سخن گفتن درباره نظام حاکم بر عربستان سعودی در نوشته های غربی ها فقط حکایت از نگرانی آنها درباره جایگاه این نظام و خطرات وجودی پیش رویش نیست.برخی از گزارش های نویسندگان غربی از دایره هشدار دادن و ترسیم آینده عربستان سعودی به شکل خاگستری عبور کرده است.پرسشی که اکنون برای همه پیش آمده است:آیا ما آماده دوران پس از آل سعود هستیم؟
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،هیچ نشانه ای وجود ندارد تا تایید کند دولت های غربی به طور کلی و آمریکایی به طور خاص، طرح شان برای این سناریو:«دوران پس از سقوط نظام» را با موفقیت تدوین کرده باشند.اما هیچ کس در غرب وجود ندارد که بپذیرد نظام سعودی همچنان همان نظام مقتدر و دارای مقوم های پایداری گذشته است.
روزنامه های غربی ، گزارش های جاسوسی و گزارش های مراکز پژوهشی و ارزیابی هایشان هر بار که آمارگیری می کنند حجم بحران استراتژیکی که عربستان سعودی در پی چندین پروند از جمله اقتصاد، نفت، حاکمیت، امنیت و ... در آن گرفتار شده است را جدید می کنند.امری که تعداد آن یا استدلال کردن بر اساس آن را ملال انگیز کرده است به ویژه پس از ان که تبدیل به نان روزانه نویسندگان غربی در پی حوادث«بهار عربی»در چند سال پیش و طی چند ماه اخیر با کاهش بهای نفت و مرگ ملک«عبدالله»شده و به شکل گسترده ای افزایش یافته است.این تکرار مبهم در هر صورت به معنای آن نیست که در بالا گرفتن لحن بدبیانه گزارش های غربی زیاده روی شده یا تعمد سیاسی غیر واقعی علیه نظام ریاض صورت گرفته است.واقعیت ها طی ماه های اخیر این گزارش های بدبینانه را ثابت کرده و همچنان درست بودن چندین پیش بینی را ثابت می کند.
آخرین نوشته ها در این زمینه گزارش پایگاه اینترنتی «دیوینس وان»با عنوان«خودتان را آماده سقوط عربستان سعودی بکنید»است که «ساره شایز»(مشاور سابق رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا و شرکت کننده در برنامه های موسسه کارنگی)و «الکس دی وول»(پژوهشگر و کارشناس مسائل عربی و آفریقایی)آن را نوشته اند.نویسندگان این گزارش از دولت آمریکا می خواهند که خود را برای مرحله پس از سقوط نظام آل سعود که در راه است، آماده کند.
این گزارش فاش می کند که تصمیم گیران در واشنگتن در عمل از مدتی پیش برنامه ریزی برای مرحله پس از فروپاشی عربستان سعودی را آغاز کردند.بر اساس این گزارش عربستان یک کشور واقعی نیست بلکه «شرکتی سیاسی است که الگوی هوشمند اما غیرقابل استمرار را دنبال می کند» و پادشاه عربستان را به «مدیر اجرایی شرکت تجاری خانوادگی تشبیه می کند که نفت را به ابزاری به منظور خریدن وابستگی سیاسی کرده است چه از طریق دادن پول نقدی و چه از طریق دادن امتیازهای تجاری برای اعضای روز افزون خانواده حاکم یا از طریق تامین برخی منافع و فرصت های کاری برای جامعه تبدیل کرده است.»
درباره شکل دوم از خریدن وابستگی های سیاسی گزارش دیوینس که به نزدیکی اش به وزارت دفاع آمریکا معروف است به وجود«طبقه فرهنگی باز به روی جهان به شکل بی سابقه»اشاره می کند «امری که باعث می شود از برخی خدماتی که حاکمان سعودی ارائه می کنند ناراضی باشند.»نویسندگان گزارش این پرسش را مطرح می کنند در صورتی که «قیمت وابستگی سیاسی»بالا برود آن وقت چه اتفاقی می افتد؟زیرا «بازار سیاسی نیز تابع سیستم عرضه و تقاضا است.»خاصه آن که این نگرانی ها با سیاست توسعه تولید نفت در سایه قمیت پایین همزمان شده است.
این سیاست نفتی که گزارش دیوینس وان به آن اشاره می کند و ریاض طی ماه های گذشته آن را در پیش گرفته است امروز مشخص کرده است که نظام سعودی دیگر توانایی ادامه این بازی تا آخر را ندارد و این همان چیزی است که باعث شد سعودی ها با پیشنهاد تثبیت میزان صادرات موافقت کنند.اما آن چه باعث می شود که «نیری میسان»تحلیلگر فرانسوی با گزارش دیوینس وان درباره آینده عربستان سعودی موافقت داشته باشد نزاع های داخل خاندان حاکم است که به ظاهر به پایان رسیده است.مساله دیگری که میسان در مقاله ای تحت عنوان«به سوی فروپاشی عربستان سعودی»می افزاید رفتار و برخورد نظام سعودی با مخالفانش است به طوری که این نویسنده پیش بینی کرد که عربستان خودش را در برابر«آمیخته ای از جنبش های شورشی قبیله ای و انقلاب های اجتماعی می بیند که چه بسا خونین تر و خشن تر از تمام نزاع هایی است که منطقه خاورمیانه تا کنون شاهد آن بوده است.»
«سایمون هندرسون» در تحلیلی که چند روز پیش(16فوریه)توسط مرکز سیاست های خاورمیانه واشنگتن منتشر شد تاکید می کند که شماری اندکی از مردم هستند که در دشمنی «محمد بن نایف»ولیعهد و «محمد بن سلمان»وزیر دفاع و جانشین ولیعهد تردید دارند.هندرسون ادامه تنش میان این دو را بعید دانست و نوشت در صورتی که تبدیل به رویارویی شود«کفه ترازو به نفع شاهزاده محمد بن نایف است زیرا نیروهای شبه نظامی معروف به گارد ملی(که بر اساس قبیله ای جذب می شوند) و شمار آنها بسیار زیاد است تحت فرمان شاهزاده متعب بن عبدالله همپیمان نزدیک به بن نایف هستند.»
به گزارش دیوینس وان برگردیم که می گوید سناریوی انفجار داخلی در کنار سناریوی جنگ داخلی یا وقوع«شورش چه به صورت انتفاضه غیر مسلحانه و چه به صورت شورش جهادی»یکی از سناریوهای احتمالی است.دی وول و شایز نویسندگان گزارش در پایان آن تاکید می کنند که ایالات متحده آمریکا باید این سه سناریو را نصب العین خود قرار دهد و از «فکر کردن اتوماتیکی»که سیاست آمریکا همیشه درباره عربستان سعودی به آن عادت کرده است، دست بکشد.