مسقط هیچگاه واکنش معترضان به اعدام «شیخ نمر باقر النمر» در ایران را توجیهی برای قطع روابط دیپلماتیک ریاض با تهران نمی بیند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه تحلیلی «المانیتور» در گزارشی نوشت: سلطان نشین عمان همواره از بهترین دوستان ایران در شورای همکاری خلیج فارس بوده است. اتحاد مسقط و تهران باید در چارچوب رویکرد مستقل عمان نسبت به امور خارجی تحت رهبری «سلطان قابوس» قابل درک باشد.
قابوس از زمان به دست گرفتن قدرت در سال 1970، به شکلی عاقلانه و استراتژیک در منافع متضاد همسایگان بزرگتر و قوی تر عمان در برابر یکدیگر توازن ایجاد کرده بدون آنکه دشمن تراشی کند. یکی از ارکان اصلی سیاست خارجی عمان به جای جانبداری از عربستان سعودی برای مقابله با جمهوری اسلامی، حفظ اتحاد با ریاض و تهران هر دو است.
تشدید بحران ژئوپلیتیکی خاورمیانه از اوایل سال 2016 - که ناشی از اجرای حکم اعدام شیخ نمر باقر النمر در تاریخ 2 ژانویه و به دنبال واکنش شدید ایران بود - در حال آزمایش توانایی عمان برای حفظ چنین بی طرفی استراتژیکی، آن هم در زمانی است که ریاض مصمم به همراه کردن متحدان خود در برابر تهران است.
در این برهه حساس در تاریخ خاورمیانه، که طی آن تنش های فرقه ای بالاترین سطح خود از زمان جنگ ایران و عراق (1980-1988) تجربه کرده است، هیچ نشانه ای وجود ندارد که نشان دهد عمان در آستانه کنار گذاشتن این رویکرد آشتی جویانه است. در عوض، مقامات عمان به تشدید رقابت ژئوپلیتیکی عربستان سعودی و ایران، به شیوه سنتی آرام خود پاسخ دادند.
رهبران عمان در واقع حمله به سفارت عربستان را «غیر قابل قبول» دانستند اما بر خلاف دیگر اعضای شورای همکاری خلیج فارس روابط دیپلماتیک خود را با تهران نه قطع کردند و نه کاهش دادند. در واقع، «یوسف بن علوی بن عبدالله» وزیر خارجه عمان و «سعود بن احمد البروانی» سفیر عمان در ایران برای دیدار با مقامات ایرانی و بحث در مورد بحران به ایران سفر کردند.
از دیدگاه مسقط، این تشدید تنش ژئوپولیتیک و درگیری های فرقه ای مایه تاسف است و ممکن است به شدت منافع ملی عمان در سراسر منطقه را به خظر بیاندازد. در سال گذشته، مسقط تلاش قابل توجهی برای پیشرفت مذاکرات میان های طرف ها در سوریه و یمن داشت. با این حال، در حال حاضر - که عربستان سعودی و 9 تن از متحدان و شرکای آن (بحرین، کومور، جیبوتی، اردن، کویت، قطر، سومالی، سودان و امارات متحده عربی) روابط دیپلماتیک با ایران را یا قطع کرده و یا کاهش داده اند و رهبران مصر و ترکیه نیز موضع حمایت از عربستان را اتخاذ کرده اند - این بحران دیپلماتیک، ابتکارهای صلح شکننده در سوریه و یمن را به واقع به خطر می اندازد.
عمان، دوست وفادار ایران در شورای همکاری خلیج فارس
روابط تاریخی بین ایران و عمان، درک منحصر به فردی از ایران و نقش آن در نظم ژئوپولیتیکی خلیج فارس را به مسقط بخشیده است. عمان ایران را یک امپراتوری پارسی نمی بیند، بلکه به عنوان همسایه ای می بیند که همیشه وجود دارد.
به رغم درک متضاد مسقط و تهران از حضور نظامی آمریکا در منطقه، مقامات عمان همواره معتقد بودند که بهتر است مشکلات در روابط اعراب و ایران با استفاده از گفت و گو حل و فصل شود و نه تجاوز. بدون شک، قطع و یا کاهش روابط بین 10 دولت آفریقایی - عربی در منطقه و ایران علامت شکست تلاش های مسقط برای پیشبرد چنین گفت و گو های معناداری است.
رویدادهایی که در سال جدید جدید رخ داد، تأکید کرد که چگونه عمان در شورای همکاری خلیج فارس با دیگر کشورها تفاوت دیدگاهی دارد. مسقط هیچگاه واکنش معترضان به اعدام شیخ نمر در ایران را توجیهی برای قطع روابط دیپلماتیک ریاض با تهران نمی بیند.
هنوز باید بر پیامدهای تشدید تنش خطرناک بین عربستان سعودی و ایران بیشتر متمرکز شد. با این حال، عمان به عنوان کشوری در شورای همکاری خلیج فارس که روابط رسمی در بالاترین سطح را با ایران حفظ کرده است، تنها متحد احتمالی ریاض است که در یک موقعیت به اندازه کافی قوی قرار دارد تا بتواند در تنش میان عربستان سعودی و ایران نقش میانجی گر را ایفا کند. این میانجیگری می تواند اقدامی عاقلانه باشد، و به جای تهدید به مذاکره میان طرفین بیانجامد.