پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، نزدیک به 14 سال است که وجود یک اردوگاه زندانیان در خلیج «گوانتانامو» در«کوبا»، نه تنها آبهای دریای «کارائیب» را آلوده به ننگ کرد، بلکه لکه ننگی بر پیشانی تاریخ آمریکا و بر پیشانی قانون اساسی آمریکا گذاشته است.
تعطیل کردن گوانتانامو یکی از وعده های محوری «باراک اوباما» در مبارزات انتخاباتی اش بود، اما هرگز به این وعده عمل نشد. ارزیابی های غلط تیم سیاسی اوباما، یکدندگی های لجوجانه کنگره و ناتوانی اوباما در استفاده از قدرت و اختیاراتش، همگی از عوامل تعلل در تعطیلی این زندان در این سال ها بوده است.
از تعداد 780 زندانی که از سال 2002 در گوانتانامو نگهداری می شوند، فقط هشت زندانی در کمیسیون های نظامی محاکمه شدند و فقط چهار نفر آنها از جرائم منتسب به خود تبرئه شده اند.
در حال حاضر هفت زندانی به دست کمیسیون های نظامی در دست محاکمه قرار دارند که «خالد شیخ محمد» مغز متفکر حمله 11 سپتامبر از جمله آنها است. اما این محاکمه ها سال ها است که ادامه دارد و هیچ نشانی از مختومه اعلام شدن روند دادرسی این پرونده ها به چشم نمی خورد.
گزارش زیر توسط خبرنگار خبرگزاری فرانسه از این زندان و دادگاه متهمانش منتشر شده است:
در یکی از سالن های عمومی دادگاهی که کمتر کسی به آن راه می یابد نشسته ام و از درون پنجره های سه لایه عایق صدا تماشا می کنم پنج بازداشتی را که با ریشهای بلند با وکلا خود در جلسه پیش از محاکمه مشغول گفتگو هستند.
هشت سال از زمانی که ایالات متحده برای اولین بار آنها را برای طرح ریزی حمله ۱۱ سپتامبر که در پی آن حدود ۳ هزار نفر کشته شدند محاکمه کرد، می گذرد. به زودی این پرونده طولانی ترین پیگرد قانون در تاریخ آمریکا می شود. زمانی که قاضی نظامی از دادگاه خواستار دادن حکم شد، دلیل آن را فهمیدم.
به جای پرداختن به حادثه ۱۱ سپتامبر تمام روز صرف رسیدگی به موضوعی شد که بیش از یک سال پیش مختومه اعلام شده بود.
در دادگاه وکلای مدافع متهمان در حال مشاجره با متهمان هستند. برای آنان از نظر فرهنگی پذیرفتن اینکه توسط نگهبانان زن زندان به دادگاه و پس از آن همراهی شوند، دشوار است.
«خالد شیخ محمد» مغز متفکر آنها که ریش بلندش به رنگ نارنجی در آمده است و کت نظامی بر تن و دستارعربی بر سر دارد، مدعی است که حتی دیدن نگهبانان زن باعث شکنجه و تحقیر وی پس از دستگیری اش در پاکستان در سال ۲۰۰۳ و روانه شدنش به زندان های مخفی می شود.
من به همراه چند خبرنگار دیگر و گروهی هشت نفره از خویشاوندان قربانیان حمله ۱۱ سپتامبر شاهد این جلسه هستیم.
تعداد معدودی از مردم چنین روندی را که در پایگاه نظامی جنوب شرق کوبا اتفاق می افتد را می بینند.
با وجود آنکه می توانیم دادگاه را ببینیم اما صدای آنها را با ۴۰ ثانیه تاخیر می شونیم. این تاخیر این اجازه را به قاضی، هم چنین سازمان سیا و دیگر ناظران دولتی می دهد که مانع افشا شدن هر گونه اطلاعات شوند.
در زمان وقفه ای کوتاه که متهمان برای اقامه نماز رفته بودند، یک فعال حقوق بشر که پشت سر من نشسته بود به سویم خم شد و به بالشتی که همیشه با خود به علت شکنجه های سیا که بسیار شدید بوده و او نیز از جراحی برای ترمیم آن خودداری کرده بود، اشاره کرد.
به نظرم چنین ادعایی بعید بود. اما در جلسه دادگاه عمومی مطرح شده بود و در یک گزارش کمیته اطلاعات مجلس سنا به عنوان یک بدنامی توصیف شده است.
در طی ۱۵ سال حرفه خبرنگاریم ساعت های بیشماری را در دادگاه جنایی و نظامی حضور پیدا کرده ام. اما هیچ وقت چنین گفته هایی نشنیده بودم که به شکنجه ها و تخلف های دولت اشاره شود و آنها توسط دادستان و قاضی به چالش کشیده شوند.
آن شب در چادر نظامی که در ساختمان قدیمی دادگاه بر پا شده بود به خاطر سرمای ناشی از سیستم تهویه هوا برای به خواب رفتن بسیار تقلا کردم. ذهنم درگیر آن بالشت سفید رنگ شده بود ...
در ماه دسامبر گذشته با والتر روتز وکیل مدافع هوساوی ملاقات کرده بودم به من گفته بود پیگیری این پرونده حداقل تا ۲۰۲۰ به طول می انجامد.
حتی دادستان که خوش بین است می گوید که ممکن نیست مدارک تا ماه سپتامبر آماده شود. رویز پیش بینی می کند که اسناد موجب دفاعیات بیشتری می شود و ممکن است که این دادخواهی ۱۰ سال دیگر طول بکشد.
موضوعات گفتگوی ما طیف گسترده ای داشت از جمله درباره کار کردن چنین متهمانی بود. پس از گفتگویمان او کارت ویزیت خود را به من داد.
در پشت کارت نوشته شده بود: بی عدالتی در هر جا تهدیدی برای همه جا است. این نوشته من را یاد نقل قولی از مارتین لوتر کینگ انداخت که گفته بود: بی عدالتی در هر جا تهدیدی برای عدالت در همه جا است.
به ملوانانی که در اطراف دادگاه موظف به نگهبانی هستند نگاهی می اندازم. قاعدتا زمانی که هواپیماها ربوده شدند آنها چهار و یا پنج ساله بوده اند.
سه تن از آنها از سر بیکاری با هم درباره مسائل بیهوده گپ می زنند. به نظر می رسد حوادث تاریخی که سالها پیش اتفاق افتاده برایشان خیلی جالب نیست و بیشتر برایشان کسل کننده است.
یکی از آنان به دیگری می گوید: اینجا شمار روزها هم از دستمان می رود. نمیدانی امروز چند شنبه است؟!
خلیج گوانتانامو جای عیجبی است. جمعیت آن 5 هزار تن است که عمدتا نظامی هستند. خیلی ها هم کارگران وارداتی از جامائیکا و فیلیپین هستند.
در طول یک هفته ای که اینجا هستم حتی یک کلمه هم به زمان اسپانیایی نشنیدم. این پایگاه در کوبا به طور کامل با سیم های خاردار، مین های زمینی و کاکتوس های عظیم جدا شده است.
پیش
از آنکه اجازه برای آمدن به اینجا کسب کنیم، موظف شدیم 13 صفحه مقررات مشخص شده در اینجا چه آنهایی را که قادر به انجامشان بودیم و چه نبودیم را امضا کنیم. اجازه عکاسی در جاهای نظامی نداریم. تمامی عکس ها بر روی سایت قرار دارند. حتی عکس آفتاب پرست های سرگردان در آنجا که سربازان آن را « لری» نام گذارده اند.
تمام خویشاوندان قربانیانی که به اینجا آمده اند پس از یک هفته در کنفرانس مطبوعاتی تنها خواستار راه حل و عدالت هستند.
یکی از آنان که برادرش را در این حمله از دست داده است، می گوید: تنها اینجا آمدم تا این موجودات کثیف را ببینم.
عکس: خبرگزاری فرانسه
مترجم: گلناز سادات غفاری