در حالی که رسانه ها در ماه های اخیر، از اختلاف داوود اوغلو با «رجب طیب اردوغان» رییس جمهور ترکیه بر سر قدرت خبر داده بودند، هفته گذشته خبر استعفای داوود اوغلو رسما منتشر شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه حریت ترکیه در گزارشی به قلم «مراد یتکین» روزنامه نگار ترک نوشت: از زمانی که احمد داوود اوغلو نخست وزیر ترکیه هفته گذشته اعلام کرد که در کنگره 22 مه حزب عدالت و توسعه از کار کناره گیری می کند، سوالات در خصوص یک تغییر گسترده در سیاست خارجی ترکیه، به ویژه در قبال سوریه، وارد بحث محافل دیپلماتیک شده است.
این سوالات با این فرض مطرح می شود که داود اوغلو - وزیر خارجه سابق و در حال حاضر نخست وزیر پیشین - بر سیاست خارجی ترکیه به طور کامل مسلط بوده است. اما اینطور نبوده است.
اردوغان همیشه حرف آخر را در سیاست می زد - چه زمانی که طی سال های 2003 تا 2014 نخست وزیر بود، و چه به عنوان رئیس جمهور از آن به بعد. به خصوص پس از آنکه «عبدالله گل» در سال 2007 از سمت وزیر خارجه به رئیس جمهور منتقل شد، وزنه اردوغان در مسائل سیاست خارجی سنگین تر و وی به قدرت مطلقه تبدیل شد.
در واقع با توجه به پشت صحنه سیاسی در آنکارا، دو علت بی فروغ شدن ستاره داوود اوغلو در آسمان سیاست خارجی ترکیه یکی اصلاح توافقنامه مهاجرت با اتحادیه اروپا (بدون نیاز به تایید کامل اردوغان) است و دیگری درخواستش برای دیدار با «باراک اوباما» رئیس جمهور آمریکا در شهر «واشنگتن» تقریبا یک ماه پس از اردوغان بود. (او با این درخواست چنین پیامی را صادر کرد که چیزی ورای اظهارات اردوغان برای گفتن دارد.)
بنابراین دلیلی ندارد که تصور کنیم سیاست خارجی ترکیه تغییرات فاحشی را شاهد خواهد بود زیرا داوود اوغلو تنها به عنوان نخست وزیر (پست نمادین) از پست خود کنار رفت. سیاست ها ممکن است تغییر کند، اما نه به خاطر خروج داوود اوغلو بلکه به این خاطر که اردوغان لازم می بیند. در واقع، خروج داوود اوغلو از قدرت حتی ممکن است بهانه ای مناسب باشد تا شکست های خاص ترکیه در طول چند سال گذشته - از جمله سیاست آنکارا در قبال سوریه - را به گردن او بیاندازند اما هر گونه تغییری از 23 مه به بعد به دلیل آغاز به کارنخست وزیر جدید نخواهد بود.
بنابراین آیا سیاست خارجی ترکیه تغییر خواهد کرد؟
در برهه کنونی این امر محتمل نیست. ترکیه در حال حاضر در آستانه برداشتن گام های حساسی در بخش سیاست خارجی است. نزدیکی ترکیه به اتحادیه اروپا اکنون با خطر مواجه شده است زیرا اردوغان با انتشار بیانیه ای شدید الحن تهدید کرده است که اگر بروکسل به تعهد خود برای فراهم آوردن امکان سفر بدون روادید برای ترک ها عمل نکند، امکان لغو قرارداد مهاجرت وجود دارد.
مذاکرات قبرس که در حال برگزاری است نیز به روابط اتحادیه اروپا و ترکیه بستگی دارد. پس از برگزاری انتخابات در بخش یونانی نشین قبرس در 22 مه، ممکن است به این مذاکرات سرعت بیشتری داده شود. عادی سازی روابط با اسرائیل نیز در دستور کار آنکارا قرار دارد. علاوه بر این، ترکیه برای اقدام نظامی مشترک با نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا علیه داعش در سوریه و عراق آماده می شود. سیاست ترکیه در قبال سوریه در حال حاضر همچون سال قبل نیست و از زمان سرنگونی جت جنگنده روسیه در ماه نوامبر سال 2015 به بعد، بیشتر با ناتو گره خورده است. اردوغان در دهم مه گفت که حملات اخیر داعش در شهر مرزی «کیلیس» تنها اقدام تروریست های داعش را پررنگ نمی کند بلکه نشان می دهد تغییرات تاریخی در حال رخ دادن است. او گفت ترکیه برای مقابله با تهدید داعش، همه گزینه ها را روی میز نگاه می دارد.
در مجموع باید گفت که هیچ تغییر چشمگیری در سیاست خارجی ترکیه، حداقل در کوتاه مدت، پیش بینی نمی شود.