وقتی «آیلان کردی» در سپتامبر گذشته در سواحل ترکیه جان خود را از دست داد، یک لحظه احساس کردیم راه حل هایی پیدا خواهد شد. اما اشتباه می کردیم.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه گاردین نوشت: این موضوع اجتناب ناپذیر است که گفتمان های مردمی و سیاسی در انگلیس در حال حاضر باید بر همه پرسی آینده اتحادیه اروپا تمرکز نماید. تمامی بحث های کنونی این است که احتمالا انگلیس به زودی از اتحادیه اروپا خارج شود. از قضا، در طرف دیگری از این قاره، ده ها هزار نفر از پناهندگان به دنبال جایی برای زندگی کردن هستند.
به گفته مقامات یونانی، در سه ماه اول امسال (میلادی) روزانه هزار پناهنده و مهاجر وارد این کشور شده اند. 25 هزار مهاجر دیگر نیز از شمال آفریقا به ایتالیا رسیده اند. احتمال می رود با فرا رسیدن فصل تابستان و آرام شدن دریا این تعداد افزایش یابد.
و در حالی که هزاران نفر این سفر را به سلامت طی کرده اند، هنوز هم صدها نفر در میانه دریای مدیترانه و یا آبهای آزاد دریای اژه جان خود را از دست می دهند به گونه ای که قبرستان دریایی در مدیترانه ایجاد شده است. هفته گذشته حدود 500 نفر هنگامی که قایق شان در شمال سواحل لیبی واژگون شد، کشته شدند. آنچه در بهار 2016 اتفاق افتاد یک حقیقت تلخ را بازگو می کند: بحران پناهندگان که سال گذشته تیتر اصلی بسیاری از رسانه ها بود، امسال هم همچنان هست.
سیاستمداران سعی کرده اند از دستاوردهای خود صحبت کنند. روز پنجشنبه دولت انگلیس اعلام کرد علاوه بر 20 هزار پناهنده ای که با اسکان آنها موافقت کرده است، تا سه هزار کودک پناهنده بسیار آسیب پذیر را پذیرش می کند. اما هیچ کدام از این سه هزار کودک از میان کودکانی که در حال حاضر در اروپا هستند و شرایط بسیار وخیمی دارند، انتخاب نخواهد شد. و در هر صورت، این اقدام انگلیس تا سال 2020 به طول خواهد انجامید و همچون یک قطره آب در یک اقیانوس وسیع اصلا تاثیری نخواهد داشت.
در اروپا قلب ها همچون سنگ شده است. در پاییز گذشته «آنگلا مرکل» صدراعظم آلمان پرچم را برای سیاست گذاران لیبرال بالا برد و نشان داد که هیچ محدودیتی برای پذیرش پناهندگان در آلمان وجود ندارد. این رویکرد آلمان ستودنی به نظر می رسید. با این حال با گذشت زمان محبوبیت مرکل هم در داخل و هم در خارج به خطر افتاده است.
دولت ها در کشورهای همسایه آلمان، از سیاست های یک جانبه این کشور که باعث به راه افتادن موجی از پناهندگان و تهدید به بسته شدن مرزها در سال 2015 شد، به خشم آمدند. در اوایل این ماه، اتریش تهدید کرد اگر ایتالیا پذیرش مهاجرانی را که از ورودی های این کشور به شمال صورت می گیرد را قطع نکند، گذرگاه «برنر» - یکی از مسیرهای اصلی در رشته کوه های آلپ - را خواهد بست.
در همین حال، تلاش های اتحادیه اروپا برای تنظیم یک سیاست مشترک در قبال مهاجران شکست خورده است. سهمیه بندی ها برای پذیرش اجباری مهاجران سال گذشته به رای گذاشته شد؛ گرچه چند کشور در شرق اروپا با این کار مخالف بودند. مطمئنا کشورهایی که همیشه با این طرح همکاری نکرده بودند، بسیار راحت آن را عملی نکردند. کسانی که در شمال و غرب این قاره ساکن بودند و تا حد زیادی عامل این بحران بودند، به شکل بی شرمانه ای به آن بی توجهی کردند. در ابتدای ماه گذشته، از 160 هزار پناهجویی که اتحادیه اروپا با پذیرش آنها موافقت کرده بود، فقط چند صد نفر رسما پناهنده شدند. و مبادا فراموش شود که رقم مورد بحث تنها در خصوص سیستم سهمیه بندی است و خارج از این سهمیه نیز شمار زیادی از آغاز سال 2015 به اروپا مهاجرت کرده اند.
اتحادیه اروپا به ظاهر در ناامیدی در این سال توافقی را با ترکیه امضا کرد که در ازای دریافت پول و تضمین عضویت در اتحادیه اروپا، پناهندگان و مهاجران را از جزایر یونانی باز گرداند. این توافق بسیار تحریک آمیز بود و با انتقاداتی مواجه شد و گروه های حقوق بشری عدم شفافیت و ضد بشری بودن آن را محکوم کردند.
تنها بارقه امید این است که جنگ داخلی در سوریه از زمان برقراری آتش بس در پایان فوریه آرام تر شده است؛ هر چند در روزهای اخیر گزارش هایی در خصوص از سرگیری درگیریها منتشر شده است. اما دست کم پیشروی های داعش متوقف شده است و به نظر می رسد درگیری ها همچون سال قبل نباشد. با این حال، صلح و ثبات در سوریه نمی تواند به راحتی به شکل سابق خود بازگردد - حتی در صورت پایان جنگ، برای بازسازی خانه های سوری ها پیش از بازگشت آوارگان به کشورشان به مدتی زمان نیاز است. اگر پناهجویان در اروپا را در یک طرف قرار دهیم، نزدیک به 5 میلیون پناهنده سوری در لبنان و سایر کشورهای همسایه حضور دارند، در حالی که بیش از 6 میلیون نفر دیگر نیز در داخل کشور آواره هستند.
شکی نیست که بحران پناهندگان که ناشی از درگیری ها در سوریه و عراق است، نشان دهنده یکی از بزرگترین شکست های جهان مدرن است. وقتی «آیلان کردی» کوچک در سپتامبر گذشته در سواحل ترکیه جان خود را از دست داد، یک لحظه احساس کردیم که همه چیز تغییر خواهد کرد و راه حل هایی پیدا خواهد شد. اما اشتباه می کردیم.