جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

یادداشت نویسنده معروف عرب درباره الحاق دو جزیره مصری به عربستان؛

سعودیها از ضعف اقتصادی و سیاسی عربها برای توسعه طلبی خود استفاده می کنند

ضعف سیاسی،اقتصادی و نظامی کشورهای همجوار عربستان و نیاز مبرم آن ها به پول و حمایت اقتصادی و نیز وجود رهبرانی ضعیف در راس قدرت که بتوان بر آنها فشار آورد و برای گرفتن امتیاز از آنها در عرصه اراضی،جزایر یا واحه ها معامله کرد به طوری که خواسته ها و شروط طرف سعودی را تامین کند،شرایط مناسبی را برای توسعه طلبی به سعودی به وجود می آورد.

کد خبر: ۱۲۷۲۴۰
سعودیها از ضعف اقتصادی و سیاسی عربها برای توسعه طلبی خود استفاده می کنند

سعودی ها کشورهای همجوار خود را با فشار اسلحه یا با پول وادار می کنند که اراضی مورد مناقشه میان ریاض و این کشورها را به عربستان واگذار کنند و این مساله را درباره مناقشه مرزی عربستان با یمن، امارات، قطر، کویت و بحرین دیدیم و اکنون نیز شاهد آن هستینم که چگونه سعودی ها دو جزیره را از مصر در دریای سرخ به عربستان ملحق می کنند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،«عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر مشهور عرب در یادداشتی به فرصت طلبی سعودی ها و استفاده از ضعف یا فشار بر کشورهای همجوار به منظور الحاق اراضی و جزایر و واحه ها به عربستان پرداخت و نوشت:باید اذعان کرد که خاندان حاکم بر عربستان سعودی با وجود داشتن اراضی وسیع که در شبه جزیره عرب تحت حاکمیت خود دارند از جمله هزاران جزیره در دریای سرخ و خلیج فارس اما همیشه جدای از حفظ این اراضی به دنبال الحاق«اراضی»یا«جزایر»یا«واحه های»مورد مناقشه، با زور سلاح یا پول در کشورهای همجوار است.

این سخن که بسیاری را غافلگیر می کند، به مناسبت جدال روزافزون کنونی در میان سیاستمداران و حقوقدانان مصری پس از امضای توافقنامه میان دولت های مصر و عربستان برای ترسیم مرزهای دریایی می گوییم که به موجب آن دو جزیره«تیران »و «صنافیر»در ورودی خلیج«عقبه»به عربستان واگذار می شود و نقش مصر در آنها تامین امنیت است.

رهبران عربستان همیشه در زمانی دست به تحرک می زنند که با دقت زیاد محاسبه شده بود و فرصت مناسب استفاده می کنند تا مسائل مرزی مورد اختلاف با کشورهای همجوار چه در خلیج فارس،چه با یمن یا مصر به پایان برسانند.

منظور از فرصت مناسب در اینجا ضعف سیاسی،اقتصادی و نظامی کشورهای مربوطه و نیاز مبرم آن ها به پول و حمایت اقتصادی،اجتناب از جنگ و نیز وجود رهبرانی در راس قدرت که بتوان بر آنها فشار آورد و برای گرفتن امتیاز از آنها در عرصه اراضی،جزایر یا واحه ها معامله کرد به طوری که خواسته ها و شروط طرف سعودی را تامین کند.

به طور مثال به یمن بپردازیم.پس از محاصره اقتصادی یمن و اخراج بیش از یک میلیون یمنی که در عربستان کار می کردند و از امتیازهای زیادی از جمله حق ورود و کار در عربستان بدون تن دادن به شرط«کفیل»برخوردار بودند،به عنوان مجازات یمن به دلیل مخالفت دولتش با تجاوز آمریکا به عراق در سال 1991 و امضای توافقنامه وحدت تاریخی میان جنوب و شمال،این اقدام عربستان باعث به وجود آمدن بحران اقتصادی سختی در یمن شد زیرا منجر به افزایش بیکاری در این کشور علاوه بر یک میلیون بیکار شد و یک میلیون خانواده را از دریافت پول افرادی که در عربستان کار می کردند، محروم شدند،امری که چرخ اقتصادی را در یمن از کار انداخت و ارزش ریال یمن بیش از صد در صد کاهش یافت و 25 میلیون یمنی را گرفتار مشکلات اقتصادی کرد.

در سایه این اوضاع اقتصادی وخیم حکومت عربستان بر «علی عبدالله صالح»رئیس جمهوری سابق یمن به شیوه های و ابزارهای مختلف فشار آورد تا مجبورش کند مرزها را بر اساس خواسته ها و تصورات سعودی ها ترسیم کند و خط 19 که به عربستان مساحت وسیعی می دهد و نه بر اساس خط 17 انگلیسی ترسیم کند؛خطی که دولت یمن بر آن اصرار می کرد.علاوه بر آن عربستان در کندن شهرها و روستاهایی مرزی که یمن تاکید می کرد که بر اساس ترسیم انگلیسی مرزها در جنوب وابسته به این کشور هستند،و الحاق شان موفق شد.

خطرناک تر از آن چه در ترسیم مرزها رخ داد دستیابی عربستان به اراضی ای بود که می خواست و آن کوتاه آمدن رئیس جمهوری یمن از توافقنامه طائف بود که به موجب آن شهرهای«جیزان»و «نجران»و بخشی از منطقه «عسیر»به مدت صد سال در اجاره عربستان هستند و نه در تملک این کشور که مدت این اجاره نیز پس از سال 2000 به پایان می رسید و این دو شهر رسما عربستانی شدند و یمن دیگر هیچ حقی برای درخواست آنها نداشت،آن هم در مقابل کمک های مالی عربستان و پذیرش نزدیک به یک میلیون کارگر یمنی.عربستان برنده زمین و ترسیم مرزها شد اما به شق اقتصادی توافق فقط به شکل جزئی پایبند شد امری که باعث به وجود آمدن احساس تحقیر نزد یمنی ها شد و این جنگ کنونی و اصرار حوثی ها بر بازگرداندن دو شهر و پیشروی در اراضی عربستان بیش از یک بار نشان دهنده همین احساس است.

سفر کنونی ملک«سلمان بن عبدالعزیز»پادشاه عربستان سعودی به قاهره و امضای توافقنامه ترسیم مرزهای دریایی در زمان بسیار هوشمندانه ای صورت گرفته است و پس از فشار روانی زیاد به طرف مصری برای مجبور کردن به کوتاه آمدن از دو جزیره یاد شده، صورت گرفته است.حکومت «عبدالفتاح السیسی»با بحران های اقتصادی سختی مواجه است و نیازمند 43 میلیارد دلار فقط برای از بین بردن کسری بودجه سال کنونی دارد،علاوه بر آن وی با بدهی های خارجی و بیکاری بالا (بیش از 30 درصد)رو به روست،همچنین ارزش پوند مصر به شدت پایین آمده است، با تنش امنیتی در صحرای«سینا»رو به روست و خطر از دست دادن سهم مصر از آب نیل(56 میلیارد متر مکعب در سال)یعنی بیش از یک سوم آب به دلیل سد «النهضه»و انحراف آب این رودخانه به بهانه تولید برق و با حمایت اسرائیل وجود دارد.

در سایه اوضاع اقتصادی از هم پاشیده مصر، حاکمان عربستان در زمان مناسب دست به تحرک زده و پرونده جزایر مورد مناقشه در دریای سرخ را باز کردند و اشاره به کمک هایی به ارزش 20 میلیارد دلار کردند البته در صورتی که السیسی یا «شریف اسماعیل»نخست وزیرش توافقنامه نهایی در این زمینه را امضا می کردند، که چنین نیز شد.

جنبه های تاریخی،حقوقی و حاکمیتی مربوط به جزایر و مساله مالکیت آنها را مورد مناقشه قرار نمی دهیم،اینها چیزهایی است که به کارشناسان مصری هوادار و مخالف و نیز به پارلمان مصری برای تایید یا مخالفتش با این توافقنامه همانطور که قانون اساسی مصر می گوید، مربوط است البته هیچ شکی نداریم که این قانون اساسی،همه پرسی مردمی برای آن و تعجیل در انتخابات پارلمان کنونی همه برای آن انجام شد که این توافقنامه با عربستان به منظور بستن پرونده مرزی به شکل نهایی در مقابل دو میلیارد دلار در سال و ایجاد «پل سلمان»و دستیابی به نزدیک به 20 میلیارد دلار امضا شود.

پارلمان مصر قطعا به این توافقنامه رای می دهد زیرا اکثریت قاطع نمایندگان از هواداران السیسی هستند اگر هم مخالفینی در پارلمان هستند فقط ظاهری و صوری و بسیار محدودند و نقش آنها توسط نظام حاکم مشخص شده است و چه بسا از قبل بر سر آن توافق شده است مگر آن که معجزه ای رخ دهد و السیسی در پی فشار مردمی تصمیم بگیرد که توافقنامه مربوط به جزایر را به منظور فروکش کردن این فشار و استفاده از این فشار به عنوان بهانه لغو کند و این احتمال بسیار ضعیف است.

پروژه ساخت پلی به طول شصت کیلومتر روی دریای سرخ که مصر و عربستان را به هم مرتبط می کند مفید است و افق روشنی برای همکاری اقتصادی و تجارت میان دو کشور را باز می کند و ده ها هزار بیکار دو طرف را به کار مشغول می کند به ویژه در منطقه تجارت آزاد در طرف مصری در سینا؛امری که میلیاردها دلار به خزانه مصر تزریق می کند و اوضاع ساکنان سینا را که تعدادشان بیش از 400هزار شهروند است بهبود می بخشد؛ شهروندانی که دولت مرکزی قاهره آنها را به مدت چندین دهه مورد بی توجهی قرار داد و در هویت ملی شان و وابستگی شان به کشور مصر شک کرده است امری که باعث شد آنها به اقدامات«ممنوعه»و خارج از قانون مانند قاچاق،پیوستن به صفوف گروه های تندرو و مقابله مسلحانه با دولت و انواع قتل و ویرانی دست بزنند.

سعودی ها نه فقط به دنبال تحمیل امر واقع و استفاده از ضعف دیگری هستند بلکه «چشم پوشی»از این دو جزیره مورد اختلاف را به پروژه ساخت پل سلمان که مورد تایید بسیاری از مصری به دلیل فواید اقتصادی زیادش است،مرتبط کردند. به عبارتی مانند این ضرب المثل عمل کردند که «قیمت گربه را بالا بردند و قیمت شتر را پایین، به شرط آن که هر دو با هم فروخته شوند.»

توافقنامه دریایی به مخالفان مصری به طور خاص اخوان المسلیمن«مهمات»واقعی در نبردش علیه نظام داد آن هم پس از آن که صدای شان طی مدت اخیر پایین آمده است.«زمین»در ذهنیت مردم مصر مساله مقدسی به شمار می رود و ریشه های آن به بیش از هفت هزار سال بر می گردد.به یاد می آوردم «یاسر عرفات«رئیس سابق تشکیلات خودگردان فلسطین(هوادار مصر)این حساسیت ذهنی را به خوبی درک می کرد به همین دلیل به شدت با کشیده شدن باند فرودگاه رفح به فاصله چند کیلومتر داخل سینا به دلیل محدودیت مساحت نوار غزه(150 مایل مربع به طول فقط 40 کیلیومتر)مخالفت کرد و اصرار کرد که این فرودگاه به طور کامل داخل مرزهای نوار غزه بماند تا از وقوع هر گونه مشکل یا حساسیتی با برادارن مصری اجتناب کند.

چه بسا هنوز زود است که درباره این توافقنامه حکم منفی یا مثبت صادرکنیم آن هم در سایه استقبال و شادی گسترده رسمی طرف های مصری و سعودی زیرا شهادت ما ناقص است و آن چه که اکنون می توانیم بکنیم این است که از خدا بخواهیم که شانس برادارن مصری بسیار بهتر از برادران یمنی و پیش از آنها اماراتی(واحه البریمی و میدان نفتی الشیبه و نوار مرزی العدید) کویتی (منطقه المحایده)و بحرینی ها(میدان نفتی السعفه)و قطری ها(پاسگاه الخفوس) باشد.و بیشتراز این چیزی نمی گوییم.

انتهای پیام

دیدگاه شما