل این مناقشه ندارد. در این میان، آنها حتی تماس های محرمانه با اسد را هم دنبال کردند.
اما هیچ چیز گیج کننده ای در مورد این پازل وجود ندارد. دولت آمریکا آماده است تا در کنار شرکای اروپایی هر کاری انجام دهد تا معاملات پر سود را برای خود و ایران تضمین کند و همتای جدیدش را خوشحال کند. مراکش کشور نفتی غنی نیست و در مقطع فعلی کمتر چنین فرصت هایی را ارائه می دهد. علاوه بر این، نفوذ ایران به شدت در منطقه در حال افزایش است. دولت آمریکا ترجیح می دهد برای دلجویی از دوستان جدید خود به هر اقدامی متوسل شود.
هر چند دولت بعدی ممکن است به تصمیمات کنونی در قبال ایران و جهان عرب را پایان دهند، سیاست خارجی اوباما به یک فرایند طولانی نیاز دارد تا بار دیگر به سمت متحدان قدیمی آمریکا باز گردد. در آمریکا اشتیاق برای عادی سازی روابط با جمهوری اسلامی، موجب شده تا این کشور از متحدان عرب خود رویگردان شود.