پس از امضای توافقنامه میان عبدالفتاح السیسی رئیس جمهوری مصر و ملک سلمان پادشاه عربستان درباره ترسیم مرزهای دریایی میان مصر و عربستان ،پرسش های زیادی ذهن مردم مصر را به خود سرگرم کرده است بسیاری این توافقنامه را چشم پوشی از جزایر تحت حاکمیت مصر به مدت چندین دهه و دادن آنها به ریاض می دانند با علم به این مساله که این دو جزیره(صنافیر و تیران)از دهه پنجاه تحت حاکمیت مصر هستند و نقطه عبور و سیطره استراتژیک به شمار می روند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،روزنامه الاخبار در گزارشی به سفر پادشاه عربستان سعودی به مصر و توافق هایی که تا کنون میان دو طرف امضا شده پرداخت و نوشت:طی دیدار جاری «ملک سلمان بن عبدالعزیز»پادشاه عربستان سعودی از قاهره،«شریف اسماعیل»نخست وزیر مصر و «محمد بن سلمان»جانشین ولیعهد عربستان روز گذشته توافقنامه ای در زمینه ترسیم مرزهای دریایی میان دو کشور امضا کردند.
جزئیات این توافقنامه که بندهای آن مبهم توصیف شده تا کنون منتشر نشده است.برخی منابع مصری و سعودی می گویند که این توافقنامه شامل تقسیم اکتشاف گاز و نفت در دریای سرخ به استثنای منطقه نزدیک به«حلایب»و «شلاتین»می شود تا از هر گونه تحریک و اعتراض سودان اجتناب شود.ریاست جمهوری سودان تاکید کرده است که حلایب یکی از شهرهای تحت حاکمیت سودان است.
اطلاعات نهایی درباره جزئیات توافقنامه ای که طی نشست های«شورای هماهنگی مصر و عربستان»به شکل سری بر سرش توافق شد،وجود ندارد.این نشست ها طی شش ماه اخیر برگزار می شده است و این یکی از تحرکات عربستان سعودی برای سرمایه گذاری و حمایت از اقتصاد مصر پس از »صدور دستورات پادشاهی مبنی بر اختصاص 30 میلیارد ریال سعودی برای مصر»به شمار می رود.این یکی از کمک های اقتصادی و پروژه هایی است که در حال اجرا هستند.با این حساب همه پولی که ریاض از «30 جولای»2013 تا کنون به مصر داده است به 14 میلیارد دلار رسیده است.
به نظر می رسید این توافقنامه در نتیجه دیدارهای «سازمان زمین شناسی عربستان» از مصر صورت گرفته است؛ دیدارهایی که آخرین آن ماه گذشته برگزار شد و طی آن دو طرف بر سر جزئیات توافقنامه ای که اسماعیل آن را امضا کرد به توافق رسیدند.اما پیش از آن که رئیس جمهوری بر اساس قانون اساسی آن را امضا کند و ساری شود، باید موافقت پارلمان مصر را به دست آورد.برخی منابع مصری به روزنامه الاخبار گفتند که توافقنامه شامل دو جزیره صنافیر و تیران می شود که از دهه پنجاه تا کنون تحت حاکمیت مصر هستند.
دیدارهایی که جزئیات آن فاش نشده است همان دیدارهایی است که طی آنها بر سر همه بندها و متن های توافقنامه توافق کردند آن هم در سایه توافق مصری-سعودی بر سر درج آن در ضمن توافقنامه های سرمایه گذاری که امضا شد ه است. و قرار بر این شد که توافقنامه جزایر تنها توافقنامه ای باشد که در آن متن مستقیمی که اشاره به پول یا کمکی به طرف مصری از طرف سعودی بکند وجود نداشته باشد.
در منطقه دریایی که توافقنامه شامل آن می شود،نیران و صنافیر بر اساس توافقی که میان دولت های دو کشور پس از نزاع کوتاه مدتی که در گرفت تحت حاکمیت مصری صرف قرار گرفت.همچنین حاکمیت مصر بر این دو جزیره در توافقنامه«کمپ دیوید»برای حل نزاع میان مصر و اسرائیل پس از عقب نشینی نیروهای این رژیم از شبه جزیره «سینا»در پی شکستش در جنگ 1973 درج شد.
جزایر درج شده ضمن منطقه«ج»از مکان طبیعی در جنوب شبه جزیره سیناست که به شدت مورد استقبال گردشگران است به طوری که سفرهای دریایی به آنها به شکل مرتب صورت می گیرد و طی اوج موسم گردشگری در «شرم الشیخ»رونق می گیرند اما اهمیت استراتژیک این جزایر در این نهفته است که ورودی و خروجی خلیج«عقبه»هستند و در صورت بسته شدن آنها کشتیرانی دریایی در بندر«ایلات»رژیم صهیونیستی (ام الرشراش)تعطیل می شود.
به نظر می رسد که توافقنامه در راهروهای پارلمان هوادار دولت به رغم انتقادهایی که نظام السیسی از زمان ابتدای فاش شدن اطلاعات این توافقنامه با آن رو به روست،تصویب شود.حتی «احمد النجار»رئیس موسسه دولتی«الاهرام» روز گذشته در سخنانی کوتاه گفت:«این جزایر مصری خالص هستند و فرزندان ارتش بهای آنها را در جنگ با جان خود پرداخت کردند.»این در حالی است که درخواست ها برای انتشار جزئیات توافقنامه برای افکار عمومی بیشتر شده است به ویژه آن که نخست وزیر بر سر سری ماندن آن تا زمان ارسالش به پارلمان اصراردارد.
با وجود این،انتظار نمی رود که توافقنامه ای که عربستان از 11 سال پیش تا کنون خواستار تصویب آن است به سهولت در پارلمان مصر به تصویب برسد اما سخنرانی احتمالی سلمان داخل پارلمان که قرار است امروز انجام شود،جریان اعتراض ها را تغییر می دهد؛سخنرانی ملک سلمان نخستین سخنرانی یک پادشاه عربستان در پارلمان مصر به شمار می رود. نمایندگان پارلمان غالبا تصمیم های السیسی را تایید می کنند اما این مساله مانع از این نمی شود که راهروهای آن شاهد انتقادها و مناقشه ها بر سر توافقنامه ترسیم مرزها نشود به ویژه آن که معارضان در پارلمان خواستار مناقشه دقیق توافقنامه ای شدند که به نظر آنها خطرناک ترین توافقنامه ای است که السیسی از زمان رسیدنش به قدرت آن را تصویب می کند.همچنین در صورت تصویب آن توسط رئیس جمهوری پس از اجازه پارلمان باید در روزنامه رسمی منتشر شود.
از طرفی دیگر،سکوت رسمی مصر درباره آن چه رسانه های سعودی درباره این دو جزیره منتشر می کنند تاکیدی بر این است که آنها در راه قرار گرفتن تحت حاکمیت عربستان هستند به ویژه آن که این اطلاعات که از اطلاعات امنیت ملی مصر به شمار می روند بلافاصله با صدور بیانیه های رسمی آن بخشی که نادرست است تکذیب می شود و مسئولان مربوطه نیز در این زمینه واکنش نشان می دهند،و این چیزی است که تا کنون رخ نداده است.
درخواست های عربستان برای الحاق این دو جزیره از سال 2005 و طی حاکمیت «حسنی مبارک»رئیس جمهوری اسبق مصر مطرح می شد اما دیدارهای دو طرف چندین سال بدون نتیجه ادامه یافت سپس در سال 2011 از سر گرفته شد و طی هفته های گذشته به آخرین ایستگاه خود رسید.برخی منابع مصر ی به الاخبار گفتند که »بررسی های حقوقی در بالاترین سطح خود درباره توافقنامه پیش از امضای آن در روز گذشته صورت گرفته است.
در تحولی دیگر،رایزنی های السیسی و سلمان شامل روابط مصر و ترکیه و ضرورت حل اختلاف ها میان السیسی و همتای ترکش شد.السیسی در این رایزنی ها تاکید کرد که ترکیه باید از خود حسن نیت نشان دهد.این در حالی است که ملک سلمان وعده داد که با توجه به ضرورت هماهنگی مواضع طی مرحله آینده درباره چندین مساله منطقه ای و بین المللی و رویارویی با تروریسم،برای حل اختلاف میان این دو کشور به زودی شخصا دخالت می کند.السیسی همچنین به ملک سلمان اطلاع داد که ترکیه باید حملات رسانه ای به مصر را متوقف کند.
نکته جالب توجه در پروژه هایی که السیسی و سلمان اعلام کردند، از سرگیری بررسی توافق بر سر ایجاد پل زمینی است که مصر و عربستان را در شبه جزیره سینا مرتبط می کند.نام پروژه جدید ملک سلمان است و میلیاردها دلار هزینه در بر دارد اما این پروژه پیش از این در دوران مبارک اعلام شده بود و نام آن ملک فهد بود و سخن گفتن درباره آن اواخر حکومت مبارک دوباره به راه افتاد.این پروژه با اعتراض های زیادی به دلیل خطرات زیست محیطی آن بر حیات دریایی در دریای سرخ که پر از آب سنگ های مرجانی است، رو به روست.این در حالی است که قاهره و ریاض می گویند که پروژه پل در تسهیل حرکت سفر و تجارت میان دو کشور سهم خواهد داشت.