جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

رؤیای بن سلمان برای آینده عربستان

چشم اندازی که شاهزاده بن سلمان مطرح کرد و آن را نقشه راهی برای آینده دانست،روی کاغذ یا روی صفحه تلویزیون «درخشان»به نظر می رسد؛تلویزیونی که در هر صورت تلویزیون خودش است و کسی که با وی مصاحبه را انجام داد هیچ سووال چالش برانگیزی از وی نپرسید؛که این هم قابل پیش بینی بود اما هنگامی که این چشم انداز به مرحله عملی منتقل می شود چه بسا نتایج کاملا متفاوتی همانند «چشم انداز نظامی»دیگر مانند «توفان قاطعیت»در یمن یا جنگی نیابتی علیه ایران در سوریه در پی داشته باشد.

کد خبر: ۱۲۸۷۷۸
رؤیای بن سلمان برای آینده عربستان

چشم انداز 2030 عربستان که محمد بن سلمان ارائه کرد باید مورد بررسی قرار گیرد زیرا تاثیرات آن به خارج از مرزهای عربستان سعودی کشیده می شود؛ دقیقا همانند جنگ های کنونی عربستان سعودی در منطقه که در حال تاثیر بر ملت ها و آینده منطقه است و دخالت در امور داخلی آنها به شمار می رود.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،«عبدالباری عطوان» نویسنده و تحلیلگر مشهور عرب در یادداشتی در روزنامه رأی الیوم نوشت:سخنان شاهزاده«محمد بن سلمان»جانشین ولیعهد که شبکه تلویزیونی العربیه با وی انجام داد را دو بار دیدم و متن نوشتاری که این شبکه روی پایگاه اینترنتی خود منتشر کرد را نیز خواندم تا شخصیت حاکم کنونی عربستان سعودی در این روزها،و پادشاه آینده را بشناسم و از دیدگاهش و چشم اندازش درباره آینده کشورش آگاه شوم چشم اندازی که بر اساس آن می خواهد تکیه بر نفت را در سال 2020 از بین ببرد و صندوق حاکمیتی به ارزش دو تریلیون دلار ایجاد کند که درآمدهای آن هزینه های کشور را در سال 2030 به عهده گیرد و این کشور را مدرن کرده و تبدیل به قدرت مالی جبار کند.

بن سلمان به نظر به خودش اعتماد زیادی دارد و تکالیف مدرسه اش را به خوبی انجام داده و آماده ارائه دیدگاهش و دفاع از ایده ها و چشم اندازش با جرأت است.در پاسخ به پرسش هایی که از وی می شد به دست و پا نمی افتاد و تردیدی هم از خود نشان نمی داد.ما بر این باوریم که از آن جایی که گفت و گو ضبط شده است هیچ تاثیری در آن چه ارائه شد، نداست و گرنه در پخش کاملا واضح می بود این را به ویژه کسانی که از جزئیات فنی تلویزیونی آگاهی دارند، به خوبی می دانند.

بارزترین چیزی که در »چشم انداز عربستان 2030»آمده است فروش «کمتر»از 5 درصد از سهام شرکت نفتی«آرامکو» همان«گاو مالی شیر ده»و ثروتمندترین شرکت نفتی در جهان است و ارائه سهام آن برای فروش داخلی و بین المللی،تاسیس صندوق حاکمیتی است که شاهزاده بن سلمان درباره آن گفت که به میزان ده درصد از توان سرمایه گذاری در کره خاکی را از آن خود می کند.

بن سلمان همچنین برای نخستین بار فاش کرد که کشورش سومین کشور در جهان به لحاظ بودجه نظامی است و «چشم اندازش»قصد دارد 50 درصد از نیازهای نظامی خود را در کارخانه های داخلی برآورده کند و این کار را با ملزم کردن شرکت های غربی صادر کننده تسلیحات به ایجاد کارخانه به عنوان شرطی است که در قردادها تثبیت می شود، می کند.همچنین بر اساس این چشم انداز تعداد حجاج و زائران امکان مقدسه (گردشگری دینی)از 8 میلیون حاجی در حال حاضر به 30 میلیون حاجی در سال 2030 افزایش می یابد؛ امری که درآمد کلانیبرای عربستان سعودی به ارمغان می آورد.وی همچنین وعده داد که میزان بیکاری را طی چند سال از بیش از 11 درصد به 7 درصد کاهش می دهد.همچنین درهای گردشگری به روی همه کشورهای جهان با توجه به مسائل مد نظر عربستان که البته آن ها را مشخص نکرد،گشوده می شود.

چشم اندازی که شاهزاده بن سلمان مطرح کرد و آن را نقشه راهی برای آینده دانست،روی کاغذ یا روی صفحه تلویزیون «درخشان»به نظر می رسد؛تلویزیونی که در هر صورت تلویزیون خودش است و کسی که با وی مصاحبه را انجام داد هیچ سووال چالش برانگیزی از وی نپرسید؛که این هم قابل پیش بینی بود اما هنگامی که این چشم انداز به مرحله عملی منتقل می شود چه بسا نتایج کاملا متفاوتی همانند «چشم انداز نظامی»دیگر مانند «توفان قاطعیت»در یمن یا جنگی نیابتی علیه ایران در سوریه در پی داشته باشد.

این چشم انداز چه بسا پیش از ورود به جنگ های کنونی می بایست عملی می شد و باعث می شد که اوضاع داخلی،اقتصادی و سیاسی و اجتماعی عربستان تقویت می کرد.از سوی دیگر ناقص یا به عبارتی دیگر غیرکامل می ماند زیرا شامل اصلاحات سیاسی در عین حال و طرح قوی برای نو سازی در همه بخش های حاکمیتی مانند بخش قضایی،عدالت اجتماعی و مبارزه با فساد را شامل نمی شود.نکته جالب این است که صاحب این چشم انداز یعنی شاهزاده بن سلمان هرگز به زن و نقش زن در آن یا در جامعه نپرداخت.

هنگامی که می گوییم این چشم انداز تاخیر کرده است منظورمان این است که این چشم انداز پس از آن مطرح شد که بهای نفت بیش از 70 درصد کاهش یافت و باعث شد که ذخایر مالی نقدی عربستان کاهش یابد(از 723 به 611 میلیارد دلار کاهش یافت)و دلیل چنین کاهشی، کسری کلان در بودجه (100 میلیارد دلار در بودجه گذشته و 87 میلیارد دلار در بودجه کنونی)است؛رقمی که رو به فزونی است.

درست است که بر اساس دیدگاه های برخی از تحلیلگران سعودی هوادار حکومت، فروش فقط 5 درصد از سهام شرکت آرامکو میزان اندکی است اما چه کسی می تواند تضمین کند که سهام بیشتری در آینده در چارچوب خصوصی سازی که این چشم انداز برای تامین درآمدهای مالی دیگر برای رویارویی با بحران مالی احتمالی و تزریق تریلیون ها دلار به صندوق حاکمیتی پیشنهادی در نظر دارد،به فروش نرسد؟

شاهزاده بن سلمان در طول مصاحبه ملت عربستان و رفاهش، خوشحال کردن ملت و بالا بردن میزان سطح معیشتی را دغدغه خود دانست؛این خوب است اما آیا نمی بایست این چشم انداز را برای بررسی با شفافیت تمامی که درباره آن سخن گفت و بیش از یک بار بر آن تاکید کرد،ارائه می کرد.در عربستان کارشناسان اقتصادی از نوع سنگین وزن وجود دارند و برخی از آنها درس اقتصاد و نظریات اقتصادی را در دانشگاه های جهانی مانند «هاروارد»و دیگر دانشگاه های مطرح جهان تحصیل کردند و برخی نیز امپراوری های اقتصادی غول پیکر به راه انداخته اند.

هر کسی که تلاش کرد در شبکه های اجتماعی درباره این چشم انداز و ارائه 5درصد از سهام شرکت آرامکو برای فروش هر چند به شکل بسیار خفیف چیزی بنویسد، مجبورش کردند که از گفته های خود تبری جسته و نوشته هایش را حذف کند و گرنه....این اتفاق برای دکتر«عصام الزامل»رخ داد.همچنین ویترین اقتصادی عربستان یعنی«برجس البرجس» نیز مجبور شد مقاله اش که در روزنامه «الوطن»منتشر کرده بود و برخی از جنبه های پروژه خصوصی سازی ارامکو را بررسی کرده بود،حذف کند.اما شیخ«عبدالعزیز الطریفی»بدشانس تر بود زیرا بازداشت شد و تا زمان نوشتن این سطرها همچنان در زندان به سر می برد زیرا وی فقط درباره جدول این عملیات خصوصی سازی سووال کرد.

شورای وزیران عربستان سعودی روز گذشته-دوشنبه-این چشم انداز را بدون هیچ گونه بررسی و رایزنی تصویب کرد اما مجلس شورا چه بسا اعضایش از طریق صفحه تلویزیونی العربیه از چشم انداز با خبر شدند دقیقا همانطور که وزرای نیز این چنین با خبر شدند.

بیشتر صفحه های شخصی نویسندگان،روزنامه نگاران،علمای برجسته و مبلغان سعودی در «توییتر»و «فیس بوک»به ویژه بارزتریزن آنها را تورق کردم تا شاید از دیدگاه و مواضع آنها و نیز اطلاعات شان پیش از نوشتن این مطلب آگاهی پیدا کنم اما هیچ چیزی به جز اطلاعات بسیار اندک پیدا نکردم این در حالی است که برخی دیگر که اکثریت را شکل می دهند به منظور دست یافتن به اطلاعات بیشتر یا برای حفظ سلامتی شان از پرداختن به موضوع به طور کامل اجتنباب کرده اند.

ایده ها و دیدگاه هایی که شاهزاده بن سلمان مطرح کرده باید مورد بررسی قرار گیرد زیرا تا حدود زیادی مهم و در عین حال خطرناک هستند به ویژه هنگامی که مساله مربوط به صندوق سرمایه گذاری حاکمیتی باشد. بد نیست در این جا آن چه برای صندوق های حاکمیتی عربی و غیرعربی و خسارت های وحشتناک و نیز کاهش ارزش شان به میزان یک سوم یا بیشتر طی بحران مالی اقتصاد غربی در سال های 2008 و 2009 را یادآوری کنیم.نمی دانیم که آیا این شاهزاده سعودی و مشاورانش این بحران و نتایج آن را لحاظ کرده اند یا نه و تدابیر لازم در این زمینه را اتخاذ کرده اند یا نه تا همانطور که دکتر الزامل در یکی از نوشته های حذف شده اش گفت برای آن که کار عربستان بدون نفت و بدون درآمدهای صندوق سرمایه گذاری به پایان نرسد.

به نظر ما نخستین گام در این چشم انداز باید تمرکز بر چگونگی از بین بردن فساد و کاهش آن به پایین ترین حد آن اگر نتوان پاک سازی اش کرد و باید رئیس کمیته مبارزه با فساد را برکنار کرد.گفتن اینکه مساله فساد مساله نسبی است همانطور که بر زبان شاهزاده محمد بن سلمان در مصاحبه اش جاری شد، کفایت نمی کند.چگونه رئیس کمیته مبارزه با فساد وظیفه اش را انجام دهد در حالی که خودش غرق در فساد است و نیز دو «مار بزرگ»در این فساد غرق هستند که بیشترشان از بزرگان قوم و حاکمان هستند؟

این چشم انداز در هر صورت باید مورد بررسی قرار گیرد زیرا تاثیرات آن به خارج از مرزهای عربستان سعودی کشیده می شود دقیقا همانند جنگ های کنونی عربستان سعودی در منطقه که در حال تاثیر بر ملت ها و آینده منطقه است و دخالت در امور داخلی آنها به شمار می رود؛امری که ما و غیر از ما را وادار به بررسی همه جنبه های این چشم انداز بدون هیچ گونه تردیدی می کند.

انتهای پیام

دیدگاه شما