اگر در میان هزار شاهزاده سعودی اجماع نظر وجود داشت شاید این نارضایتی مشکل ساز نمی شد اما این خاندان از اختلافات مصون نیست.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت: عربستان سعودی بر سه ستون استوار است: نفت، خانواده حاکم سعودی و اسلام. اصلاحاتی در این کشور برای کاهش وابستگی به نفت آغاز شده اما همین اصلاحات می تواند دو ستون دیگر را بی ثبات کند.
این پادشاهی در سال 1932 توسط «ابن سعود» پایه گذاری شد. از آن زمان، پادشاهی سعودی با تکیه بر توزیع پول نفت به صورتی اعانه وار توانسته قدرت را در این خاندان انحصاری کند. اما کاهش 62 درصدی قیمت نفت از سال 2012، این پادشاهی را مجبور کرده که یارانه هایی نظیر یارانه سوخت را که طبقه متوسط از آن بهره مند می شد، کاهش دهد. این اوضاع جلب حمایت از حکومت را برای پادشاه سعودی دشوارتر می کند.
اکنون [جانشین ولیعهد این کشور به عنوان یکی از نوادگان ابن سعود طرح افراطی را برای اصلاح اقتصاد این کشور مدیریت می کند که بسیار جاه طلبانه است. این شاهزاده ماه گذشته جزئیات طرح خود موسوم به «چشم انداز 2030» را با هدف قطع وابستگی عربستان به نفت ارائه کرد؛ این در حالی است که در حال حاضر بیش از 70 درصد بودجه عربستان از محل فروش نفت تأمین می شود. این طرح در عین حال که برای مواجهه با کسری بودجه این کشور ضرورت دارد، از لحاظ سیاسی تبعاتی خواهد داشت که می تواند در میان قشر فقیر بادیه نشین عربستان با استقبال روبرو نشود.
اگر در میان هزار شاهزاده سعودی اجماع نظر وجود داشت شاید این نارضایتی مشکل ساز نمی شد. اما این خاندان از اختلافات مصون نیست. پس از مرگ «سلمان بن عبدالعزیز» شاه فعلی عربستان، برای اولین بار تاج و تخت به کسی می رسد که رابطه مستقیم با ابن سعود ندارد که این دلالت بر جانشینی ناهماهنگ دارد. این در حالی است که ظهور ناگهانی «محمد بن سلمان» 31 ساله پسر پادشاه فعلی موجب نگرانی «محمد بن نایف» پسرعموی وی و ولیعهد فعلی شده است. بر تخت نشستن وی در عین حال می تواند نفرت پسران پادشاهان قبلی که از «حصه بنت احمد السدیری» با نفوذترین زن ابن سعود متولد نشده اند را برانگیزد.
برادرانی که از این ازدواج متولد شده ان، از جمله پادشاه فعلی، به عنوان «هفت سدیری» شناخته می شوند. برای چند دهه این گروه با هم کار می کردند تا به قدرتمند ترین جناح در سیاست عربستان تبدیل شوند، اما این پیوند خونی نزدیک در حال حاضر کاهش یافته است - محمد بن سلمان و محمد بن نایف به جای برادر، عموزاده هستند. به این ترتیب احتمال دارد آنها کمتر از پدرانشان به طور موثر با هم همکاری کنند که این امر می تواند به جنگ قدرت منتهی شود. سپس شاهزادگانی مانند «متعب بن عبدالله» - پسر پادشاه قبلی - وجود دارند که کنار گذاشته شده اند اما عملا می توانند برای قدرت نقش بازی کنند. متعب کنترل گارد ملی را که تنها نیروی نظامی قابل ملاحظه سازمان یافته در خارج از ارتش این کشور است، در اختیار دارد.
اختلاف بر سر جانشینی در خاندان آل سعود تاریخچه دارد. این خاندان در سال 1964 پسر ابن سعود را از تخت پادشاهی به زیر کشید و شاه فیصل اصلاح گرا تر را جانشین وی کرد. فیصل با اصلاحات اقتصادی این پادشاهی را مدرن کرد و برای مثال برده داری را لغو کرد. ولی پایان کار وی خونین بود زیرا در سال 1975 توسط یکی از بستگان آل سعود ترور شد. کسانی که همانند فیصل اصلاح گرا هستند، عاقبتی همچون وی برایشان قابل پیش بینی است.
در نهایت، این خاندان پادشاهی پیمان نانوشته ای با وهابیت دارد. بدون حمایت علمای وهابی، ابن سعود برای برقراری اتحاد در داخل کشور به مشکل بر می خورد و جانشینان اش هم شاید کنترل کشور را از دست می دادند. اما همین وهابیت که اغلب با گسترش افراط گرایی مذهبی و تفرقه قومی ارتباط دارد، شاید بزرگ ترین مانع ریاض برای صلح با ایران و اسلام شیعی، یا اجرای اصلاحات اجتماعی واقعی باشد. بدون ایجاد تغییرات عمده، مانند برابری حقوق زنان و مدرن سازی قوانین سختگیرانه مذهبی، ادامه اصلاحات اقتصادی چندان محتمل نیست.
در بدترین حالت رقابت های درون خاندانی، نیروهای مذهبی و فشارهای اقتصادی، پایه های بنایی که ابن سعود ساخت را متزلزل می کند. حتی شاید پادشاهی سعودی به چندین تکه تقسیم شود، حتی این احتمال وجود دارد که این پادشاهی به استان هایی تجزیه شود که هر کدام توسط یکی از جنگ سالاران اداره خواهد شد و به دورانی شباهت خواهد داشت که ابن سعود هنوز کشور را متحد نکرده بود. عواقب ثبات خاورمیانه عمیق خواهد بود.