پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، «ویلیام باسبی» سرباز آمریکایی بود که به گفته مادرش از ارتشی که عاشقانه دوست داشت، متنفر شده بود.
سال گذشته تعداد سربازانی که خودکشی کردند، بیشتر از آنانی بود که در درگیری های جنگ جان باخته اند. با وجود یک دهه از تجاوز و استقرار در مناطق جنگی افغانستان و عراق، پنتاگون درصدد رسیدگی به معضلاتی است که وخیم تر می شوند.
«لیبی باسبی» کاملا مطمئن است که پسرش «ویلیام» هیچ گاه کتاب «مکبث» شکسپیر را نخواند، اما پسرش به گونه ای رفتار می کرد که گویی این کار را کرده است.
مدت کمی پس از آنکه وی از ماموریت نهایی خود در افغانستان بازگشته بود، دائما دستانش را بههم می مالید و مدام آنها را زیر شیر آب می شست.
او می گفت: مادر، پاک نمی شود.
مادرش پاسخ می داد: درباره چه حرف می زنی؟
او می گفت: خون بیگناهان ...، پاک نمی شود.
۲۰ مارس سال گذشته طاقت این سرباز برای پاک کردن دستانش به پایان رسید. آن شب ویلیام خود را در حالی که مادر و دو خواهرش فریاد می کشیدند و افسران ماشین را احاطه کرده بودند، در اتومبیل حبس و سپس گلوله ای را در سر خود شلیک و خودکشی کرد.
ویلیام باسبی در ۲۳ سالگی به تعداد این قبیل کشته شدگان و آمار وحشتناک آن پیوست. در سال ۲۰۱۲ برای اولین بار تعداد سربازان حاضر در جنگ که خودکشی کرده بودند و تعدادشان ۱۷۷ نفر بود، بیشتر از ۱۷۶ سربازی بود که در منطقه جنگی کشته شده بودند. به عبارتی می توان گفت که تعداد سربازان آمریکایی که به دست خودشان کشته شده بودند بیشتر از تعداد آنانی بود که به دست دشمنشان کشته شده بودند.
ویلیام به مادرش گفته بود: اگر بدانی من آنجا چه کار کرده ام از من منتفر خواهی شد.
مادرش هم به او گفته بود: من هیچ گاه از تو منتفر نمی شوم تو همان شخصی هستی که بودی.
وی در جواب مادرش گفته بود: نه مادر پسری که عاشقش بودی در همان جا مرد.
برای «ویلیام نش» روانپزشک بازنشسته نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا که مدیریت بخش برنامه کنترل اضطراب جنگی نیروی دریایی را بر عهده داشته است، عذاب وجدان ویلیام باسبی بسیار روشن است.
وی با صدها تن از اعضای این سرویس که با افکار خودکشی درگیر بودند، دست کم در زمانی که در سال ۲۰۰۴ به فلوجه عراق فرستاده شدند، کار کرده است.
وی و همکارانش در بخش روانپزشکی ارتش، مفهمومی برای «آسیب های اخلاقی» در جهت کمک به درک موج فعلی آسیب زدن به خویش در نظرگرفته اند.
ویلیام نش، این آسیب را به عنوان لطمه به عمق باورها درباره «درست و غلط» تعریف کرد و این که این آسیب ها به آنچه که انجام داده اید و یا شکستی که متحمل شده اید، باز می گردند و در هر حال موجب از بین رفتن حس اطمینان اخلاقی می شود.
نش به این نتیجه رسیده است که بر خلاف همه مفروضات آنچه که در میدان جنگ اعضا ارتش آمریکا را فرا می گیرد ترس و وحشت نیست، بلکه احساس شرم و گناه است که به آسیب های اخلاقی که فرد از آن رنج می برد، مربوط می شود.
وی گفت: بارها شنیده ام که اعضای نیروی دریایی منشا این غم و اندوهشان، شکستی بوده است که در حفاظت از جان برادرانشان متحمل شده اند. این حس با حس والدینی که کودک خود را از دست داده اند قابل مقایسه است.
یکی از حوادثی که موجب این آسیب می شود «آتش دوستانه» است، یعنی اینکه یکی افراد سهوا توسط طرف خودشان کشته شود.
از دیگر علت های وحشتاک این صدمات، جرمی است که با آگاهی از آن انجام می شود و آن هم یک اقدام نظامی است که منجر به کشته شدن غیر نظامیان به ویژه زنان و کودکان می شود.
نش به مسئله مخرب دیگری اشاره می کند و این مسئله آن است که نیروی مسلح ناگهان از کارشان مرخص می شوند. این مورد نیز در رابطه با ویلیام باسبی صدق می کند وی در سال ۲۰۱۱ زمانی که پس از سومین دوره اش در افغانستان بازگشت، تلاش به خودکشی کرده بود که موفق به انجام آن نشد. به همین منظور تحت درمان قرار گرفت و به مصرف دارو پراخت که بنا به اظهار مادرش داروها حال وی را وخیم تر کرده بودند. در نهایت ویلیام به ارتش احضار و به او گفته شد که خودش را بازنشسته کند و به وی معافیت پزشکی می دهند. این در حالی است که معافیت پزشکی برای شغل آینده وی وجهه خوبی نداشت.
زمانی که وی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۲ به عنوان یک شهروند عادی به خانه بازگشت، به مادرش گفته بود: من اکنون هیچی نیستم. ارتش من را دور انداخت.
آمار خودکشی وزارت دفاع نشان می دهد که ۴۷ درصد از خودکشی ها توسط نیروهایی که در افغانستان و عراق بوده اند، صورت گرفته است و تنها یک نفر از ۱۰ نفری که به این مناطق فرستاده شده اند در منطقه جنگی جان باخته اند.
و این در حالی است که تنها ۱۵ درصد جنگ مستقیم را تجربه کرده بودند.
بنا به گزارشات برای اولین بار است که شمار سربازانی که خودکشی کرده اند از آنانی که در جنگ کشته شده اند بیشتر است و این موضوع موجب نگرانی های عمیقی شده است. با گذر چهار سال هنوز پنتاگون موفق به مقابله با این مشکل نشده است.
باراک اوباما رییس جمهور آمریکا اعلام کرده بود که نیروهای این کشور تا پایان سال ۲۰۱۴ از افغانستان خارج می شوند، با این وجود آسیب های روانی ناشی از این جنگ دست کم یک دهه پس از پایان وجود دارد.
لیبی معتقد است، پسرش ویلیام از ارتشی که عاشقش بوده است، متنفر شده بود.
وی گفت: پیش از آنکه ویلیام از دنیا برود به مادرش گفته بود که هیچ گاه نمی خواهم در یونیفرم نظامی تشییع شوم، من را بسوزانید و خاکسترم را به دریا بریزید. نمی خواهم با یونیفرم دفن شوم در حالی که زنده بودم و آنان من را دور انداختند.
عکس: گاردین
مترجم: گلناز سادات غفاری