تحلیلگران معتقدند اگر ترکیه در سوریه مداخله کند، خود را در میانه این هرج و مرج خواهد یافت.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه حریت در گزارشی نوشت: پیام مقامات ترک به همتایان آمریکایی خود در سفر هفته گذشته «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور این کشور به آمریکا این بود: «کردها را رها کنید تا در عوض آن، ما در کنار ترکمن ها و گروه های عرب علیه داعش مبارزه کنیم.» آنها در عوض مداخله زمینی نیروهای ارتش ترکیه، خواستار پوشش هوایی آمریکا شدند.
با این حال، واشنگتن حاضر نشد وابستگی خود به حزب اتحاد دموکراتیک را کنار بگذارد. اما چرا؟ چرا واشنگتن حاضر نیست به ترکیه و نه حزب اتحاد دموکراتیک وابسته باشد؟
به گفته «نزحت کاندمیر» سفیر ترکیه در واشنگتن در طول جنگ اول خلیج فارس، آمریکا نمی خواست ترکیه به یک بازیگر دائمی در منطقه تبدیل شود. او به جنگ اول خلیج فارس به عنوان یک مثال اشاره کرد.
قبل از جنگ خلیج فارس در سال 1991، «تورگوت اوزال» رئیس جمهور وقت توانست به دنبال تلاش های پیوسته در دومین رای گیری در پالمان این کشور برای حضور در این جنگ رای مثبت را بگیرد. با این حال، به رغم تایید این اقدام از سوی پارلمان، ترکیه نتوانست در شمال عراق تا آن حد وارد عمل شود.
«پل ولفوویتز» معاون وزیر دفاع سابق آمریکا بعدا اعتراف کرد: «ما به وعده هایی که در طول جنگ اول خلیج فارس به ترکیه داده بودیم، عمل نکردیم.»
با این حال، «جمیل چیچک» وزیر دولت وقت، اینکه آمریکا مانعی برای پیشروی ترکیه محسوب می شد را رد کرد و خود این حرکت را عامل محدود کننده دخالت ترکیه در عراق دانست. چیچک که در حال حاضر یک نماینده از حزب حاکم عدالت و توسعه و رئیس سابق مجلس است، اکنون آن روزها را به خاطر می آورد.
اوزال برای این اقدام بسیار مصر بود که این پافشاری تا حدودی به دلیل روابط گرم وی با «جورج بوش» رئیس جمهور سابق آمریکا بود. از سوی دیگر مخالفان در پارلمان به شدت با این حرکت مخالف بودند. استعفای رئیس ستاد ارتش پس از یک بحث شدید با اوزال، بیشتر باعث سرپیچی و مخالفت شد. وحشت بزرگ و فراموش نشدنی مردم ترکیه را فرا گرفت که این کشور برای ورود به یک جنگ آماده می شود.
علاوه بر این، اوزال در آن زمان تنها از لحاظ سیاسی ضعیف نبود بلکه به دلیل صمیمیت با آمریکا به طور گسترده ای در داخل کشور نیز هدف آماج انتقادات قرار گرفته بود.
در نتیجه، این اقدام آن طور که اوزال پیش بینی کرده بود، پیش نرفت. در اصل این مصوبه پارلمان ترکیه به این کشور اجازه می داد تا نیروهای خود را به خارج ارسال کنند و نیروهای خارجی نیز در خاک ترکیه مستقر شوند. با این حال، این مصوبه به شرح زیر تغییر یافت: «ترکیه حق دارد پس از هرگونه تجاوز به این کشور، از خود دفاع کند». به عبارت دیگر، حوزه و دامنه مداخله به دفاع از خود محدود شده است.
چیچک استدلال می کند این موضوع باعث شد تا ترکیه یک فرصت بزرگ را از دست بدهد. در آمریکا یک منطقه پرواز ممنوع در شمال عراق، در مدار 36 درجه شمال ایجاد شده بود که خلاء را در آن منطقه ایجاد می کرد. این به نوبه خود به حزب کارگران کردستان (پ ک ک) اجازه استقرار در این منطقه را می داد.
چیچک افزود این وضعیتی بود که ترکیه از آمریکا انتظار آن را نداشت و افزود: «ما همه این تحولات را درست مانند یک بازی فوتبال تماشا می کردیم.»
با این حال کاندمیر با استدلال چیچک مخالف است و معتقد است که حتی اگر این اقدام به شکل اصلی آن اجرا می شد، تفاوتی نداشت. سربازان ترکیه در شمال عراق مستقر نمی شدند. به عبارت دیگر، هیچ چیزی تغییر نمی کرد. او نتیجه گیری کرد: «آمریکا هیچگاه نمی خواست ترکیه وارد عراق شود؛ نه آن زمان و نه امروز.»
اما امروز چه طور؟ چه می شود اگر ترکیه وارد سوریه شود؟
شرایط امروز کاملا متفاوت است. اولا، مداخله در عراق در سال 1991 مشروعیت داشت و تحت نظارت سازمان ملل متحد صورت گرفت. علاوه بر این برعکس آن زمان، اکنون 33 کشور به رهبری آمریکا عملیاتی را در این کشور آغاز کرده اند که نه مشروعیت بین المللی دارد و نه هیچ کشوری تمایل به عملیات زمینی در این کشور دارند.
علاوه بر این، اگر ترکیه در سوریه مداخله کند، خود را در میانه این هرج و مرج خواهد یافت. به علاوه، آن زمان هیچ کس از رئیس جمهور وقت عراق، صدام حسین، حمایت نمی کرد. اما «بشار اسد» رئیس جمهور سوریه حمایت های گسترده ای در داخل و خارج دارد.
جدای از همه اینها، نقشه منطقه در حال حاضر در حال تغییر است. و باید در انتظار تبعات و پیامدهای جنگ باقی ماند.
به همین دلیل است که امروز آمریکا اقدامی علیه پناهندگان سوری انجام نمی دهد. در طول جنگ اول خلیج فارس، آمریکا ایجاد منطقه پرواز ممنوع را محافظت از کردهای عراق و کمک به بازگشت امن پناهندگان به خانه های خود عنوان کرد. اما این اقدام به نوبه خود برای به دست آوردن کنترل این منطقه به دست آمریکا بود. با این حال امروز واشنگتن پیشنهاد آنکارا را برای برقراری مناطق امن در شمال سوریه رد می کند. ظاهرا واشنگتن تلاش برای کسب نفوذ مجدد در این کشور را بسیار زود می داند.