پس از گذشت پنج سال از انقلاب تونس در سال 2011 و سرنگونی بن علی، یک جوان بیکار دیگر به نام «رضا یحیاوی»در پی احساس سرخوردگی و ناامیدی برای یافتن کار دست به خودکشی زد و موج جدیدی از اعتراض ها را با این کار خود به راه انداخت،اعتراض هایی که دامنه آن به سرعت گسترش پیدا کرد تا سراسر کشور را در برگیرد و تهدید به انقلاب اجتماعی جدیدی بکند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،خبرگزاری رویترز در تحلیلی نوشت:در 17 دسامبر سال 2010 «محمد بو عزیزی»که از اوضاع اجتماعی بد سرخورده شده بود دست به خودسوزی زد و در آتش سوخت و با سوختن خود آتش انقلاب خشم و اعتراض ها به بیکاری و پارتی بازی در کشور تونس را شعله ور کرد که با سرنگونی «زین العابدین بن علی»رئیس جمهوری سابق و فراری تونس و آغاز رؤیای تجربه دموکراسی در این کشور، منتهی شد.
پس از گذشت پنج سال یک جوان بیکار دیگر به نام «رضا یحیاوی»در پی احساس سرخوردگی و ناامیدی برای یافتن کار دست به خودکشی زد و موج جدیدی از اعتراض ها را با این کار خود به راه انداخت،اعتراض هایی که دامنه آن به سرعت گسترش پیدا کرد تا سراسر کشور را در برگیرد و تهدید به انتفاضه اجتماعی جدیدی بکند.
تونس به دلیل آن که داستان موفقیت انتفاضه های بهار عربی بود و پس از فرایند انتقال دموکراتیک آرام مورد تمجید و ستایش گسترده ای واقع شد.این کشور تبدیل به الگویی برای تعامل با مشکلات اقتصادی و اجتماعی و به حاشیه راندن و سرخوردگی در صفوف جوانان نامید شده است.
نآرامی هایی که شهر«القصرین»را به لرزه درآورد و به سرعت در سراسر گسترش پیدا کرد نشان دهنده میزان شکنندگی انتفاضه 2011 در زمینه به حاشیه راندن ، نبود توسعه و گسترش بیکاری در مناطق مختلف است. در القصرین -این شهر فقیر و به حاشیه رانده شده در مرکز کشور همان جایی که موج اعتراض های اخیر آغاز شد-جوانان ناامید تلاش کردند که خود را با انداختن از بالای ساختمان استانداری در اعتراض به بیکاری خودکشی کنند و دو نفر از آنها به بیمارستان منتقل شدند.
در بدترین اعتراض ها از سال 2011 تا کنون ناآرامی ها و اعتراض ها در مرکز،شمال و جنوب کشور گسترش پیدا کرد و معترضان خشمگین به ساختمان های استانداری حمله کرده و به مراکز پلیس نیز حمله کرده و آنها را به آتش کشیدند و در این اعتراض ها یک نیروی پلیس کشته شد.چندین منطقه در تونس پایتخت این کشور نیز به بقیه مناطق ناآرام پیوستند و شاهد درگیری های شدید میان جوانان و پلیس شدند.
وزارت کشور تونس روز گذشته -جمعه-دولت تصمیم گرفته است که منع آمد و شد از ساعت هشت شب تا پنج صبح را در سراسر کشور و در پی تعدی به دارایی های خصوصی و عمومی برقرار کند.
در جریان تظاهرات و اعتراض ها جوانان شعار می دادند«کار...آزادی...کرامت...میهن پرستی»و این ها را در یادآوری خاطرات «انقلاب یاسمن»در سال 2011 سر می دادند، آن زمان که خواستار آزادی های سیاسی بودند که به آن دست یافتند و نیز خواستار فرصت های شغلی و توسعه شدند که می گویند دولت در تحقق آنها ناتوان است.
برخی پنهان نمی کنند که مسئولانی که در دوران نظام بن علی در قدرت بودند را به دلیل سهل انگاری و بی توجهی مورد سرزنش قرار دهند؛ مسئولانی مانند «الباجی قائد السبسی»رئیس جمهوری این کشور که پس از انقلابی که بن علی را مجبور به فرار از کشور کرد بار دیگر به قدرت و حاکمیت بازگشت.
در القصرین«حمزه الحیزی»یک جوان بیکار از پنج سال پیش تا کنون آن هم پس از آن که مدرک دانشگاهی اش را گرفت،گفت:«من بر این باور بودم که انقلاب چند سال پیش امید را به ما برای دستیابی به کاری با کرامت بازگرداند و هرگز فکر نمی کردم که روزی پس از پنج سال بار دیگر به خیابان ها بیاییم و همان خواسته ها را مطرح کنیم.»
وی به رویترز گفت:«اما رژیم سابق که با قدرت بازگشته است رویاهای ما را از ما دزدید.»
از زمان انتفاضه 2011 تونس موفق شد که از آشوب های خشونت باری که دیگر کشورها نظیر مصر،یمن و لیبی را به لرزه درآورد و رهبرانش را سرنگون کرد در امان ماند.
دموکراسی نوزای تونس منجر به قانون اساسی جدید،انتخابات آزاد و توافق میان رقبای اسلامگرا و سکولارها شد و از این کشور به عنوان نمونه ای برای انتقال دموکراتیک در منطقه تمجید شد.
اما در پی پیشرفت دموکراتیک در تونس نهضت اقتصادی به وجود نیامد بلکه برعکس قیمت ها بالا رفت و به حاشیه رانده شدن مناطق مختلف ادامه یافت و میزان بیکاری هم افزایش یافت.تونسی ها بر این باور هستند اینها بارزترین اولویت هایی هستند که باید به آنها توجه کرد.
احساس سرخوردگی و خشم به ویژه در مناطق فقیر در تونس و در شهرهای به حاشیه رانده شده که در آنها اعتراض ها به وقوع پیوست گسترش پیدا کرده است.حتی کسانی که مدرک دانشگاهی گرفته اند به سختی می توانند کار پیدا کنند.
در برخی مواقع این شرایط جوانان تونسی از طبقه متوسط و فقیر در تونس را به رغم آموزش خوبی که دیده اند، وادار به پیوستن به گروه های جهادی می کند و این گروه ها نیز آنها را برای جنگ در سوریه و عراق و اکنون در لیبی جذب می کنند.دولت تونس می گوید که بیش از سه هزار تونسی به گروه های تروریستی در عراق و سوریه ملحق شده اند.
به دلیل ضعف در رشد و کاهش سرمایه گذاری ها، میانگین بیکاری در تونس به 15.3 درصد در سال 2015 افزایش یافت این در حالی است که این میانگین در سال 2010 دوازده درصد بود،علاوه بر آن شمار فارغ التحصیلان دانشگاه ها که یک سوم بیکارها در تونس را شکل می دهند افزایش یافته است.
«عثمان»پدر رضا الیحیاوی در حالی که عکس پسرش را در دست داشت به رویترز گفت:«رضا امیدش را از دست داد اما من به دولت و همه می گویم که پسرم محمد البوعزیزی جدید خواهد بود و خودکشی اش اعتراض های بیشتری را در پی خواهد داشت اگر برای مردم القصرین و تونس فرصت های شغلی با کرامت ایجاد نشود.
وعده ...اما پس از آن چه؟
علاوه بر «سیدی بوزید» شهر القصرین نیز از نخستین شهرهایی بود که علیه بن علی در سال 2011 انقلاب کرد.میانگین بیکاری و فقر در القصرین که در مرزهای این کشور با الجزایر واقع شده بالاترین میانگین بیکاری است.
پس از انقلاب مشکلات ساکنان القصرین بیشتر شد و به مشکلات بیکاری و به حاشیه راندن، خطر افراد مسلح تندرو اضافه شد که در کوه های «الشعانبی»در القصرین سنگر گرفته اند.
در پاسخ به اعتراض های اخیر دفتر«الحبیب الصید»نخست وزیر تونس اعلام کرد که وی سفر به سوئیس برای شرکت در نشست های کنفرانس اقتصاد جهانی را ناتمام می گذارد و به کشور بر می گردد تا نشست اضطراری دولت را برگزار کند.
«خالد شوکات»سخنگوی رسمی گفت که دولت تلاش می کند که شش هزار جوان را در القصرین سر کار ببرد و اجرای چندین پروژه را آغاز کند.پس از این اعلام هزاران بیکار در ساعت های اولیه روز پنجشنبه به ساختمان استانداری رفته تا نام خود را در فهرست افراد جویای کار ثبت کنند اما شدت تنش همچنان بالاست و نارضایتی نیز شدید است.
شوکت گفت:«ما خواسته های معترضان را درک می کنیم.این خواسته ها مشروع است ولی برخی تلاش ها برای نفوذ به داخل صفوف معترضان و تخریب چهره تحرک شان و در نهایت تخریب چهره الگوی دموکراسی تونسی وجود دارد.»
اعتراض ها در زمان حساسی به وقوع پیوسته است ، در زمانی که تونس تلاش می کند که اقتصاد بیمارش را پس از رکودی که به دلیل کاهش سرمایه گذاری های خارجی ادامه یافت، رونق بخشد.
بخش گردشگری این کشور ضربه بدی پس از سه حمله بزرگ تروریست ها خورد که یک هتل در تفرجگاه«السوسه»،موزه «باردو»و اتوبوس گارد ریاست جمهوری در پایتخت را هدف قرار داد.
مخالفان دولت این کشور را متهم به نادیده گرفتن درخواست ها برای توسعه و ایجاد کار در مناطق مختلف این کشور می کنند.«حمه الهمامی»رهبر «جبهه مردمی» مخالف گفت که وی به دولت این کشور درباره خطرات نادیده گرفتن پرونده توسعه هشدار داده بود.
«عصام الشابی»یکی از رهبران حزب «جمهوری خواه» مخالف نیز به رویترز گفت:«اوضاع متشنج است و در هر لحظه ممکن است منفجر شود.متاسفانه اوضاع بسیار شبیه آن چه در سال 2011 رخ داد،شده است و اگر دولت به سرعت از خود تحرک نشان نداده و مشکلات را حل نکند خودمان را در برابر سناریوی مشابهی می بینیم.»
وی افزود که باید گفت و گوی ملی گسترده برای تدوین برنامه و تشکیل دولت نجات برگزار شود و این دولت برنامه روشنی برای برون رفت تونس از بحرانش تدوین کند به ویژه آن که به گفته وی معترضان به این دولت اعتمادی ندارند و شخصت های آن را مورد حمله قرار می دهند.
تا کنون هیچ نشانه واضحی مبنی بر اینکه اعتراض ها بلافاصله فروکش می کند، وجود ندارد آن هم پس از آن که دامنه اش به بیشتر مناطق گسترش پیدا کرد.
در شهر القصرین«محمد الخلیفی»دارنده مدرک دانشگاهی تدریس عربی گفت که از سال ها پیش«دولت به ما می گوید که عصای سحرآمیزی ندارد تا مشکلات را حل کند.جواب ما این است که ما سحر و جادو نمی خواهیم بلکه فقط کار با کرامت می خواهیم، همین.