روابط دو کشور مصر و ایران در دوره ریاست جمهوری جمال عبدالناصر، انور سادات، حسنی مبارک، محمد مرسی و اکنون عبدالفتاح السیسی با موضع گیری های متعددی مواجه شده است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه المانیتور در گزارشی نوشت: هنگامی که «عبدالفتاح السیسی» رئیس جمهور مصر در ژوئن 2014 به قدرت رسید، از «حسن روحانی» رئیس جمهور ایران برای شرکت در مراسم تحلیف خود دعوت به عمل آورد.
«سامح شکری» وزیر خارجه مصر در 31 مارس 2016 در مصاحبه ای با روزنامه «عکاظ» عربستان گفت که از سرگیری روابط به چند عامل گره خورده است. او مدعی شد که به طور عمده، ایران باید رویکرد و سیاست های خود را در مورد اوضاع منطقه تغییر دهد.
روابط مصر و ایران برای چندین دهه خوب نبوده است.در دوره ریاست جمهوری «جمال عبدالناصر» روابط بین دو کشور به ویژه پس از آغاز به کار پیمان بغداد در سال 1954 خصومت آمیز بود.
در دوره ریاست جمهوری«انور سادات» و پس از قرارداد ارتش مصر با اسرائیل در سال 1973، این روابط با چرخش سیاسی جدیدی مواجه شد. روابط حسنه مصر با آمریکا نیز به روابط خوب رژیم پهلوی با مصر منتهی شد.
اما با سرنگونی رژیم شاه در فوریه 1979 و پیروزی انقلاب اسلامی، روابط دو کشور با چرخش متفاوتی مواجه شد. سادات به شاه فراری ایران پناه داد و در نتیجه روابط دیپلماتیک ایران و مصر در سال 1980 قطع شد. در 28 آوریل 1991،در دوره ریاست جمهوری «حسنی مبارک»، روابط دیپلماتیک در سطح تجاری دوباره احیا شد؛ زیرا مصر و ایران منافع مشترکی داشتند. با این وجود، روابط پر تنش این دو کشور همچنان ادامه داشت. ایران پیمان صلح مصر و اسرائیل را محکوم کرد و مسیر «مقاومت» را دنبال کرد.
مصر نیز از جنگ عراق علیه ایران، که از سپتامبر 1980 تا اوت 1988 به طول انجامید، حمایت کرد.
اگر چه مصر در سال 1999 از عضویت ایران در گروه 15 پشتیبانی کرد، تنش میان دو کشور در سال 2004 زمانی بازگشت که مصر بر اساس ادعایی ایران را به جاسوسی و تلاش برای ترور یک شخصیت مصری که هویت وی هیچ گاه مشخص نشد، متهم کرد.
در دوره ریاست جمهوری «محمد مرسی»، روابط بین دو کشور توسعه یافت. مرسی در ماه اوت سال 2012 برای شرکت در اجلاس جنبش عدم تعهد به تهران سفر کرد. این سفر، نخستین سفر یک رئیس جمهور مصر پس از انقلاب اسلامی محسوب می شد و برخی از آن به عنوان فصل جدیدی بین دو کشور یاد کردند.
در فوریه 2013، مرسی، «محمود احمدی نژاد»رئیس جمهوری سابق ایران را برای شرکت در اجلاس سران سازمان همکاری های اسلامی به شهر «قاهره» دعوت کرد و احمدی نژاد با استقبال پرشوری مواجه شد.
سیاست خارجی مصر در قبال ایران همچنان پیچیده باقی مانده است. کشورهای عرب حوزه خلیج فارس به ویژه عربستان سعودی، موتور اصلی مصر هستند زیرا پس از کودتای 30 ژوئن 2013 از این کشور حمایت کردند.
این موضوع در بیانیه سیسی به العربیه در مه 2014 و پیش از ریاست جمهوری وی منعکس شده بود زمانی که او گفت: «ایران به خوبی از روابط مصر با کشورهای حوزه خلیج فارس آگاه است. آنها خانواده ما هستند و ما مشتاقیم که ببینیم آنها در صلح زندگی می کنند. آنچه ما به دنبال آن هستیم، یک رابطه عادلانه با ایران است.»
سیسی در مصاحبه ای با بی بی سی عربی در نوامبر 2015 گفت: «ما هیچ رابطه ای با ایران نداریم. مصر تا حد زیادی مسئول امنیت ملی کشورهای عربی است و این بخشی جدایی ناپذیر از امنیت ملی مصر است.»
«محمد السعید ادریس» رئیس واحد مطالعات عربی و منطقه ای در مرکز «الاهرام مصر برای مطالعات سیاسی و استراتژیک» گفت: «شرایط برای بازسازی روابط بین قاهره و تهران مساعد نیست.»
ادریس به المانیتور گفت: «بین اعراب و ایران، به ویژه با عربستان سعودی مناقشاتی وجود دارد. ایجاد روابط حسنه بین مصر و ایران می تواند به عنوان موضع گیری در برابر عربستان سعودی تلقی شود.»
«ایمان رجب» کارشناس امور خلیج فارس در مرکز الاهرام به المانیتور گفت: «مصر از سرگیری روابط با ایران را به تعویق می اندازد. تاریخچه روابط بین دو طرف تحت تاثیر مسائل دو جانبه ای قرار گرفته است.»
رجب گفت: «علاوه بر این، نخبگان حاکم مصر موضوع برقراری روابط با ایران را به تعویق می اندازند زیرا عربستان سعودی موضع گیری در برابر عادی سازی روابط با ایران اتخاذ کرده که از نظر مصر باید رعایت شود. «عادل بن احمد الجبیر» وزیر خارجه عربستان در سفر خود به قاهره در مه 2015 مدعی شد که ایران باید دخالت در امور کشورهای منطقه را متوقف کند، و دست از حمایت از تروریسم بردارد.»
رجب همچنین گفت که ایران بر این باور است که از سرگیری روابط با مصر در درجه اول باید اقتصادی باشد. این موضع گیری به ویژه پس از امضای برجام و لغو تحریم های اقتصادی ایران پررنگ تر شده است.
او افزود: «مصر از چشم انداز روشنی در مورد ماهیت منافع خود در صورت عادی سازی روابط با ایران برخوردار نیست.»
رجب در اظهار نظر در مورد نقش عربستان سعودی در از سرگیری روابط با ایران گفت: « با توجه به روابط استراتژیک بین قاهره و ریاض، به ویژه پس از انقلاب 30 ژوئن، این یک عامل مهم برای مصر است. مصر موضعی در قبال ایران اتخاذ نخواهد کرد که به تنش در روابط با ریاض منجر شود.»