طالبان برای صلح شروط بسیار دشواری گذاشته که عملی کردن آنها آینده افغانستان را به خطر می اندازد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه «دیلی تایمز» پاکستان در گزارشی در پایگاه اینترنتی خود نوشت: طالبان توانایی به چالش کشیدن کابل و قدرت دولت مرکزی را ندارد اما این گروه در سال گذشته میلادی توانست شماری از پایگاه های نظامی، مراکز حساس و پست های بازرسی را به کنترل خود درآورد و سلاح های بسیاری را به سرقت ببرد.
روز سه شنبه کابل میزبان گفتگوهای چهارجانبه صلح با حضور نمایندگانی از افغانستان، پاکستان، چین و آمریکا بود که در خصوص نقشه راه صلح در افغانستان با یکدیگر به دیدار و گفتگو پرداختند. یک مقام ارشد سابق طالبان گفت که رویارویی نظامی، راه حل درستی نیست و برای پایان دادن به جنگ افغانستان به راه حل سیاسی نیاز است. «محمد حسن حق یار» گفت: «در گذشته انگیزه کمی برای مذاکرات صلح وجود داشت. اما اکنون اوضاع تغییر کرده و طرف ها به نظر می رسد برای مذاکره آماده باشند.»
«سرتاج عزیز» مشاور امور خارجی «نواز شریف» نخست وزیر پاکستان پیش از نشست چهارجانبه گفت: «هدف اصلی روند مصالحه، فراهم کردن شرایط لازم برای آوردن گروه طالبان پای میز مذاکره و دادن انگیزه لازم به آنها برای پایان دادن به خشونت ها است.» برخی، این مذاکرات را با مذاکراتی مقایسه کرده اند که به جنگ ویتنام پایان داد. اما در حقیقت این دو اصلا قابل مقایسه نیستند. طالبان تنها بر بخش اندکی از خاک افغانستان مسلط است اما «ویت کانگ» ها در زمان جنگ ویتنام نیمی از خاک این کشور را در اختیار داشتند.
در افغانستان، گرچه شمار نیروهای آمریکایی به شدت کاهش یافته و اکنون تنها 10 هزار نیروی آمریکایی در خاک این کشور حضور دارند، ارتش افغان به آمریکایی هایی که آنها را آموزش داده اند، وابسته هستند.
یک فاکتور پیچیده در این میان این است که داعش اخیرا وارد میدان شده و به القاعده که زمانی به نظر می رسید شکست خورده، ملحق شده است. القاعده هدف اصلی جنگی بود که چند روز پس از حمله 11 سپتامبر آغاز شد. جنگنده های آمریکا وانگلیس به شکل موثری این گروه را هدف قرار دادند. اما این متحدان باز هم در افغانستان ماندند و اهداف خود به ورای از بین بردن القاعده - که «جورج دبلیو بوش» مدعی شده بود تنها هدف اصلی بمباران این کشور است - گسترش دادند. آمریکا و متحدان آن در ناتو تصمیم گرفتند به جنگ با طالبان و دیگر گروه ها نیز بپردازند.
امروز طالبان قدرت گرفته و چنان با اراده می جنگد که به نظر می رسد همواره نیروی قابل توجهی در کشور باشد. طالبان توانایی به چالش کشیدن کابل و قدرت دولت مرکزی را ندارد اما این گروه در سال گذشته میلادی توانست شماری از پایگاه های نظامی، مراکز حساس و پست های بازرسی را به کنترل خود درآورد و سلاح های بسیاری را به سرقت ببرد. آنها اکنون مناطق بیشتری را در مقایسه با سال 2001 در اختیار دارند. آنها بخش زیادی از استان «هلمند» در جنوب این کشور را تحت کنترل خود دارند و به همین دلیل زمین های وسیعی را به کشت خشخال اختصاص داده اند. آنها با فروش این محصول کسب درآمد می کنند و از درآمد حاصل از آن، برای خرید سلاح های پیچیده استفاده می کنند. با این حال گزارش های متعددی وجود دارد که نشان می دهد این گروه به دلیل مرگ «ملا عمر» و اختلافاتن جانشینی دچار شکاف شده است. در چنین شرایطی شانس مذاکرات صلح چیست؟ «جیمز فرون» کارشناس و دانشمند سیاسی معتقد است تنها 16 درصد جنگ های و خشونت های داخلی را می توان با مذاکرات سیاسی حل و فصل کرد.
برخی ناظران امیدوارند که در این پرونده مذاکرات موفقیت آمیز به این جنگ پایان دهد. آنها به این حقیقت اشاره دارند که رهبری جدیدی در کابل شکل گرفته است.
نشانه امیدوار کننده دیگر این است که پاکستان به عنوان حامی قدیمی طالبان این بار تمام تلاش خود را بر دستیابی به صلح متمرکز کرده است. از زمان حمله به شهر «پیشاور» در دسامبر سال 2014 و کشته شدن 132 کودک، این دولت تحت فشار مردم خود، سیاست خود را در قبال طالبان تغییر داده است؛ گرچه هنوز برخی می گویند سرویس اطلاعاتی این کشور هنوز حامی طالبان است. همچنین این ترس وجود دارد که تا زمانی که این جنگ پایان نیابد، طالبان در پاکستان نیز مشکلات جدی را ایجاد کنند.
طالبان در مذاکرات صلح تا چه حد متقاعد خواهند شد؟ آنها گفته اند تنها در صورتی از القاعده جدا خواهند شد که توافق صلح امضا شود. آنها همچنین می خواهند در دولت جدید شرکت داشته باشند. آنها «لویی جرگه» (شورایی متشکل از تمامی احزاب) را می خواهند که در آن طالبان، دولت و مردم با همدیگر قانون اساسی را به گونه اصلاح کنند که طالبان را به رسمیت بشناسد.
اکثر ناظران بر این عقیده اند که تا برقراری صلح در افغانستان راه طولانی در پیش است. به علاوه، اگر طالبان در دولت جایی داشته باشد، تقاضاهایش چه خواهد بود؟ کنار آمدن با این انتظارات کار آسانی نخواهد بود.