سفر نخست وزیر هند به تهران در حالی صورت می گیرد که در ماه های گذشته کارگروه اعزامی وی دیدارهایی از تهران داشته است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، مجله هندی دیپلمات در گزارشی نوشت: «نارندرا مودی» قرار است این ماه یکی از مهمترین سفرهای خارجی خود را تجربه کند و در 22 ماه مه سفر دو روزه ای به ایران داشته باشد. ایرانِ پساتحریم برای هر کسی که به دنبال منافع اقتصادی است، بسیار شایان توجه است.
سفر مودی به تهران در حالی صورت می گیرد که در ماه های گذشته کارگروه اعزامی وی دیدارهایی از تهران داشته است. «نیتین گات کاری» وزیر حمل و نقل جاده ای، بزرگراه ها و کشتیرانی، «دارمندرا پرادان» وزیر نفت و گاز طبیعی و «سوشما سواراج» وزیر خارجه هند نیز راه را برای سفر مودی هموار کرده اند.
سفر مودی به ایران از دیرباز مطرح بوده است، و شاید این نکته قابل بحث باشد که اهمیت هند پس از لغو تحریم ایران در مقایسه با دوره تحریم کاهش یافته است. دهلی نو فاقد سرمایه، اراده و شجاعت دیپلماتیک لازم برای همکاری با ایران در دوره تحریم ها بود. اما، مسلما چنین رفتاری در آن زمان تحت فشارهای آمریکا توجیه پذیر است.
در اینجا به بررسی شش موضوعی می پردازیم که در راس اهداف مودی از سفر به تهران قرار خواهند داشت:
بندر چابهار: پروژه بندر «چابهار» که از دیر باز برای آن برنامه ریزی شده بود و این برنامه ها تاکنون به تعویق افتاده، شاید مهم ترین موضوع مورد بحث بین دو کشور باشد. هند در حال حاضر به دنبال دستیابی به دو اسکله پهلوگیری در این بندر است تا امکان تجارت نه تنها با ایران بلکه با آسیای مرکزی و فراتر از آن را ایجاد کند. چابهار همچنین در رقابت استراتژیک مستقیم با بندر «گوادر» در پاکستان است که در حال حاضر به طور کامل توسط چین مدیریت می شود. با این حال، همکاری بین هند و ایران بر روی این بندر سال ها است که به علت تحریم ها علیه ایران و فشار آمریکا بر هند متوقف شده است. اما با توجه به اجرای برجام، اکنون زمان مناسب برای مذاکرات در این خصوص است. هند هفته گذشته از تعهد 20 میلیارد دلاری خود برای توسعه چابهار خبر داد.
سرمایه گذاری در میدان «فرزاد بی»: به هند اجازه توسعه در میدان فرزاد بی اعطا شد و این کشور یک میلیارد دلار به این پروژه متعهد شده بود. با این حال، مانند دیگر جنبه های روابط اقتصادی هند با ایران، توسعه این میدان نیز به دلیل تحریم ها متوقف شد. طی این مدت ایران به دهلی نو فشار آورد تا به تعهدات خود عمل کند. ایران هند را تهدید کرده بود که اگر این کشور به تعهدات خود عمل نکند، مجبور خواهد شد این پروژه را به چین واگذار کند. در پی سفر پرادان به ایران، هر دو کشور در حال حاضر قصد دارند توسعه، شرایط مالی و تجاری این پروژه را تا اکتبر به نتیجه برسانند. با توجه به سفر مودی به ایران، می توان انتظار داشت مذاکرات در این خصوص بدون هیچ مشکلی ادامه یابد.
کریدور حمل و نقل بین المللی شمال - جنوب (INSTC): این پروژه کانالی را برای تجارت هند با آسیای میانه، اوراسیا و روسیه ایجاد می کند. ایران نقش مهمی در این پروژه ایفا می کند، و بحث های اولیه در مورد آن با دیگر بازیگران بالقوه مانند جمهوری آذربایجان، ترکیه و روسیه در سال 2012 در ایران صورت گرفت. دسترسی به آسیای مرکزی از طریق ایران یک ایده استراتژیک مهم در هند است که تا کنون با پیشرفت کمی مواجه شده است.
خط لوله گاز هند - ایران: خط لوله گاز هند - ایران با موانع اقتصادی و ژئوپلیتیکی بسیاری مواجه است. با این حال، این ایده ای است که دهلی نو باید برای اجرای آن پافشاری کند. یک خط لوله که از طریق عمان وارد بندر چابهار می شود و سپس مسیر زیر دریایی به هند را طی می کند، در حالی که گران است، می تواند سود سهام عمده ای را در اختیار هند قرار دهد؛ اگر که مقررات و مکانیزم های اقتصادی و سیاسی اعمال شود. این پروژه در عین حال به شرکت های هندی کمک خواهد کرد تا تخصص خط لوله ملی و بین قاره ای خود را که یک جزء حیاتی در امنیت انرژی آینده شان هست، توسعه دهند.
تضمین امنیت حمل و نقل در خلیج فارس: هند برای تامین نیازهای خود به نفت و گاز به شدت وابسته به واردات است. این کشور 80 درصد از نفت خود و نزدیک به 55 درصد از گاز طبیعی خود را از خارج از کشور وارد می کند، و بسیاری از آنها از غرب آسیا تامین می شود. طبق برخی از گزارش، «پارگ گئون های» رئیس جمهور کره جنوبی نیز این هفته در تهران پیگیر همین مسئله بود. کره جنوبی نیز نگرانی های مشابهی به عنوان یک وارد کننده نفت دارد. در سال 2013 کشتی های نیروی دریایی ایران در شهر «بمبئی» پهلو گرفتند که نشان دهنده روابط دو جانبه صمیمی بین دو کشور است. مودی نیاز به تقویت این روابط در آینده دارد.
امنیت منطقه ای در غرب آسیا: بحران سوریه، جنگ یمن، بی ثباتی ها در عراق،علاوه بر کاهش بهای نفت، برای هند که بیش از 7 میلیون نفر از شهروندانش در این منطقه عمدتا به عنوان کارگر مشغول به کار هستند، پیامدهایی دارد. ناآرامی های اخیر در عربستان سعودی و اخراج 50 هزار کارگر خارجی در صنعت ساخت و ساز می تواند نشانه ای از تحولات اخیر منطقه باشد و هند باید برای بازگشت صدها هزار نفر از کارگران خود در صورت وخامت اوضاع آماده باشد. دهلی نو باید به یاد داشته باشد که خاورمیانه بزرگترین شریک تجاری هند و ارسال کننده حواله جات به این کشور است.