پیام اخیر ژنرال های ترک در خصوص این کشور، بروز کودتا در این کشور را محتمل می سازد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه اینترنتی المانیتور در گزارشی نوشت: به نظر می رسد ارتش ترکیه در فضای سیاسی مسموم کنونی این کشور رویکرد عدم دخالت را اتخاذ کرده باشد و خود را از قرار گرفتن میان موافقان و مخالفان رئیس جمهور دور نگاه می دارد.
در سال های اخیر، ترک ها به این باور رسیده بودند که کلمه «کودتا» از واژگان رابطه نظامی - غیرنظامی و اینکه رسانه های خبری از استفاده از نیروهای مسلح ترکیه به عنوان ابزاری برای شکل دادن ادراک مردم محروم مانده بودند. فضای سیاسی کنونی ترکیه حدس و گمان ها و تفسیرهای رسانه ای را ایجاد کرده که ارتش بار دیگر ممکن است در سیاست دخالت کند. تلاش های هر دو حزب حاکم عدالت و توسعه و مخالفان برای بهره برداری این وضعیت تنها اعتماد مردم را از بین خواهد برد.
فرماندهی نیروهای مسلح ترکیه در این خصوص به اندازه کافی مدارک در اختیار داشته است و نگرانی های خود را در این خصوص در یک بیانیه سیاسی صادر نادر در 31 مارس با مردم به اشتراک گذاشت. ستاد ارتش در یک پست در وب سایت رسمی خود اظهار داشت: «نظم و انضباط، اطاعت مطلق و زنجیره ای از دستورات، عناصر اساسی نیروهای مسلح ترکیه هستند. قابل تصور نیست که فکر کنیم نیروهای مسلح ترکیه اقدامات غیر قانونی را تحمل می کنند. ما اقدام قانونی علیه کسانی را آغاز کرده ایم که چنین اخبار و نظراتی را که هیچ مبنای قانونی و منطقی ندارد، منتشر می کنند.» در ادامه این بیانیه آمده است: «نظرات و اخبار منتشر شده در برخی از رسانه ها و بدون هیچ پایه و اساسی به طور طبیعی روحیه و انگیزه پرسنل ما را تحت تاثیر قرار داده است.»
رسانه های ترکیه برداشت های متفاوتی از این پیام ژنرال های ترک داشتند. برخی معتقدند که این پاسخی به یک مقاله در 27 مارس تحت عنوان «عملیاتی برای هدف قرار دادن ترکیه و اردوغان» به قلم «راسم اوزن کوتاهیالی» در روزنامه صباح است که رئیس جمهور دفترش را بست. در این مقاله، روزنامه نگار ترک اعلام می کند که هواپیمای روسی در 24 نوامبر عمدا توسط خلبانان طرفدار «فتح الله گولن» (مخالف ترک) در نیروی هوایی ترکیه مورد هدف قرار گرفت. و او گفت که 50 درصد از خلبانان اف شانزده ترکیه طرفدار گولن هستند. این نویسنده افزود که تمام این خلبانان در سال 2016 اخراج خواهند شد و اگر «هولوسی آکار» رئیس ستاد ارتش ترکیه مقاومت کند، او خودش باید استعفا دهد.
یکی دیگر از دلایل ممکن برای انتشار این بیانیه، به ویژه از دید رسانه های بین المللی ممکن است راه اندازی یک کودتا علیه اردوغان باشد. با چنین نگاهی، «مایکل روبین» از مقامات سابق پنتاگون در گزارشی تحت عنوان آیا کودتا در ترکیه رخ خواهد داد؟»، نوشت: اگر ارتش ترکیه نیز علیه اردوغان مداخله کند - مانند همان اتفاقی که در مصر افتاد - مخالفت زیادی با آن صورت نخواهد گرفت.
آیا کودتایی در ترکیه رخ خواهد داد؟ اگر بله، چگونه؟ و اگر نه، چرا؟ شماری از افسران بازنشسته ارتش نظرات خود را در این خصوص با المانیتور به اشتراک گذاشته اند.
«علی بیلگین وارلیک» سرهنگ بازنشسته از موسسه «استراتژی مرکزی» در شهر «آنکارا» می گوید که ترکیه یک دموکراسی را به مدت 100 سال حفظ کرده است، البته به جز در مواردی از استثنائات. او گفت: «کودتای دیگری نمی تواند در ترکیه رخ دهد. هیچ یک از شرایط لازم برای بروز کودتا در این کشور در حال حاضر وجود ندارد.»
پس چرا چنین حدس و گمان هایی شکل گرفته است؟ وارلیک اظهار داشت: «من فکر می کنم حزب عدالت و توسعه با توسل به شایعات کودتا قصد دارد مخالفان داخلی را سرکوب کند. با این شایعات آن ها از بازجویی در مورد سیاست های خود ممانعت به عمل می آورند و در عین حال یک تهدید داخلی جعلی ایجاد می کند تا پایگاه خود را در پس حزبش مستحکم کند.»
یک ژنرال بازنشسته که نخواست نامش فاش شود با وارلیک هم عقیده بود و گفت: «در واقع این موضوع است که نیروهای مسلح ترکیه را مجبور کرده بود تا چنین بیانیه ای را منتشر کند دقیقا چیزی است که ما باید در مورد آن بحث کنیم. چرا نیروهای مسلح ترکیه هنوز هم یک ابزار محبوب برای رسانه ها و سیاستمداران هر دو محسوب می شود؟ چرا غیرنظامیان نمی توانند برای حل مسائل خودشان از رجوع به نیروهای مسلح ترکیه خودداری کنند، و به همین دلیل است که همیشه چنین انتظاراتی از نیروهای مسلح ترکیه وجود دارد؟ مسائلی در ارتباط با ارتش نادیده گرفته شده است. این مسائل باید مورد بحث قرار گیرند.»
آنچه که امروز اتفاق می افتد این است که جامعه ترکیه نه تنها در قبال نقش حزب عدالت و توسعه بلکه در قبال نقش اردوغان دچار شکاف شده است. امروز اگر جبهه ضد اردوغان نزدیک شود، خواهیم شنید که، «مهم نیست اگر که این کشور به آتش کشیده شود، و یا یک بحران و توطئه شکل بگیرد؛ تا زمانی که اردوغان رئیس جمهور باشد».
در کشوری که تحت فشار درگیری های دوستداران بی چون و چرای اردوغان و کسانی که او را خوار می شمارند، گرفتار شده است هر دو طرف انتظارات خود را از ارتش دارند. این درگیری آنقدر عمیق است که آنها از تحریک نیروهای مسلح ترکیه یا استفاده از آن برای ارعاب طرف مقابل نیز دریغ نمی کنند. به همین دلیل است نیروهای مسلح ترکیه اساسا می گوید: «ما را از این گرفتاری معاف کنید. ما به اندازه کافی درگیر هستیم.»