اینکه محمد بن سلمان وزیر دفاع عربستان سعودی شخصا ریاست هیأت سعودیها در بروکسل را به عهده گرفت، به نظر بسیاری از ناظران مقدمه سازی برای اعلان جنگ است و نه نشانه انعطاف پذیری اما نگته جالب توجه این است که هیچ کدام از کشورهای ائتلاف اسلامی به جز بحرین و امارات دخالت نظامی زمینی«سنی»در سوریه را تأیید نکرده اند مسئولان عربستان را نیز نگران کرده است.رایزنی های کنونی در بروکسل برای جنگ با داعش نیست بلکه برای جنگ با روسیه و شکست هم پیمانانش و براندازی نظام دمشق است
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،«عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر معروف عرب درباره تحولات اخیر پرونده سوریه و احتمال دخالت زمینی عربستان سعودی در سوریه در تحلیلی در روزنامه رأی الیوم نوشت:نشستی که روز گذشته در مقر پیمان ناتو در بروکسل با مشارکت وزرای دفاع و وزاری دفاع ائتلاف شصت گانه ضد داعش به رهبری آمریکا تحت عنوان «جنگ با داعش»آغاز شد چه بسا خطرناک ترین نشست از زمان آغاز بحران سوریه در پنج سال گذشته است زیرا دو گزینه فقط پیش رویش است:تحمیل راه حل سیاسی با قدرت نظامی یا تسلیم کامل و بالا بردن پرچم های سفید در برابر پیشروی بزرگ روس ها و هم پیمانان آنها در سوریه در جبهه های جنگ در رویارویی با گروه های مسلح سوری است.
«رجب طیب اردوغان»رئیس جمهوری ترکیه این روزها مانند«گاو نر مست»رفتار می کند در حالی که می بیند بیشتر طرح هایش و چه بسا رؤیاهایش برای سیطره بر سوریه و تغییر نظام در این کشور در آستانه فروپاشی است زیرا موازنه های قدرت در میدان تغییر کرده و نیروهای سوری در حال رسیدن به مرزهای این کشور با ترکیه و کنترل آن و قطع خطوط امدادرسانی و پشتیبانی که ترکیه از آنها حمایت می کند هستند و نیز روی آوردن بیش از هفتاد هزار پناهنده جدید سوری که درهای گذرگاه های مرزی این کشور را برای یافتن مکانی امن به دور از درگیری ها می زنند و نیز افزایش احتمال بازگشت شهر«حلب»و مناطق نزدیک به آن به کنترل دوباره دولت را می بیند.
اردوغان در حالتی از خشم بی سابقه قرار دارد و تاکید که کلمه«ابله ها»روی پیشانی های ترک نوشته نشده است و اروپا را تهدید کرد کشورهایش را غرق در ده ها هزار پناهنده سوری می کند اگر به خواسته های مالی و سیاسی اش تن ندهند و گفت که هواپیماها و اتوبوس ها آماده است و «آن چه لازم است را انجام می دهیم»اما یکی از تحلیلگران اروپایی به مسخره به وی گفت:«برای چه این پناهندگان را به سوی ما می فرستی به سوی هم پیمانانت در عربستان و کشورهای حاشیه خلیج بفرست،آنها بر ما اولویت دارند.»
سعودی ها این روزها بیشتر از اردوغان خشمگین و نگران هستند آنها می بینند که وعده هایشان برای مجبور کردن بشار اسد برای کناره گیری از قدرت از طریق راه حل های سیاسی همچنان دور از دسترس است به همین دلیل هیچ راهی جز راه حل نظامی برای شان باقی نمی ماند به همین دلیل شاهزاده«محمد بن سلمان»جانسین ولیعهد و وزیر دفاع را به بروکسل برای رهبری هیأتشان فرستادند و بن سلمان با خود پیشنهاد اعزام نیروهای ویژه سعودی به سوریه از طریق دروازه ترکیه برای نجات معارضان مسلح ، ایجاد منطقه حایل و آغاز عملیات زمینی فوری در چنته دارد.
روس ها در مقابل، پیش از پذیرفتن آتش بس که یکی از شروط موفقیت مذاکرات آینده ژنو میان دولت و معارضان است، «مانور می دهند»و به دنبال به دست آوردن وقت هستند،زیرا «ولادیمیر پوتین»رئیس جمهوری روسیه ایمان راسخ داد که همه اقدامات برای جنگ با داعش نمی تواند موفقیتی به دست آورد یا به آتش بس بدون آن که مرزهای سوریه و ترکیه بسته شود و خطوط امدادرسانی و کمک رسانی به گروه های مسلح سوری و گروه های تندرو قطع شود، نمی توان رسید.
دخالت نظامی سعودی ها و کشورهای حاشیه خلیج فارس در سوریه مشروط به هدایت آن توسط ایالات متحده آمریکاست و اینکه زیر چتر آمریکا باید صورت گیرد اما دولت کنونی آمریکا نمی خواهد به فشارهای روز افزون ترکیه و عربستان سعودی تن دهد و درگیر در جنگ زمینی در سوریه شود و این را به صراحت جان کری وزیر خارجه آمریکا هنگامی که به تحریک یکی از معارضان سوری در لندن پاسخ داد،بیان کرد؛کری به این معارض سوری گفت:«آیا می خواهی به خاطر تو وارد جنگ با روسیه شوم.»
عبدالباری عطوان در ادامه تحلیل خود نوشت:ایرانی ها همانطور که از سخنان سرلشکر«محمد علی جعفری»(فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران)طی تشییع پیکر یکی از افسرانی که در سوریه به شهادت رسید،روشن شده است، چه بسا «آرزوی»چنین دخالت زمینی توسط سعودی ها را دارند؛ دخالتی که آن را «اقدام به خودکشی»می دانند.سرلشکر جعفری گفت که هر گونه برخورد میان نیروهای سعودی و ایرانی آغاز پایان حکومت سعودی هاست.
این نویسنده عرب در ادامه نوشت:روسیه و ایران عزم خود را جزم کرده اند که به هر قیمت ممکن از سقوط نظام حاکم بر سوریه جلوگیری کنند.علاوه بر آن «ولید المعلم»وزیر خارجه سوریه تاکید کرد که سربازان سعودی در صورتی که بدون اجازه دولت دمشق وارد سوریه شوند،با تابوت به کشورشان باز می گردند.همچنین اطلاعاتی در برخی پایگاه های استراتژیک نزدیک به مسکو فاش شده است که می گوید میان رهبران روسیه و مسکو توافقی حاصل شده است مبنی بر اینکه«روسیه از سوریه برای مقابله فوری و با قدرت با هر گونه نیروی خارجی که حاکمیت سوریه را نقض کند حمایت خواهد کرد،بدون آن که به رهبران بلندپایه مراجعه کنند.»
دو نظریه درباره انگیزه روز افزون عربستان سعودی برای جنگ زمینی در سوریه وجود دارد:نخستین نظریه می گوید که رهبران جدید عربستان سعودی چندان جدی نیستند و به اعزام نیروی زمینی به سوریه به عنوان برگه برنده فشار برای راه حل سیاسی اشاره می کنند که شروطش را بهبود بخشد و روس ها را مجبور به چشم پوشی و دادن امتیاز در موضوع آینده رئیس جمهوری سوریه بکند زیرا بسیار دشوار است بدون آن که سعودی ها جنگ در یمن را به پایان رسانده باشند وارد جنگ جدیدی شوند.دومین نظریه می گوید که عربستان برای منفجر کردن جنگ زمینی در سوریه کاملا جدی است زیرا نمی تواند پس از پنج سال دخالت و تسلیح گروه های مسلح و تزریق میلیاردها دلار و بسیج افکار عمومی عربستان و عرب ها با استفاده از رسانه ها عقب نشینی کند زیرا عقب نشینی یعنی از دست دادن هیبت و جایگاهش ، وحدت اراضی اش و چه بسا فروپاشی حکومتش است.
اینکه محمد بن سلمان شخصا ریاست هیأت عربستان در بروکسل را به عهده گرفت به نظر بسیاری از ناظران مقدمه سازی برای اعلان جنگ است و نه نشانه انعطاف پذیری اما نگته جالب توجه این است که هیچ کدام از کشورهای ائتلاف اسلامی به جز بحرین و امارات دخالت نظامی زمینی«سنی»در سوریه را تأیید نکرده اند و این نگران کننده است و طبیعتا مسئولان عربستان را نیز نگران کرده است.
عطوان در تحلیل خود نوشت:عربستان موفق نشد ایران به عنوان بزرگترین دشمنش را به جنگ و رویاروی مستقیم در یمن بکشاند اما به نظر می رسد که ایران با کشاندن عربستان به جنگ فرسایشی دیگری در سوریه در آستانه موفقیت دیگری است؛جنگی که برای عربستان چه بسا بسیار پرهزینه تر از جنگ یمن است زیرا یمن در همسایگی قرار دارد اما سوریه حکایتش فرق می کند و زمین دشمن به شمار می رود و هم پیمانانی مانند ایران دارد که در آن دست بالا را دارند.
می توان صحنه سوریه را طی روزها و هفته های آینده در سه سناریوی احتمالی خلاصه کرد:
نخست:این افزایش تنش برای استفاده از قدرت به نوعی انعطاف منجر شود که باعث موفقیت فرایند سیاسی مذاکراتی در ژنو در دو هفته بعد شود.
دوم:مانورهای روسیه در به دست آوردن زمان موفق شود و رئیس جمهوری سوریه موفق شود که حلب را از گروه های مسلح بازپس گیرد و مرزهای سوریه با ترکیه را به روی گروه های مسلح ببندد و پشتبانی و کمک رسانی به آنها را قطع کند.
سوم:ایالات متحده به رهبری ائتلاف زمینی سعودی ترکی که با روسیه مقابله کند و منطقه حایل در سوریه ایجاد کند و توازن را به معادلات نظامی میدانی بازگرداند،کشیده شود.در این صورت احتمال وقوع جنگ جهانی تقریبا حتمی است.
رسیدن به توافق آتش بس چه بسا به طور موقت از برخورد جهانی و منطقه ای جلوگیری کند و فروپاشی دور آینده مذاکرات ژنو درها را چارطاق به روی جنگ باز می کند.
رایزنی های کنونی در بروکسل برای جنگ با داعش نیست بلکه برای جنگ با روسیه و شکست هم پیمانانش و براندازی نظام دمشق است،داعش «مترسکی»است که همه از آن استفاده می کنند و گرنه چه نیازی است که نیروهای زمینی عربستان برای جنگ با این گروه به حلب و الرقه بروند این در حالی است که در چند قدمی نیروها و مرزهایش در شهرهای«عدن»،«المکلا»و «ابین» (در یمن)داعش حضور دارد اما حتی یک گلوله به تجمع های عناصرش شلیک نمی کند، این در مورد ترکیه نیز صدق می کند.
عبدالباری عطوان در پایان تحلیل خود نوشت:ما در آستانه جنگ طایفه ای سنی شیعی تحت نام های گمراه کننده هستیم و می دانیم چه کسی بازنده این جنگ است اگر شعله ور شود؛بازنده آن همه عرب ها و مسلمان هستند همانطور که می دانیم برندگان آن چه کسانی هستند و آنها آمریکایی ها ، روس ها ، اسرائیلی ها و به طور کلی غربی ها هستند.