کنگره به زودی قرار است لایحه ای را به تصویب برساند که به آمریکایی ها اجازه می دهد که علیه دولت عربستان پرونده قضایی تشکیل دهند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، «فرید زکریا» خبرنگار، مقاله نویس، و نظریه پرداز آمریکایی در یادداشتی در روزنامه واشنگتن پست نوشت: آیا آمریکا باید روابط خود را با عربستان سعودی قطع کند؟ این سوالی است که به تازگی و در بحبوحه سفر «باراک اوباما» رئیس جمهور آمریکا به عربستان مطرح شده است. من دهه ها است که منتقد عربستان هستم. اما به رغم مشکلات متعدد کنونی، من فکر می کنم ائتلاف با عربستان در حال حاضر برای آمریکا بهتر از متحد نبودن با آن است.
کنگره به زودی قرار است لایحه ای را به تصویب برساند که به آمریکایی های دارای شخصیت حقیقی - از جمله بستگان کسانی که در حادثه یازده سپتامبر 2001 کشته شده اند - اجازه می دهد که علیه دولت عربستان پرونده قضایی تشکیل دهند. برخی از این بستگان قربانیان از دولت اوباما خواسته اند که نسخه ویرایش شده گزارش 28 صفحه کنگره مربوط به بررسی نقش عربستان سعودی در این حملات را منتشر کنند.
اما اگر آمریکایی ها مصونیت سعودی ها را که اکثر کشورهای خارجی به طور سنتی دارند، لغو کند، واشنگتن در قبال همه اقداماتی که تا کنون در سراسر جهان انجام داده، آسیب پذیر می شود. تصور کنید که دولت آمریکا به دلیل تمامی حملات با هواپیماهای بدون سرنشین، بمباران های هوایی، عملیات ویژه و جنگ هایش بخواهد پیگیری قضایی شود. «فیلیپ زلیکو» مسئول اجرایی کمیسیون یازده سپتامبر استدلال کرده است که این گزارش 28 صفحه ای، «مجموعه از فایل های اولیه و خام» اف بی آی است که «به نظر می رسد افرادی را بدون بررسی های لازم به دست داشتن در جنایاتی متهم می کند؛ بدون این که تحقیقاتی درباره سند این اتهامات وجود داشته باشد.»
من بر این باورم که عربستان سعودی، مسئولیت قابل توجهی در گسترش تفسیر خشن، متعصبانه و افراطی از دین اسلام دارد؛ تفاسیری که مستقیما می تواند به تفکر افراطی منتهی شود. اما همانطور که اخیرا «گریگوری گاس» در مقاله ای در نشریه «فارن افرز» تشریح کرده، مسئله پیچیده تر از اینها است: «عربستان سعودی در دهه 1980 کنترل خود را بر جریان جهانی افراطی از دست داد و ... از دهه 1990 عربستان سعودی، خودش نیز مورد هدف این جریان افراطی قرار گرفت.» در پی آن، اگر آمریکا به هدف اصلی القاعده تبدیل شد، عربستان سعودی دومین هدف بود.
در دهه 1950، وهابیت عربستان سعودی، که محصول فرهنگ بیابانی بود، از سوی یک گروه اقلیت که شاید یک یا دو درصد از مسلمانان را تشکیل می دهند، ارائه شد. بعد از آن دوره رونق نفتی آغاز شد، و عربستان سعودی - دولت، مردم و خیریه ها - با صرف هزینه هایی کلان به ترویج این ایده در سراسر جهان اسلام پرداختند. این وهابیت جهانی، تا حد زیادی تنوع مذاهب را از بین برد و برداشت های متعصبانه را بسیار افزایش داد. در دهه 1980، در حالی که گرایش های دینی به جنگ در افغانستان علیه اتحاد جماهیر شوروی تزریق شد، آموزه جهاد (!) رونق گرفت. در بسیاری از موارد، بنیادگرایی به تروریسم افراط گرا تبدیل شد.
در سال های بعد از حادثه یازده سپتامبر، سعودی ها با اتخاذ موضعی تدافعی و منکرانه، در تلاش برای بهبود اوضاع برآمدند و در همین راستا، کمک های دولتی به جنبش های افراطی را قطع کردند. «دیوید پترائوس» زمانی به من گفت که مهمترین تغییر استراتژیک قابل ملاحظه در دوره کاری وی این بود که عربستان از موضع تاکتیکی حمایت از گروه های جهادی به تهاجم علیه این گروه ها روی آورد.امروز سازمان اطلاعاتی عربستان سعودی یکی از متحدان اصلی آمریکا در مبارزه علیه القاعده، داعش و دیگر گروه ها است.
با این حال، حمایت مالی عربستان سعودی از گروه های افراطی پایان نیافته است و تبعات مهلک آن از پاکستان تا اندونزی مشاهده می شود. برخی از این کمک های مالی از سوی افراد حقیقی ارائه می شود. با این حال، نمی توان تصور کرد که پادشاهی عربستان نمی تواند مانع از جریان این پول ها به سمت تندروها شود.
عربستان سعودی از ترس شورش تندروهای مذهبی کاری نمی کند. رهبران تندرو و ایدئولوگ ها در جامعه سعودی نفوذ قابل ملاحظه ای دارند. ریاض به دلیل رصد روزافزون و وسیع شبکه های اجتماعی شناخته شده است. آنچه که کمتر به آن توجه می شود این است که ستارگان بزرگ شبکه های مجازی در عربستان، واعظان وهابی هستند که به شکل گسترده ای در حال تبلیغ دکترین ضد شیعی خود به عنوان بخشی از اقداماتشان علیه ایران هستند. اما مشکل اصلی همچنان پابرجا است: آیا پادشاهی عربستان در حال سقوط است و آیا ممکن است یک گروه از لیبرال ها به جای پادشاهی سعودی بر سر کار نیایند، بلکه متعصبین و افراطی ترها به قدرت برسند؟ من در مورد بی ثبات کردن کشورها بسیار محتاطانه برخورد می کنم.
عربستان سعودی هیولایی را در جهان اسلام به وجود آورده است؛ هیولایی که عربستان سعودی را به یک اندازه غرب تهدید می کند.
عربستان سعودی باید خود و صادرات ایدئولوژی خود را اصلاح کند. اما واقعیت این است که تعامل آمریکا با ریاض محتمل تر از فاصله گرفتن از آن است. سیاست خارجی به معنای تعامل با جهان است، نه گلچین کردن کشورها. در موارد معدودی روابط آمریکا با این پادشاهی بیابانی عجیب هم مشمول این واقعیت می شود.