جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

نشنال اینترست گزارش داد:

یک سالگی تاج و تخت ملک سلمان و سرخوردگی عمیق آل سعود

در آستانه یک سالگی پادشاهی سلمان بن عبدالعزیز، این کشور با چالش های بسیاری در داخل و خارج مواجه است که موجب سرخوردگی دولتمردان این کشور شده است.

کد خبر: ۱۱۳۱۲۲
یک سالگی تاج و تخت ملک سلمان و سرخوردگی عمیق آل سعود

کابینه عربستان با توجه به بسیاری از بحران های پیچیده که با هم تداخل نیز دارند، تحت فشار زیادی از لحاظ وقت و انرژی قرار دارد و ما می بینیم که چگونه دولت ریاض سردرگم عمل می کند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، نشریه اینترنتی «نشنال اینترست» در گزارشی نوشت: در ماه ژانویه تاج و تخت ملک سلمان یک ساله خواهد شد. پادشاهی عربستان در سال پیش رو با فشار بیشتری برای حفظ وحدت و حمایت از یک مجموعه جدید از سیاست ها مواجه خواهد شد. همانطور که سال گذشته نشان داده است، پادشاه سلمان یک رویکرد نظامی و امنیتی را در منطقه دنبال کرده است. در حالی که عربستان بیش از آنکه محبت برانگیز است، هراس انگیز شده است، افزایش چالش ها از سوی بازیگران منطقه ای در کشورهای همسایه همچنان قابلیت های محدود عربستان را آزمایش خواهد کرد و فشارهای بیشتری بر دولت ریاض وارد خواهد آورد.

میراثی پر از دشواری

دهه گذشته شاهد تغییرات سیاسی غیر قابل پیش بینی در منطقه بودیم که چالش هایی سیاسی و محدودیت هایی را بر عربستان سعودی اعمال کرد که از ملک عبدالله به ملک سلمان انتقال یافت. تغییرات ساختاری و اداری در دولت جدید عربستان سعودی ضرورتی را برای درگیر شدن نسل جوان در شکل گیری سیاست و جایگزینی آنها در پست های دولت قبلی ایجاد کرده است. هر تحلیلی در خصوص تهدیداتی که متوجه عربستان است و واکنش های سیاسی سنتی از ناآگاهی دقیق در مورد دیدگاه های سیاست گذاران ارشد رنج می برد. با این حال، در اینجا می توانیم به نتایج تجربی دست یابیم:

1. در محافل رسمی عربستان به ویژه در میان برخی از اعضای دولت قبلی که از دولت جدید حذف شده اند، دیدگاه های مختلفی درباره سیاست خارجی وجود دارد، که می تواند تنش ها و شکاف هایی را ایجاد کند.

2. ریاض در بحبوحه بحران در یمن، سوریه و عراق، در زمینه دیپلماسی به چیزی فراتر از ابزار سنتی رسیده تا به رویکردهای فعال تری مربوط به دفاع و امنیت دست یابد.

3. سیاست های منطقه ای عربستان به دنبال سرنگونی «حسنی مبارک» رئیس جمهور سرنگون شده مصر، ضعف معارضان سوریه، و تلاش های آمریکا برای آشتی با ایران سازماندهی دوباره شده است.

4. عربستان سعودی در تلاش است تا تمایل خود برای گسترش نفوذش در منطقه را با ایفای نقش در میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس فرو نشاند و در همین راستا تلاش می کند تا رضایت کشورهایی با سیاست خارجی مستقل مانند عمان و قطر را جلب کند و در عین حال خواستار جلب پشتیبانی شورای همکاری خلیج فارس برای موقعیت عربستان در مسائلی است که برای امنیت عربستان ضرورت دارد.

کابینه عربستان با توجه به بسیاری از بحران های پیچیده که با هم تداخل نیز دارند، تحت فشار زیادی از لحاظ وقت و انرژی قرار دارد و ما می بینیم که چگونه دولت ریاض دستورات و پیشنهادهای دیپلماتیک را در تمام جهات صادر می کند. بنابراین، ما لزوما نباید هر پیامی از سوی ریاض را به عنوان یک بیانیه قطعی از سوی پادشاه این کشور قلمداد کنیم، بلکه این اقدامات در حقیقت تلاشی جمعی به منظور توسعه راه حل های عملی برای یک مجموعه ای با متغیرهای پیچیده است.

ارسال یک پیام به جهان

سلمان و مشاوران وی از همان ابتدای کار تلاش کردند سیگنال های جدیدی را برای شرکای منطقه ای خود ارسال کنند و تمایل خود را برای اتخاذ یک موضع کمتر خصمانه در قبال اخوان المسلمین و نیاز به یک رویکرد متحد تر در قبال امور خارجی در میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نشان دهند. آنها از رسانه ها به عنوان ابزاری موثرتر در پرونده های پیچیده تر استفاده کردند، و از دیپلمات های خود بیش از دولت های گذشته در عربستان بهره مند شدند.

در حالی که نوآوری ریاض را می توان تحسین کرد، اما باید اذعان کرد که این روش های جدید از سرخوردگی عمیق ناشی می شود. ریاض تلاش های قبلی دولت سعودی برای تعامل با جامعه بین المللی را به عنوان یک شکست قلمداد می کند. در حالی که مقامات قبلی سعودی نقش این کشور را در دفاع و امنیت منطقه ای دست کم می گرفتند و اصلاحات را اجرا و از متحدان غربی حمایت می کردند، با این حال انتقادات کمی را از سوی رسانه های غربی دریافت می کردند. سیاست دولت جدید، توقف آرام نگاه داشتن متحدان غربی و استفاده از هر وسیله ای برای تامین منافع ملی عربستان است. این یک رویکرد واقع بینانه است اما در حقیقت واشنگتن را نسبت به ریاض بی توجه می کند مگر اینکه پای مشکل جدی به میان آید: این در حالی است که نسل جدید سیاست گذاران در ریاض از وضع موجود راضی نیستند و خواستار توجه بیشترند.

در مواجهه با این سیاست خارجی تهاجمی تر، موضع گیری های مذهبی نیز وجود دارد - چیزی در امتداد خطوط سلفی گری. نکته قابل توجه این است که چگونه حتی عربستان سعودی و متحدان آن در شورای همکاری خلیج فارس به طور کامل به واقعیت های جدید پی نبرده اند. واشنگتن و پایتخت های کشورهای عربی حوزه خلیج فارس باید متناسب با این واقعیت های جدید پیش روند و شرایط را برای هر چالش جدیدی مورد ارزیابی قرار دهند. در مواجهه با هر چالشی اعم از مشروعیت دولت یمن، و یا تقویت معارضان سوریه، و یا ارسال یک سیگنال به ایران، ریاض و متحدان آن در منطقه، ابتدا سیاست مطلوب خود را طراحی می کنند و در حال اجرای این طرح، واکنش احتمالی واشنگتن را می سنجند.

رهبری و آثار آن

عربستان سعودی هم رهبری جهان اسلام را می خواهد و هم رهبری جهان عرب را. این دو مقوله متقابلا منحصر به فرد نیست. از بسیاری جهات، رویکرد ریاض برای مقابله با تبلیغات گروه های تروریست که ادعای خلافت می کنند، در نظر گرفته شده است.

با این حال، رویارویی بیشتر، بسیار محتمل است. غرب، ایران، حوثی ها و سایر بازیگران منطقه ای و بین المللی از سلفی گری وحشت دارند و احتمالا به طور فزاینده ای تجاوز عربستان را از منظر فرقه ای مشاهده می کنند. این تنها بخشی از بازتاب تعصبات واشنگتن است؛ بازتابی از «ناتوانی خود آگاه» واشنگتن برای همگام شدن با تحولات سیاسی آل سعود. و سیاست عربستان تنها تا حدودی از تمایل به دفاع از دیدگاه های مذهبی عربستان مشتق شده است.

جنگ علیه ترور

مبارزه با داعش به ایجاد محیطی برای قدرت گرفتن ریاض کمک کرده است، و در عین حال تلاش ها برای دستیابی به طرح های دیگر در منطقه را تشدید کرده است. یک ائتلاف تحت حمایت آمریکا در کنار ائتلاف روسیه - ایران تلاش می کنند تا تروریست هایی را که بخش هایی از خاک عراق و سوریه را اشغال کرده اند، شکست دهند اما جمعیت اهل سنت در این کشورها نیز در خط آتش ایستاده اند. علاوه بر این، داعش به طرز ماهرانه ای با سوء استفاده از رسانه ها تلاش می کند تا اینگونه القا کند که جمعیت سنی در عراق تحت ستم دولت بغداد قرار گرفته است. این تبلیغات رسانه ای باعث می شود تا مخاطبان عرب سنی بر دولت های عرب برای دفاع از اهل سنت فشار بیاورند. آمریکا به دنبال جنگ خود علیه تروریسم است، اما با توجه به گسترش دامنه فعالیت های داعش و فقدان جهت گیری صحیح واشنگتن، یک رویکرد نظامی تندرو توسط عربستان سعودی در دیگر نقاط منطقه به طور فزاینده ای به چشم اعراب منطقی تر و معتبرتر ظاهر می شود.

یا با ما یا علیه ما

عصر جدید این پادشاهی به نظر می رسد عمدتا بر یکی از دو دیدگاه محافظه کاری داخلی و اکتیویسم بیرونی با استفاده از حداکثر منابع، حتی برای منافع کوتاه مدت استوار باشد. این دیدگاه فضایی را در ریاض ایجاد کرده که «شما یا با ما هستید یا علیه ما». قوانین آینده ریاض در حال بازنویسی است و کسانی که می خواهند در آینده دیده شوند باید از این سیاست های ساختگی حمایت کنند. این اقدام تبعات دو قطبی دارد زیرا ممکن است ستارگان جدیدی به کانون توجهات تبدیل شوند و نخبگان رقیب که سال های قبل مطرح بودند، به حاشیه کشانده شوند.

علاوه بر این، با وجودی که عربستان سعودی در حال بررسی پتانسیل های خود برای ایفای نقش پررنگ تر در منطقه است، هنوز یک استراتژی روشن برای حل بسیاری از بحران های منطقه ای ارائه نداده است. اگر این پادشاهی نفوذ خود را در جنگ یمن، سوریه و عراق افزایش دهد، سپس جامعه بین المللی به عربستان سعودی به این دید خواهد نگریست که این کشور باید راه حل هایی را برای بحران های مشابه بیابد. در صورت عدم وجود چنین صلحی، ریاض زمین را به دیگر بازیگران عربی و بین المللی، از جمله همسایگانش در شورای همکاری خلیج فارس مانند عمان، قطر و کویت واگذار خواهد کرد. به منظور حفظ هماهنگی نزدیک و حمایت از متحدان خود در شورای همکاری خلیج فارس، عربستان سعودی نیاز به ارائه یک چشم انداز رو به جلو برای صلح و ثبات دراز مدت دارد.

این کار بسیار دشوار خواهد بود. اگر جهت سیاست عربستان به سمت مداخله نظامی و موفقیت انحصاری سیاسی در ریاض باشد، انگیزه کمی برای انطباق با صدای صلح وجود خواهد داشت.

انتهای پیام

دیدگاه شما