در این گزارش به هفت دلیل نگاهی می اندازیم که ایران را به بازاری مطلوب برای شکل گیری یک نسل از شرکت های با رشد بسیار سریع تبدیل می کند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، «الیزابت مک براید»کارشناس مسائل اقتصادی خاورمیانه و شمال افریقا در گزارشی در مجله فوربس آمریکا نوشت: اخبار در مورد اقتصاد ایران کم رنگ شده است، اما تبعات آن هنوز ادامه دارد. به گزارش بانک جهانی، این اقتصاد 400 میلیارد دلاری به عنوان دومین اقتصاد بزرگ در خاورمیانه پس از عربستان سعودی، انتظار می رود سال آینده حدود 7 درصد رشد داشته باشد.
در نظر بگیرید چه اتفاقی می افتد اگر شما این نوع از رشد اقتصادی را با سیستم دانشگاهی که سالانه 233 هزار دانشمند و مهندس تربیت می کند، مطابقت دهید. این محصول اگر دنبال شود، می تواند به راه اندازی هزاران مورد کسب و کار کوچک و شغل های نوپا (استارت آپ ها) منتهی شود.
چند ماه پیش من به «ناصر غانم زاده» بنیانگذار «اوپاتان» به عنوان یک استارت آپ ایرانی صحبت کردم. او در یک کارگاه سرمایه گذاری در شهر «سانفرانسیسکو» با شرکت 500 استارت آپ دیگر حضور داشت.
وی گفت: «مهم ترین چیزی که ما می خواهیم تخصص و دانش است. در سه سال گذشته، بیش از 200 استارت آپ در ایران شکل گرفته است. این حرکت آغاز شده و در حال شتاب گرفتن است.»
محیط های کسب و کار هنوز هم با موانع بزرگی مواجه است. اینکه آیا کسب و کار رشد می کند یا خیر تا حدی به حمایت های دولتی بستگی دارد، و اینکه آیا آشفتگی ژئوپولتیک با رشد تداخل دارد یا خیر؟ آزادی اقتصادی و آزادی شخصی معمولا با هم همراستا هستند.
اما در اینجا به هفت دلیل نگاهی می اندازیم که ایران را به بازاری مطلوب برای شکل گیری نسلی از شرکت های با رشد بسیار سریع تبدیل می کند:
اندازه اقتصاد و لغو تحریم ها: این کشور دارای جمعیتی نزدیک به 80 میلیون نفر و ظرفیت تولید بی نظیر در خاورمیانه است. نفت و گاز تنها 10 درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را تشکیل می دهد، به این معنی که این کشور پایگاه های متنوعی برای رشد دارد. اکثر تحریم های آمریکا همچنان ادامه دارد بنابراین ما شاهد قراردادهای بزرگ با شرکت های آمریکایی نخواهیم بود اما سرمایه گذاری ها از سوی شرکت هایی در اروپا و آسیا در حال افزایش است.
جمعیت بسیار تحصیل کرده: حدود 9.4 درصد از جمعیت این کشور تحصیل کردگان آموزش عالی هستند - که حدود 7.5 میلیون نفر تحصیلات دانشگاهی دارند. «نادره شاملو» مشاور ارشد سابق بانک جهانی در نشست اخیر شورای آتلانتیک در شهر «واشنگتن» در خصوص این امتیاز اظهار نظر کرده بود.
ایران در زمینه های فناوری پتانسیل خاصی دارد: این کشور دانشگاهی به نام «شریف» دارد که آن را قابل قیاس با «موسسه فناوری ماساچوست» آمریکا می دانند. در شهر «قاهره» مصر چند ماه پیش، یک کار آفرین ایرانی به نام «کامران الهیان» از فناوری نانو به عنوان بخشی نوپا برای رشد یاد کرد.
با وجود تحریم های آمریکا، روابط بین جوامع کارآفرینی در ایران و آمریکا در حال شکل گیری است. در مراسم شورای آتلانتیک، «لیلی صرافان»، یک کار آفرین آمریکایی ایرانی تبار، در خصوص همایش فن آوری در جزیره کیش ایران صحبت کرد. وی گفت آمریکایی ها از نظر قانونی مجاز به کمک به ایرانی ها نیستند، اما می توانند با آنها در ارتباط باشند.
زیرساخت های ایران در حال نوسازی است. شاملو در همان جلسه شورای آتلانتیک گفت که در سفر به ایران در ژانویه امسال، برخی افراد در بخش تلکام در خصوص طرح های خود چیزهایی گفته اند. او گفت: «این بخش تغییرات چشمگیری را شاهد خواهد بود.»
تغییرات سریع تر از آنچه مردم انتظارش را دارند رخ می دهد. «کریستوفر استرودر» سرمایه گذار آمریکایی و نویسنده کتاب «ظهور استارت آپ: انقلاب کارآفرینی برای بازسازی خاورمیانه» از تجارب دو سفرش به ایران گفت. او گفت: «در سفر اولم دسترسی به اینترنت 3g و 4g محدود بود. مردم به من گفتند درست خواهد شد و برخی دیگر نیز می گفتند اینطور نیست. سال بعد که من به این کشور سفر کردم، دیدم این اینترنت 20 میلیون مشترک دارد.»
یکی از نشانه های اقتصاد کارآفرین روند تغییر آن است و با گذشت زمان تغییرات بیشتری رخ می دهد.
استارت آپ در حال ورود به دوران اوج خودش است. در آمریکا بسیاری از صنایع به واسطه فناوری ها دچار اختلال شده اند: کار آفرینان با ایده هایی می آیند و امیدوارند مشکلات را ریشه یابی و یا بازاری برای خود پیدا کنند. صرافان می گوید در ایران کارآفرینان جوان با مسائل جدی مواجه هستند که این مسائل می تواند تغییرات آب و هوایی، آلودگی و یا ... باشد. او در همایش کیش گفت: «ما استارت آپ هایی داشتیم که کارآفرینان ایده های خود را در آنجا ارائه کرده اند ... این موضوع مربوط به ارزش معاملاتی شرکت من نبود بلکه مربوط به این است که ما چه نقشی می توانیم در پیشرفت کشورمان داشته باشیم.»