موج اول شرکت های تجاری غربی پس از لغو تحریم ها برای بازگشت به بازار ایران در حال رایزنی هستند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه «نیویورک تایمز» آمریکا در گزارشی نوشت: ایرباس روز دوشنبه گفت که در حال مذاکره با ایران برای فروش ده ها فروند هواپیماهای تجاری جدید است. این تنها یکی از قراردادهای تجاری متعدد بین المللی است که ایران پس از اجرای توافق هسته ای ایران و لغو تحریم ها امضا می کند.
این نشان دهنده موج اول تجدید نظر گسترده ی شرکت های تجاری غربی در خصوص بازار ایران پس از آن است که برای نزدیک به دو دهه تجارت با این کشور ممنوع شده بود. توافق هسته ای به لغو تحریم های اقتصادی ایران انجامید و یک فهرست بلندبالا از آنچه ایران می تواند خریداری کند از خودرو و هواپیما گرفته تا تجهیزات نفتی در اختیار این کشور قرار داد.
«عباس آخوندی» وزیر حمل و نقل ایران اعلام کرد که این کشور نزدیک به یک سال برای خرید هواپیمای توربوپراپ 100 صندلی گرفته تا ایرباس A380 در حال مذاکره بوده با این حال، به دلیل تحریم های بانکی هیچ راهی برای خرید آنها وجود نداشت.
شرکت های خارجی از مدت ها پیش بازگشت به ایران را پیش بینی کرده بودند. این کشور با 81 میلیون نفر مصرف کننده و عمدتا جوان بازار بسیار مطلوبی برای شرکت های خارجی محسوب می شود.
«ولفگانگ برنارد» رئیس بخش کامیون سازی شرکت «دایملر» گفت: «تقاضا برای خودروهای تجاری، به ویژه کامیون بالا است.» هفته گذشته دایملر گفت با دو شریک ایرانی، «خودرو دیزل» و «گروه ماموت» تفاهم نامه هایی را امضا کرده تا به بازار کامیون ایران که آن را در سال 2010 ترک کرده بود، بازگردد.
اگر چه همزمان شماری از سرمایه گذاران کمی محتاط باقی می مانند؛ زیرا خاورمیانه در آشوب است و قیمت نفت - به عنوان یکی از پرسود ترین کالای صادراتی ایران - به سطحی کاهش یافته که در سال های اخیر دیده نشده بود.
از آنجایی که بانک های بزرگ غربی در انتظار گزارش روشن وزارت خزانه داری آمریکا در خصوص تحریم های ایران هستند، تخصیص اعتبار نیز به عنوان یک مانع جدی باقی مانده است.
به نوبه خود، ایران در حال اصلاح قوانین سرمایه گذاری است که در آنها در خصوص معافیت های مالیاتی به سرمایه گذاران خارجی تا سقف 100 درصد، حق ارسال درآمد به خارج از کشور و حمایت جدی تر از سرمایه گذاری وعده هایی داده شده است.
«رنایسنس کپیتال» یک بانک سرمایه گذاری در شهر «مسکو» به تازگی در یادداشتی خطاب به سرمایه گذاران نوشت که انتظار می رود سرمایه گذاران خارجی مسیری شبیه به سرمایه گذاران در روسیه در دهه 1990 را در بازار ایران دنبال کنند.
«حسن روحانی» رئیس جمهور ایران روز دوشنبه در راس یک هیأت تجاری به ایتالیا سفر کرد. ایران و ایتالیا قراردادهایی به ارزش میلیاردها دلار را در نخستین سفر اروپایی روحانی به امضا رساندند.
روحانی پیش از سفر به فرانسه در روز چهارشنبه، دو روز را در شهر «رم» خواهد بود.
یک منبع دولتی ایتالیا گفت که ایرانی ها قراردادهایی به ارزش 17 میلیارد یورو (18.4 میلیارد دلار) در بخش های انرژی تا زیربنایی و فولادسازی تا کشتی سازی امضا خواهند کرد.
به واسطه تحریم ها، ایران قادر نبود نفت خود را در بازارهای بین المللی عرضه کند. مقامات نفتی ایران می گویند بلافاصله پس از لغو تحریم ها تولید نفت خود را تا 500 هزار بشکه در روز و تا پایان سال تا یک میلیون بشکه افزایش می دهند.
«حلیمه کرافت» استراتژیست ارشد در شرکت سرمایه گذاری «آر بی سی کپیتال مارکت» زیر مجموعه بانک سلطنتی کانادا گفت: «ایرانی ها با تمام قوا باز می گردند تا نشان دهند تحریم ها بر آنها تاثیری نداشته است.»
زیر ساخت های میادین نفت و گاز ایران نیاز مبرمی دارند تا به روز رسانی شوند. تحلیلگران صنعتی می گویند در مجموع ایران می تواند تا 100 میلیارد دلار برای بازسازی خطوط لوله گاز طبیعی خود هزینه کند.
با این حال، مدیران در بخش تجارت خدمات انرژی در آمریکا محتاط باقی می مانند.
«دراگان ووکویچ»، رئیس شرکت «مدیترانه اینترنشنال» یک شرکت فعال در امور خاورمیانه در ایالت «هوستون» آمریکا گفت: «با توجه به قیمت های پایین نفت، اکنون امکان سرمایه گذاری وجود ندارد.» قیمت نفت در ماه های اخیر به پایین ترین سطح خود در سال های اخیر سقوط کرد و اکنون به حدود 30 دلار در هر بشکه رسیده است.
علاوه بر این، ووکویچ در مورد سیاست های آینده آمریکا در قبال ایران ابراز نگرانی کرد و گفت: «ایران اکنون و در دوران ریاست جمهوری اوباما «اوکی» است اما بعد از او چه اتفاقی می افتد، ما نمی دانیم.»
قبل از عزیمت روحانی به ایتالیا در روز دوشنبه او گفت که دو خودروساز فرانسوی «پژو سیتروئن» و «رنو» نیز آماده شده اند تا با ایران قراردادهای جدید منعقد کنند. مقامات در پژو و رنو بلافاصله به درخواست ها برای اظهار نظر پاسخی ندادند.
«جنرال موتورز» و «فورد» دو خودروساز بزرگ آمریکایی روز دوشنبه اعلام کردند که لغو تحریم ها هنوز به آنها امکان تجارت با ایران را نمی دهد.
ناوگان هوایی قدیمی ایران نیز سرمایه گذاران غربی بسیاری را می تواند جذب خود کند. ایران ایر که به طور انحصاری هواپیماهای غربی را در ناوگان خود دارد، متشکل از حدود 40 هواپیما با میانگین سنی 25 سال از جمله چند فروند بوئینگ سری 747 همچنین ایرباس A300 و فوکر 100 است.
گزارش های خبری از مذاکرات ایرباس نشان داده است که سفارشات ایران می تواند شامل ده ها فروند از پرفروش ترین هواپیمای ایرباس یعنی مدل A320 و همچنین چندین فروند A330 و A350 باشد. ایران ایر همچنین علاقه مند به خرید هشت فروند هواپیمای A380است.
آخوندی گفت این سفارشات که به احتمال زیاد تا حدودی با وام از سازمان های اعتبار صادرات اروپا تامین بودجه خواهد شد، در طول سفر رئیس جمهور روحانی به شهر «پاریس» اعلام خواهد شد.
یک سخنگوی شرکت «بوئینگ» نیز گفته است: «در حال حاضر در حال ارزیابی وضعیت هستیم.»
«ریچارد ابولافیا»، تحلیلگر حمل و نقل هوایی در گروه «تیل» در ایالت «ویرجینیا» گفت: «با توجه به بازارهای راکدی مانند برزیل، روسیه و هند، تولید کنندگان هواپیما برای بر بازار نوظهوری مانند ایران اشتیاق دارند.»
با لغو کامل تحریم ها بر فروش هواپیما، تحلیلگران تخمین می زنند که شمار هواپیماهای موجود در ناوگان تجاری ایران از حدود 150 فروند کنونی می تواند در طول پنج سال آینده به حدود 400 یا 500 فروند برسد.
شرکت های روسی نیز به بازار ایران چشم دوخته اند. «دیمیتری راگوزین» معاون نخست وزیر روسیه در اواخر سال گذشته گفت: «سوخو» بهترین سازنده جنگنده و بمب افکن در حال مذاکره با خطوط هوایی ایران برای فروش 100 فروند هواپیما به این کشور قبل از سال 2020 است. شرکت های خدمات نفت روسیه نیز می گویند که آماده فروش به صنعت نفت ایران می باشند.
روسیه همچنین انتظار دارد که فروش تجهیزات نظامی خود را به ایران افزایش دهد. راگوزین گفت که روسیه عرضه سامانه موشکی S-300 به ایران را آغاز کرده است. او گفت: «این قرارداد در حال حاضر اجرایی شده است.»