جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

عبدالباری عطوان در تحلیلی نوشت:

عربستان کوتاه آمد؛آیا پایان جنگ یمن نزدیک است؟

عربستان سعودی پس از گذشت یک سال از آغاز جنگ علیه یمن به هیچ کدام از اهداف خود نرسید و نارضایتی داخلی از این جنگ به دلیل فرسایش نظامی و سیاسی و افزایش احساسا ضد عربستانی در میان افکار عمومی جهانی و افکار عمومی جهان عرب،بیشتر شده است،از سوی دیگر ریاض توسط پارلمان اروپا متهم به ارتکاب جنایات جنگی در یمن شده است.دعوت سعودی ها از هیأت حوثی ها برای مذاکره به منظور رسیدن به توافق کلی یا جزئی برای برقراری آرامش معنایش این است سعودی ها قانع شده اند که راه حل نظامی در یمن غیرمممکن است.

کد خبر: ۱۲۳۹۵۹
عربستان کوتاه آمد؛آیا پایان جنگ یمن نزدیک است؟

«توفان قاطعیت»و بمباران های گسترده ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی در طول بیش از 12 ماه در به زانو درآوردن حوثی ها و نیروهای هوادار صالح و تسلیم آنها شکست خورد و تعداد تلفات در صفوف نیروهای سعودی چه در مرزهایش با یمن چه در میدان های جنگ داخل یمن افزایش یافته است. بیش از 3هزار سرباز و افسر عربستانی تا کنون در جنگ علیه یمن کشته شده اند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،«عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر معروف عرب در تحلیلی در روزنامه رأی الیوم در بخش سخن سردبیر نوشت:با نزدیک شدن به ورود «توفان قاطعیت»سعودی به دومین سال خود(فقط شانزده روز تا تکمیل سال نخستش باقی مانده است)بدون آن که به هیچ کدام از نتایج مد نظر یا اهدافی که به منظور آن آغاز شد برسد و جنگنده های آن فقط اهداف غیرنظامی را بمباران می کنند که به لحاظ محلی و بین المللی نتایج کاملا برعکسی در پی دارد،،دو طرف یا دو دشمن سعودی و حوثی چشم پوشی و کوتاه آمدن از «عناد»خود و بسیاری از شروط خود را آغاز کرده و حاضر به انجام مذاکرات رو در رو برای رسیدن به راه حل سیاسی که منجر به پایان جنگ در یمن شود،شده اند.

کوتاه آمدن بزرگ قطعا توسط عربستان سعودی رخ داده است که پیش از این هر گونه مذاکره مستقیم با جریان«انصار الله»حوثی یا «علی عبدالله صالح»رئیس جمهوری سابق یمن را به شدت رد می کرد و بر این مساله اصرار می کرد که هر گونه مذاکره مستقیم یا غیر مستقیم باید با «عبدربه منصور هادی»رئیس جمهوری فراری و نمایندگانش صورت گیرد که توفان قاطعیت به منظور بازگرداندنش به قدرت آغاز شد اما اوضاع تغیر کرد و نمی دانیم که آیا هادی از این مذاکرات اطلاع دارد یا نه؟

چندین دور مذاکره زیر چتر سازمان ملل در ژنو و مسقط که با میانجی گری «اسماعیل ولد الشیخ»فرستاده ویژه سازمان ملل به یمن در رسیدن به هر گونه نتیجه ای شکست خورد، به همین دلیل ائتلاف حوثی ها و هواداران صالح مواضع خود را تند کرد و ضمن مخالفت با هر گونه راه حل سیاسی، اقدامات نظامی را شدت داد و خواستار آن شد که هر گونه مذاکره ای با طرف اصلی یعنی دولت عربستان و نه هوادارنش باشد.

شش دلیل وجود دارد که باعث این انقلاب و تغییر در موضع عربستان برای تن دادن به مذاکرات رو در رو با جنبش انصار الله حوثی ها به شمار می روند:

نخست:شکست«توفان قاطعیت»و بمباران های گسترده در طول بیش از 12 ماه در به زانو درآوردن حوثی ها و هواداران صالح و تسلیم شدن آنها و افزایش تعداد تلفات در صفوف نیروهای سعودی چه در مرزهایش با یمن چه در میدان های جنگ داخل یمن.یک استاد دانشگاه مصری که بر پایان نامه دکترای یک دانشجوی سعودی نظارت دارد به من گفت که این دانشجویش که به دلایل مشخص نخواست نامش فاش شود به وی گفته است تعداد کشته های عربستان در این جنگ به سه هزار سرباز و افسر رسیده است.و هنگامی که با وی یعنی این استاد بحث کردم که در این رقم بزرگ نمایی شده است تاکید کرد که وی نیز این شک را به دانشجویش به دلیل تفاوت زیاد با رقمی که رسما توسط حکومت عربستان اعلام شده مطرح کرد اما دانشجویش بر صحت رقم تاکید کرده است زیرا وی یک افسر نظامی بازنشسته سعودی است و می داند چه می گوید.

دوم: انتقادها از بمباران یمن توسط عربستان و به موازات آن محاصره این کشور، توسط غربی ها افزایش یافته و پارلمان اروپا نیز عربستان را به ارتکاب جنایت های جنگی در یمن متهم کرد و از حکومت های کشورهای خود خواست فروش سلاح به عربستان را ممنوع کنند.

سوم:افزایش حالت«نارضایتی»داخل خود عربستان سعودی به دلیل طولانی شدن مدت جنگ در یمن و تبدیل آن به جنگ فرسایشی به لحاظ نظامی و مالی و بشری و افزایش احساسات ضد سعودی در میان افکار عمومی جهانی و افکار عمومی جهان عرب و فروپاشی ائتلاف ها برای تامین پوشش اسلامی و عربی این جنگ، پیش از ایجاد آنها.

چهارم:هزینه های مالی کلان این جنگ که برخی آن را میلیاردها دلار در ماه تخمین زده اند.بخشی از این پول ها برای نیروهای عربی شرکت کننده در جنگ و جبران تجهیزات و مهمات و بمباران های هوایی بیش از صد هواپیما که تعداد پروازهایشان به هشت هزار پرواز رسید و بخشی دیگر نیز به شکل کمک های مالی به دولت های شرکت کننده در جنگ و دولت های دیگر کشورها مانند مصر،پاکستان،سومالی،جیبوتی و جزایر کومور به منظور کسب دوستی یا حداقل بی طرفی شان ، هزینه می شود.

پنجم:ظهور دو گروه تروریستی «داعش»و «القاعده»به عنوان دو قدرت اصلی در صحنه یمن به ویژه در مناطقی که خارج از کنترل ائتلاف حوثی ها و هواداران صالح در جنوب یمن قرار دارند.شهر «عدن»در جنوب یمن پس از عقب نشینی نیروهای انصار الله و ارتش یمن از آن در حالتی از هرج و مرج خونین به سر می برد و هادی رئیس جمهوری فراری در کاخ«المعاشیق»که روی یک تپه در عدن قرار دارد در«بازداشت»به سر می برد و انفجارها به ورودی این کاخ رسیده است.همچنین به دلیل ترورها و عملیات های انتحاری و خودروهای بمب گذاری شده هر استانداری که در عدن منصوب می شود چند هفته بیشتر عمر نمی کند.فرماندهان نیروهای امنیتی و پلیس نیز همین بلایی سرشان می آید که سر استاندارهای عدن می آید.علاوه بر آن آمریکا از ایجاد دولت یا امارت اسلامی در مدخل «باب المندب»که باعث تهدید خطوط بین المللی کشتیرانی تجاری و نظامی می شوود، می ترسد.

ششم:سخنان سردار«مسعود جزایری»معاون رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران که روز گذشته-سه شنبه-در خبرگزاری «تسنیم»بیان کرد و گفت که ایران به همان شیوه ای که از «بشار اسد»رئیس جمهوری سوریه در سوریه حمایت کرد، از یمن حمایت خواهد کرد، یعنی اعزام مشاوران نظامی و این یعنی تبدیل یمن به سوریه دیگر.

اما اگر به دلایلی که باعث شد حوثی ها مذاکرات مستقیم با دولت عربستان سعودی را بپذیرند منتقل شویم باید بگوییم حوثی ها به منظور به رسمیت شناخته شدن شان و دستیابی به «مشروعیت» به عنوان قدرت اصلی در صحنه یمن توسط عربستان حاضر به مذاکره شدند اما مساله اینجاست که دعوت از ریاض به منظور مذاکره در اراضی عربستان به دست شان رسید.همچنین از آن جایی که جریان حوثی ها می داند که جنگ با راه حل سیاسی در نهایت به پایان می رسد و نیز طرف دوم به «تاکتیکی» برای کاهش تلفات و اجتناب از جنگ صنعاء روی آورده است.همچنین تا زمانی که این راه حل سیاسی این جریان را به خواسته هایش در دور کردن هادی از قدرت و ایجاد شورای ریاستی و دولت وحدت ملی و مرحله انتقالی تامین می کند،چرا مذاکره نکند.

پرسشی که در اینجا خود را با قدرت مطرح می کند این است که این مذاکرات چه پیامدهایی بر نقشه ائتلاف ها داخل یمن یا در عرصه ائتلاف های عربی که در جنگ به رهبری عربستان شرکت دارند،خواهد داشت؟

همچنین این پرسش را مطرح می کنیم که آیا طرف حوثی به همپیمان خود یعنی علی عبدالله صالح از قبل درباه این مذاکرات و تماس ها درباره این مذاکرات اطلاع داده است و به وی اطمینان خاطر داده است که به تنهایی اقدامی انجام ندهد یا نه؟همچنین آیا حکومت عربستان از جانب خود به هم پیمانان خود در حاشیه خلیج فارس که در توفان قاطعیت و جنگ زمینی اش علیه یمن شرکت کرده اند از رویکرد جدید و در نهایت عقب نشینی جدید از عنادش در مخالفت با مذاکره با حوثی ها اطلاع داده است و ما در اینجا در باره کشور امارات متحده عربی به طور خاص سخن می گوییم که نیروهایش پس از عربستان سعودی در مرتبه دوم به لحاظ حجم تلفات را متحمل شده اند؟

چیزی که باعث می شود این پرسش ها را مطرح کنیم اطلاع قبلی ما از شق ائتلاف حوثی ها و هواداران صالح است که یک بار تلاش شده است که علی عبدالله صالح «روباه یمن»را با جذب پسرش«احمد علی عبدالله صالح»از حوثی ها دور کنند؛احمد پسر صالح با یک هواپیمای خصوصی اماراتی به ریاض رفت تا با شاهزاده«محمد بن سلمان»جانشین ولیعهد دیدار کند اما این دیدار به دلیل رفتار بد و توهین آمیز به میهمان یمنی مانند اصرار بر تفتیش اش و تهدیدش با لفظ های بد«شکستن»سر خودش و شکستن سر پدرش از هم پاشید، امری که باعث شد وی کاخ را با عصبانیت ترک کند ؛و بار دیگر با دیدار با هیأت حوثی ها به تنهایی و به دور از صالح و هیأتش طی نشست های مسقط در همان آغاز این نشست ها،عربستانی ها تلاش کردند در این ائتلاف شکاف به وجود بیاورند.

برخی منابع یمنی به ما گفتند که احتمال ایجاد شکاف در ائتلاف حوثی ها و صالح وجود دارد زیرا ائتلاف میان این دو تاکتیکی است و نه استراتژیک.این منابع توجه ما را به این مساله جلب کردند که اگر میان عربستان و حوثی ها آشتی در عمل برقرار شود،این آشتی باعث می شود که آرامش در مرزهای دو کشور برقرار شود اما این آرامش به داخل یمن منتقل نمی شود و این امر نیازمند مذاکره با صالح و حزبش است زیرا پایگاه مردمی و نظامی رئیس جمهوری سابق در مناطق یمنی دیگر خارج از استان های شمالی«صعده» و «عمران»افزایش یافته است.صالح این روزها وارد حالت مزاجی انتحاری شده است و به فکر محاسبات سیاسی نیست و هر گونه تلاش برای دور زدنش، وی و هوادارانش را سرسخت تر می کند؛ مگر آن که اخبار منتشر شده در روزهای اخیر توسط سعودی ها درباره وخامت حال جسمی اش درست از آب درآید آن وقت، وضعیت فرق می کند.

برای ما بسیار دشوار است که حکم های پیشینی یا عجولانه صادر کنیم اما آن چه می توانیم در این زمینه بگوییم این است که خود دعوت سعودی ها از هیأت حوثی ها برای مذاکره به منظور رسیدن به توافق کلی یا جزئی برای برقراری آرامش معنایش این است سعودی ها قانع شده اند که راه حل نظامی در یمن غیرمممکن است اگر نگوییم محال است.همچنین شاخه ای که خواستار عقلانیت و بازنگری در این جنگ و نیز خاندان حاکم، گوش شنوایی پیدا کرده و چاره ای جز انتظار برای شناختن ریسمان سفید از سیاه در میان این جنگ بسته به دلیل سیاهی گسترده ناشی از بدبینی و پیچیدگی نداریم.

انتهای پیام

دیدگاه شما