جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

آیا عمان سعودی ها را از باتلاق یمن بیرون خواهد کشید؟

آل سعود در تلاش برای خروج محترمانه و بدون آبروریزی بیشتر از یمن، دست به دامن همسایه اش عمان شده است تا این کشور یک راه حل سیاسی برای این بحران بیابد.

کد خبر: ۱۱۵۰۴۳
آیا عمان سعودی ها را از باتلاق یمن بیرون خواهد کشید؟

عمان به عنوان تنها کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس که به جنگ عربستان در یمن نپیوست، می تواند به عربستان سعودی برای خروج از این بن بست کمک کند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه اینترنتی «المانیتور» در گزارشی نوشت: نه ماه پس از آغاز عملیات عربستان سعودی در یمن موسوم به «توفان قاطعیت»، این کشور خود را در یک باتلاق تحقیر آمیز یافته است؛ در حالی که به نظر می رسد تنها پیروز در جنگ داخلی یمن گروه های تروریستی مانند داعش بوده اند. این پادشاهی با انتقاد گسترده از سوی گروه های اجتماعی و حقوق بشر بین المللی مواجه شده است که عربستان سعودی را به انجام جنایات جنگی علیه غیرنظامیان یمن متهم کرده اند. جدای از هزینه های اخلاقی، این عملیات نظامی پرهزینه، بحران مالی در عربستان را تشدید کرده است.

با توجه شکست مذاکرات صلح در اوایل این ماه در سوئیس و از سر گیری جنگ در شمال یمن، عربستان سعودی در تنگنای شدیدی گرفتار شده است. اگر دور بعدی مذاکرات که برای اوایل سال 2016 برنامه ریزی شده نیز با شکست مواجه شود، آیا این کشور پادشاهی کماکان منابع خود را به این بن بست خونین اختصاص خواهد داد، و یا اینکه بدون دستیابی به هیچ یک از اهداف ریاض عقب نشینی خواهد کرد؟ آل سعود در تلاش برای خروج محترمانه و بدون آبرو ریزی بیشتر از یمن، دست به دامن همسایه اش عمان شده است تا این کشور یک راه حل سیاسی برای این بحران بیابد. در نهایت، این برنامه ممکن است واقعی ترین طرح ریاض برای خروج از بحران یمن باشد.

ماه گذشته «عادل الجبیر» وزیر خارجه عربستان سعودی در شهر «مسقط» عمان با همتای خود، «یوسف بن علوی» دیدار کرد تا درباره همکاری بیشتر میان شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) با توجه به اوضاع یمن گفتگو کند. علوی گفت که عمان به دنبال «یک راه حل سیاسی طولانی مدت» با ایجاد روابط حسنه میان همه طرفین درگیر است. گر چه فروپاشی دولت یمن در ماه ژانویه اساسا با واکنش های متفاوتی از عربستان سعودی و عمان مواجه شد، علوی گفت که ریاض و مسقط «به توافق رسیده اند تا با عبور از گذشته، به آینده نگاه کنند».

عمان تنها عضو شورای همکاری خلیج فارس است که به عملیات «توفان قاطعیت» ملحق نشد. تنها پاسخ دور اندیشانه ی عمان به کنترل شهر «صنعا» یمن توسط انصارالله این بود که اعلام کرد تا کنون هیچ نیروی جنگی نتوانسته کنترل تمام کشور را در اختیار بگیرد. برای پایان دادن به بحران یمن به یک توافق برای تقسیم قدرت نیاز است تا بر اساس آن همه طرف ها به جای انجام عملیات نظامی علیه انصارالله، حق اظهار نظر داشته باشند. به همین منظور، مسقط بی طرفی خود را در سراسر این جنگ حفظ کرده و به پیشبرد مذاکرات صلح متعهد شده است.

از زمان آغاز عملیات توفان قاطعیت، عمان نمایندگانی از بسیاری از جناح های در جنگ داخلی یمن را میزبانی کرده است. در ماه مه، مقامات وزارت خارجه آمریکا مذاکرات محرمانه ای را با یک هیئت از انصارالله در مسقط داشتند. مقامات عمان نیز آزادی گروگان های غربی در یمن را تضمین کردند.

منافع ملی عمان

عمان برای ثبات دراز مدت در کشور همسایه خود، یمن تلاش می کند، با این حال، انگیزه مسقط برای برگزاری گفتگوهای بیشتر با طرفین درگیر، با هدف دستیابی به یک آتش بس دائمی صورت می گیرد. از دیدگاه عمان، انصارالله و هواداران «علی عبدالله صالح» رئیس جمهور پیشین یمن آن طور که دیگر اعضای شورای همکاری خلیج فارس وانمود می کنند، تهدید آفرین نیستند. در عوض، رهبری عمان بیشتر از ناحیه نبرد طولانی در استان «ظفار» عمان، واقع در مرز یمن احساس خطر می کند.

پیش از آنکه «سلطان قابوس» در سال 1970 قدرت را به دست گیرد، درگیری های داخلی عمان را به چند بخش تقسیم کرد. از دهه 1850 تا دهه 1950، دو مرکز قدرت - امامت عبادی در داخل کشور و سلطان نشینی در بخش ساحلی - اداره عمان را در اختیار داشتند. در سال 1959، پدر قابوس با پشتیبانی بریتانیا موفق به سرکوب شورش برپا شده توسط امامت عبادی شد، سلطنت بر سراسر کشور، از جمله ذخایر نفت به تازگی کشف شده را برقرار کرد. در سال 1962، یک گروه شورشی مارکسیستی تحت حمایت خارجی - جبهه آزادیبخش ظفار - شورشی را به راه انداخت که سلطنت رسما در سال 1976 آن را شکست داد.

از آنجایی که مقامات عمان با چالش های مرتبط با جانشینی مواجه هستند، مقامات مسقط ممکن است با تهدید بالقوه ای در استان ظفار در رد مشروعیت جانشین قابوس برخورد داشته باشند. در این زمینه، یافتن یک راه حل مسالمت آمیز برای بحران یمن در خدمت منافع ملی عمان نیز خواهد بود. پتانسیل گروه های افراطی برای نفوذ به عمان و دامن زدن به نا آرامی ها از طریق تقویت چنین تنش تاریخی در طول دوره انتقال سیاسی در سطح کشور یک ریسک است که مقامات در مسقط آن را جدی می بینند. خاطرات تلخ مربوط به درگیری بین امامت عبادی و سلطان نشینی و شورش ظفار عمان در اذهان گروه خاصی از عمانی ها هنوز زنده است. امروز، با این حال، شکی نیست که تروریست ها در یمن از جمله داعش نگرانی هایی بسیار بیشتر از شورشیان در دوره جنگ سرد را بر انگیخته اند.

اگر چه سیاست خارجی عمان مستقل است و این کشور خارج از چارچوب شورای همکاری خلیج فارس عمل می کند، مقامات در ریاض ممکن است به این حکمت عمان احترام بگذارند چرا که همین حکمت باعث شد این کشور به عملیات طوفان قاطع نپیوندد. همین که عربستان سعودی به عنوان ثروتمندترین کشور عربی و بزرگترین وارد کننده سلاح در جهان نمی تواند در جنگ در فقیرترین کشور عربی پیروز شود، حقارتی بزرگ برای آن محسوب می شود.

عربستان سعودی اگر از این شاه راه های دیپلماتیکی که عمان در این برهه دشوار به آن ارائه می دهد، استفاده کند، بسیار هوشیارانه عمل خواهد کرد. مطمئنا، ادامه این درگیری در بلند مدت به نفع سعودی ها و یمنی ها و یا عمانی ها نخواهد بود.

انتهای پیام

دیدگاه شما