جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

عبدالباری عطوان در تحلیلی نوشت:

دیدار سران عربستان و مصر در قاهره، دیدار «بحران زده» هاست

ملک سلمان بن عبدالعزیز که احساس می کند آمریکایی ها به وی و کشورش پس از هشتاد سال ائتلاف و همکاری پشت کرده اند و وی را در منطقه در برابر ایران تنها گذاشته اند امیدوار است با کمک مصر بر ناکامی هایش در برابر ایران در یمن،سوریه،لبنان و دیگر کشورهای منطقه فائق آید و عبدالفتاح السیسی نیز به دنبال دریافت کمک های مالی کلان از ریاض است تا بتواند از بحران های مالی و اقتصادی فرار کند.

کد خبر: ۱۲۶۸۹۲
دیدار سران عربستان و مصر در قاهره، دیدار «بحران زده» هاست

سفر ملک سلمان از مصر نشست میان دو رهبر منطقه ای«بحران زده »است و هر کدام از آنها به دنبال آن است که طرف دیگر«طوق نجات» را به گردنش بیندازد یا نردبان را برای پایین آمدن از بالای درخت بسیار بلند بحران هایش که پر از لانه های زنبورهای«سمی»از انواع و اقسام مختلف است، به او بدهد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،«عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر مشهور عرب در بخش سخن سردبیر در روزنامه رأی الیوم به سفر پادشاه عربستان به مصر پرداخت و نوشت:شهر قاهره به زیباترین شکل ممکن آراسته شده و پرچم های سبز عربستان سعودی با آن شمشیر و نخل اش در بیشتر میدان های شهر و خیابان هایش برای نشان دادن شادی رسیدن ملک«سلمان بن عبدالعزیز»پادشاه عربستان در سفری رسمی به مصر، نصب شده است.سفری که نخستین سفر ملک سلمان از زمان به قدرت رسیدنش در یک سال و اندی پیش به عنوان جانشین برادر درگذشته اش یعنی ملک«عبدالله»به مصر به شمار می رود،که حمایت سیاسی و مالی از سرزمین کنانه و نظام «عبدالفتاح السیسی»رئیس جمهوری اش را به عنوان سنگ بنای سیاست منطقه ای اش قرار داد.

هر کسی که پرداختن بیش از اندازه رسانه های این دو کشور درشکل های مختلفش از این دیدار«تاریخی»و نتایجی که از آن بیرون می آید را دنبال کرده باشد بدون هیچ گونه تردیدی به می فهمد که روابط میان دو کشور«بحران زده »است و دو طرف امید زیادی دارند که این بحران حل شود و زبان تمام«شکاکان»که تردید می کنند و خارج از دایره خوش بینی حاکم سخنی بر زبان بیاورند قطع شود.

جدای از گزافه گویی ها رسانه ای و استقابل گرم رسانه ها باید تاکید کنیم که این دیدار به دلیل حجم امیدهای سیاسی و اقتصادی دو طرف به آن و ضخامت پرونده های پیچیده ای که مذاکرات رسمی طی سفری که پنج روز طول می شکد به آن می پردازد ،دارای اهمیت زیادی است.ائتلاف مصر و عربستان بود که باعث شد نیروهای عراقی از کویت بیرون رانده شوند و متعاقبا عراق نابود شود و جنگ میان آنها در یمن بود که باعث شکست ژوئن سال 1967 شد.

این دیدار نشست میان دو رهبر منطقه ای«بحران زده »است و هر کدام از آنها به دنبال آن است که طرف دیگر«طوق نجات» را به گردن دیگری بیندازد یا نردبان برای پایین آمدن از بالای درخت بسیار بلند بحران هایش و پر از لانه های زنبورهای«سمی»از انواع و اقسام مختلف است، به دیگری بدهد.

پادشاه عربستان پس از آن که توسط هم پیمان آمریکایی اش و پس از هشتاد سال حمایت و هماهنگی امنیتی و نظامی و سیاسی در همه مسائل منطقه ای و بین المللی، تحقیر شده و آمریکا از پشت به وی خنجر زد،احساس می کند که پشت اش در رویارویی با دشمن منطقه ای سر سخت و آن ایران(اسرئیل حداقل در حال حاضر دشمن به شمار نمی رود)خالی شده است و نیاز به نظام یا ائتلاف امنیتی و نظامی اسلامی و عربی جدید است تا پوشش آمریکایی را جبران کند و هیچ کشوری مهمتر از مصر به دلیل جایگاه ، قدرت و موقعیت استراتژیکش وجود ندارد تا سنگ بنای این ائتلاف ها شود زیرا دو قدرت منطقه ای دیگر یعنی سوریه و عراق بنابر دلایلی که نیاز به تشریح ندارد از معادله خارج شده اند.

عبدالفتاح السیسی رئیس جمهوری مصر با بحران مالی و اقتصادی شدیدی مواجه است و نیاز به حداقل 200 میلیارد دلار دارد تا کشورش را به ساحل آرامش و امنیت برساند.کسری در بودجه عمومی مصر در حال حاضر 43 میلیارد دلار است این در حالی است که حجم بدهی های خارجی کشورش نیز به 47 میلیارد دلار رسیده است.رئیس جمهوری مصر بر این باور است که عربستان سعودی به عنوان بزرگترین صادرکننده نفت در جهان(ده میلیون بشکه در روز)که ذخایر ارزی در حدود 662 میلیارد دلار دارد تنها کشوری است که قادر است کشورش را از بحران مالی و اقتصادی کنونی بیرون بیاورد اما ماه عسل با درآمدها و ذخایر نفتی مدتش گوتاه است(پنج سال)و سال های فربه بودن به پایان خود نزدیک می شوند و ریاضت اقتصادی عنوان سال های آینده است.

سه پرونده سیاسی و نظامی محور دیدار پادشاه عربستان با میزبان مصری اش خواهد بود که عبارتند از:

پرونده نخست:جنگ در یمن است که وارد سال دوم خود شد بدون آن که «توفان قاطعیت»که عربستان و هم پیمانان عربش برای بازگرداندن «عبدربه منصور هادی»رئیس جمهوری به اصطلاح مشروع و فراری یمن و دولتش به پایتخت یعنی صنعا موفقیتی کسب کند و در شکست دادن ائتلاف«حوثی-صالحی»و تحمیل تسلیم شدن به آنها نیز ناکام مانده است.عربستان به هیچ کدام از این اهداف خود نرسیده است.جدای از آن،این جنگ نتیجه برعکس داده است مانند انتقال جنگ به داخل خود عربستان از مرزهای جنوبی اش و افزایش شدید تلفات مادی و انسانی.به همین دلیل پادشاه عربستان تلاش می کند که السیسی را قانع کند که احتیاطش را کناره نهاده و نیروهای زمینی به یمن اعزام کند و به حضور نمادین برای تامین امنیت کشتی رانی در تنگه«باب المندب»بسنده نکند.همچنین تلاش می کند که السیسی از «عقده»جنگ دهه شصت که 20 هزار سرباز مصری در آن کشته شدند رها شود.

پرونده دوم:مربوط به جنگ در سوریه است که عربستان سعودی در آن در رأس سرنیزه قرار دارد و بر براندازی «بشار اسد»رئیس جمهوری سوریه اصرار دارد اما با گذشت پنج سال برای رسیدن به این هدف هیچ گونه موفقیتی به دست نیاورده است و اختلافاتش با واشنگتن درباره ترتیب اولویت ها بیشتر شد،همچنین ترکیه نیز به دلیل انفجارهای تروریستی در آنکارا و استانبول ،تشدید اختلاف هایش با روسیه و جنگ فرسایشی با پ ک ک از مواضع تندش علیه سوریه عقب نشسته است.همه اینها موانع بزرگی است که از رسیدن عربستان به اهدافش در سوریه جلوگیری می کند.به همین دلیل نیازمند حمایت مصر است تا بتواند چوب را در بحران سوریه از وسط بگیرد و خودش را از معارضان مسلح دور کرده و کانال های ارتباط با نظام حاکم بر سوریه را حفظ کرده و روابطش را با روسیه بار دیگر برقرار کند.

پرونده سوم:روابط با ایران است که عربستان آن را برای خود و کشورهای حاشیه خلیج فارس به طور کلی خطری منطقه ای و اساسی می داند و بر این باور است که این کشور با ریاض جنگی نیابتی در یمن،سوریه و لبنان به راه انداخته است.به نظر می رسد که السیسی از برگه برنده ایران به طور جدی برای به دست آوردن دستاوردهای سیاسی و مادی تا جای ممکن،استفاده کرده است.شنیدیم که «سامح شکری»وزیر خارجه مصر برای کسب رضایت میهمان سعودی اش از ایران انتقاد می کند و می گوید که ایران تلاش می کند که نفوذ خود را به شکل«طایفه ای»در کشورهای همجوار گسترش دهد و تاکید کرد که مصر قطع روابط خود را با ایران تا این «لحظه»ادامه داده است.مصر همچنین از پادشاه عربستان با «هدیه ای گران بها» و آن حدف شبکه تلویزیونی«المنار»از ماهواره مصری«نایل ست»استقبال کرد.

برای ما دشوار است که حکم هایی درباره نتایج سفر پادشاه عربستان از مصر صادر کنیم اما به خوبی می دانیم که معیار موفقیت آن یا ناکامی اش در درجه نخست بستگی به آن چیزی دارد که عربستان ارائه می کند و بستگی به کمک ها و هدیه ها و قرض ها و سرمایه گذاری ها در مصر دارد و در مقابل نیز بستگی به کوتاه آمدن ها و امتیازهای سیاسی و امنیتی و نظامی در سه پرونده یاده شده دارد.

مساله دیگر که عاملی سرنوشت ساز در موفقیت یا شکست این دیدار است میزان آمادگی رهبران مصر برای چشم پوشی از زعامت و رهبری به نفع میهمان سعودی در جهان های عربی و اسلامی دارد.مصر طی هشت هزار سال بر این باور بوده است که این زعامت به دلیل ثقل،نقش و جایگاهش حق خودش است.

سفیر عربستان در مصر به مصری ها مژده داد که پادشاه عربستان با خود برای آنها«هدیه»ارزشمند و بزرگی داد و از فاش کردن این هدیه سر باز زد. امری که باعث شد سقف توقعات مالی و اقتصادی شان بالا برود لیکن اگر در اطلاعات درز پیدا کرده در رسانه های سعودی و مصری دقت کنیم می بینیم که این کمک های مالی بسیار کمتر از ان چیزی است که مصری ها توقع دارند. اخباری مانند سرمایه گذاری چهار میلیارد دلاری در اصلاح یک و نیم میلیون فدان زمین،یک و نیم میلیون دلار برای آبادانی و توسعه شبه جزیره «سینا» و کمک نفتی برای پوشش نیازهای نفتی مصر طی پنج سال آینده به ارزش 20 میلیون دلار با بهره پایین در حدود فقط 2 درصد.

نمی توانیم درباره برخی خبرهای منتشر شده درباره احتمال میانجیگری عربستان برای آشتی میان مصر و ترکیه ابراز خوش بینی کنیم زیرا این اقدام با موانع زیادی رو به روست.حمایت اردوغان از جماعت اخوان المسلمین استراتژیک است و محکوم به ائتلاف با کشور قطر است.همچنین پیش یا پس از آشتی مصر با ترکیه باید آشتی ملی مصری رخ دهد که در این زمینه هیچ گونه نشانه ای مبنی بر ممکن بودنش وجود ندارد.

دیدار پادشاه عربستان از مصر چه بسا می تواند اندکی از یخ را ذوب کند و در مدیریت اختلاف از حیث حل برخی و توقف برخی یا کاهش خطرات برخی دیگر موفقیت آمیز باشد البته با حفظ دیدگاه و هم پیمانان هر طرفی برای خودش.

رسانه های مصری دست به نبش آرشیو زده و عکسی از ملک سلمان پیدا کردند که در آن وی در دوران جوانی اش یک جنگجو در کانال سوئز بوده است تا بر عمق روابط تاریخی تاکید کنند اما عکس های زیادی در آرشیوهای سعودی و مصری وجود دارند که عکس این را می گویند و دو طرف بر سر مخفی کردن و پنهان کردن شان به توافق رسیدند.

انتهای پیام

دیدگاه شما