به مناسبت بیستمین سالگرد بزرگداشت بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، کنفرانس "بررسی اندیشه های عرفانی و میراث معنوی امام خمینی (س)" از سوی رایزنی فرهنگی کشورمان در اسپانیا برگزار شد.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، در این کنفرانس که شماری از اندیشمندان و صاحبنظران، مسلمانان و مسئولان مراکز اسلامی از شهرهای مختلف اسپانیا از جمله مادرید، بارسلون و سوییا و جمعی از هموطنان مقیم بویژه دانشجویان و جوانان ایرانی علاقه مند حضور داشتند، دکتر سید احمد رضا خضری رایزن فرهنگی ایران در اسپانیا، دکتر گوستاو مورالس استاد دانشگاه سن پابلو و نویسنده کتاب "ایران و امام خمینی(س)"، عبدالغنی المعمار، رئیس جمعیت فرهنگی اهل البیت (ع) اسپانیا و یوسف فرناندز، معاون و دبیر مجامع اسلامی اسپانیا به ارائه دیدگاه ها و تحلیل های خود در زمینه شخصیت، اندیشه های عرفانی، آرمان ها و تاثیرات جهانی نهضت حضرت امام (س) در جهان معاصر پرداختند.
در آغاز این همایش رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در سخنانی اظهار داشت: با گذشت سی سال از انقلاب اسلامی ایران و چهل و شش سال از نهضتی که امام آغازگر آن بود، بهتر از هر زمانی می توان اندیشه ها و حرکتی را که وی آن را پایه گذاری کرد، مورد بررسی قرار داد. بویژه جنبه ها و ابعادی از شخصیت ایشان که در زمان حیات او تحت الشعاع چهره سیاسی و انقلابی ایشان قرار گرفته بود و مجال کمتری برای پرداختن به آن وجود داشت.
خضری گفت: امام شخصیتی چند بعدی داشت. ایشان در عین حال که یک رهبر سیاسی بود یک عارف آگاه، یک فیلسوف نظریه پرداز و یک مجتهد دانا و آشنای به زمان نیز بود. بنابراین پرداختن به این ابعاد و مطالعه و بررسی این وجوه شخصیتی نیز شایان توجه است. از این رو ما ترجیح دادیم در این همایش همانگونه که از عنوان آن مشخص است، اندیشه های عرفانی و میراث معنوی امام را در معرض بحث و گفتگو قرار دهیم.
رایزن فرهنگی در ادامه سخنان خود گفت:بنا بر نظر بسیاری از عالمان علم عرفان، امام در روزگار ما علاوه بر ویژگی ها و جنبه های ممتاز و برجسته سیاسی، یک عارف و سالک راه حقیقت بود. با این همه عرفان امام عرفان انزوا و گوشه گیری نبود و یکی از وجوه امتیاز امام نسبت به سایر رهبران توجه وی به معنویت و قرار دادن عرفان و شناخت معنوی دین به عنوان زیربنای حرکت و نهضت سیاسی بود.
خضری در ادامه ویژگی های عرفان امام را استواری بر آموزه های اسلام و قرآن کریم، بهره گیری از عرفان حماسی به معنی مبارزه آگاهانه و بدون هراس با ظلم و بیداد، آگاهی علمی و فقاهت برجسته دانست و افزود: امام عمق و باطن دین را درک کرده بود و آن را در مسیر خدا و خدمت به جامعه به کار می برد.
وی در ادامه سخن خود عرفان امام را خدا محور، دین محور، مردم مدار و انسان دوستانه دانست و افزود: به همین دلیل ایشان روز به روز با اقبال و پذیرش توده های مردم در جهان رو به رو می شد و امروزه نیز اندیشه های ایشان همچنان مورد استقبال نسل های جدید است.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در پایان گفت: به عنوان یک مورخ معتقدم هر چه زمان بیشتری می گذرد، اندیشه ها و حوادثی که نشات گرفته از قیام امام خمینی (س) است روشن تر شده و بیشتر مورد پذیرش قرار خواهد گرفت.
در ادامه این همایش دکتر گوستاو مورالس اندیشمند اسپانیایی و نویسنده کتاب ایران امام خمینی (س)، با ارائه مقاله ای تحت عنوان "تاثیر امام خمینی (س) در جهان" گفت: امام خمینی (س) نه فقط غرور تشیع بلکه غرور تمام مسلمانان جهان را برانگیخت. این در حالی بود که آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی از دیکتاتوری های لائیک و پادشاهان قرون وسطایی حمایت و علیه جمهوری اسلامی ایران فعالیت می کردند. اما انقلاب اسلامی به راه خود ادامه داد. در طول سی سال اخیر نیز انقلاب ایران در برابر همه توطئه های خارجی ایستادگی کرده است.
مورالس گفت: با آنکه ایران یک کشور عرب نیست اما بطور فعال در دگرگون ساختن اندیشه دنیای اسلام و عرب نقش داشته است.
وی با اشاره به ناسیونالیسم عرب و دیدگاه های رهبرانی چون عبدالناصر و قذافی گفت: مخاطبان آنها فقط مردم کشورشان بودند اما امام خمینی (س) همه مسلمانان را به اتحاد فراخواند و تفاوتی میان اهل سنت و شیعه نگذاشت و مخاطب پیام های خود را نه تنها مسلمانان بلکه مظلومان جهان قرار داد.
اندیشمند اسپانیایی تصریح کرد: امام خمینی (س) برای مبارزه با استکبار از ایدئولوژی اسلامی استفاده کرد و برای این منظور از ایدئولوژی های غربی بهره نجست و بدین ترتیب اسلام را از یک آیین منزوی و ساکت به یک ایدئولوژی فعال تبدیل کرد. از نظر امام حاکمیت دین باید برقرار شود، نه حاکمیت پادشاهان، او دین را از درون خانه ها به متن سیاست، اقتصاد و اجتماع وارد ساخت و اسلام را به نظام کامل زندگی تبدیل کرد.
مورالس در بخشی دیگری از سخنانش به تاثیرات و الهام پذیری جنبش ها و حرکت های اسلامی در سراسر جهان از نهضت امام خمینی (س) از جمله مبارزات ملت فلسطین و عراق اشاره کرد و گفت: این تأثیرات را در بسیاری از کشورهای مسلمان می توان مشاهده کرد.
وی با اشاره به تحولات مختلف در طول سال های متمادی حتی پس از رحلت امام اظهار داشت: سایه امام خمینی (س) و تأثیر آرمان و اندیشه ایشان بر همه این تحولات دیده می شود.
مورالس در ادامه گفت: بسیاری از شخصیت های انقلابی متاثر از اندیشه های امام یا علنا اسلام را پذیرفتند و یا مانند هوگو چاورز به شدت از شخصیت امام تأثیر پذیرفته و بر آنند تا راه او را ادامه دهند. چنانچه پسر چگوارا گفته است که اگر پدرم زنده بود از مبارزه ایران علیه آمریکا حمایت می کرد.
وی همچنین به این سخن میشل فوکو اندیشمند ایتالیایی در مصاحبه ای در سال 1978 اشاره کرد که گفته بود: امام خمینی (س) یک قدیس است.
مورالس سپس با مرور تاریخچه زندگی حضرت امام، اندیشه ها و مبارزات انقلابی ایشان را در طول سال های متمادی مورد بررسی قرار داد.
عبدالغنی المعمار رئیس مرکز فرهنگی اهل البیت (ع) در سخنان خود تحت عنوان «امام خمینی (س) الگوی زندگی» گفت: شخصیت امام در حال حاضر اولین نیروی الهام بخش برای نسل های حاضر و آینده است و این حقیقی است که 20 سال پس از رحلت امام بیش از هر زمانی قابل مشاهده است. امام تمام بت های قرن بیستم را شکست و این پیروی از همان کاری است که پیامبر (ص) انجام داد.
وی با مقایسه نامه تاریخی امام به گورباچف با نامه های پیامبر (ص) خطاب به قدرت های جهانی آن روزگار گفت: نسل جوان باید ثابت کند که قوانین اسلامی هنوز در جهان مدرن امروزی قابل اجراست.
رئیس مرکز فرهنگی اهل البیت (ع) افزود: اندیشه سیاسی امام باید از زاویه ای که او به سیاست و دین نگاه می کند نگریسته شود. امام تفاوتی میان دین و سیاست قائل نبود و عقیده داشت اسلام دینی سیاسی در همه ابعاد است و کسانی را که قائل به جدایی دین از سیاست بودند سیاستمدار نمی دانست. امام نه تنها اختلاط دین و سیاست را خاص اسلام نشمرد، بلکه ماهیت حقیقی سایر ادیان الهی و پیام آنها را که برقراری عدالت و مبارزه با ظلم بود، را نیز چنین می دانست.
وی گفت: امام خمینی (س) اعتقاد داشت اسلام را باید آنگونه که هست به جهان معرفی کرد و نباید به گونه ای عمل کرد که نسل امروز اسلام را کاریکاتوریزه و آن را فقط در احکام اولیه فقهی ببیند.
عبدالغنی گفت: امام مبارزه واقعی با ستمگران را در اقدام و حرکت و پا گذاشتن به میدان مبارزه اجتماعی و سیاسی می دانست چرا که اگر غیر از این باشد مانند آن است که مردم به دست خود ظالمان و ستمگران را بر مصدر امور بنشانند.
وی افزود: به اعتقاد امام ملت های ضعیف باید علیه جهانخواران و سلطه گران برپا خیزند و انتظار معجزه ای که آنها را نجات دهد نداشته باشند.
رئیس مرکز فرهنگی اهل البیت (ع) خاطرنشان کرد: دیدگاه های امام موجب شد که رسانه های وابسته به غرب و استعمار این اندیشه ها و مواضع را آنچنان که بود منعکس نکنند زیرا این اندیشه ها و دیدگاه ها، سیاست های امپریالیستی را نقش بر آب می ساخت.
سپس یوسف فرناندث معاون و دبیر مجامع اسلامی اسپانیا به عنوان سخنران دیگر این کنفرانس گفت: امام خمینی (س) اندیشه بازگشت به دین را در دوران معاصر مطرح کرد و به همین خاطر پس از بیست سال از رحلت ایشان هنوز اندیشه های او زنده و حرکت آفرین است.
وی در بخش دیگری از سخنانش گفت بحران های امروز جهان از جمله بحران عظیم اقتصادی ناشی از بی توجهی به معنویت، دین و ارزش های اخلاقی است در حالی که امام خمینی (س) تاکید کرد که اقتصاد باید در خدمت مردم و ارزش های انسانی باشد. ایشان با درک درست این موضوع بازگشت به دین را تنها راه نجات بشر از بحران های مختلف می دانست.
فرناندث گفت: امام خمینی (س) پرچمدار و پیشگام وحدت میان مسلمانان بود و از نظر ایشان تفرقه میان مذاهب اسلامی توطئه ای است که از جانب دشمنان و استعمار گران برای تداوم سلطه بر مسلمانان دنبال می شود.
وی در پایان سخنانش گفت: مخاطبان امام همه جهانیان بویژه مظلومان عالم بودند از این رو امام تنها متعلق به ایرانیان نیست بلکه میراث همه مسلمانان و مظلومان جهان است.
گفتنی است که در این کنفرانس شماری از شرکت کنندگان با طرح پرسش هایی در زمینه مباحث مطرح شده به تبادل نظر و گفتگو با سخنرانان پرداختند.