پس از کارشکنی سعودیها که باعث طولانی تر شدن جنگ علیه یمن شد، ریاض و تیم یمنی اش از خود انعطاف آشکار نشان داده و برای مشارکت در مذاکرات سیاسی آینده با سقف خواسته هایی پایین تر از گذشته از خود آمادگی نشان دادند.مهمترین دلایل این تغییر ناکامی پر سر و صدای نظامی و فشار آمریکا به آل سعود است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،روزنامه الاخبار لبنان در گزارشی نوشت:سقف بالای خواسته های کشورهای متجاوز به یمن پایین آمد.عربستان به شکل مطلقی هر گونه مذاکرات سیاسی را پیش از تعهد به اجرای قطعنامه شماره 2216 به تمام و کمال رد می کرد و ابزار اجرای بندهای آن به گونه ای که امکان مانور صنعا را به وجود بیاورد نیز رد کرده بود و بر خروج ارتش و کمیته های مردمی به طور کامل از شهر ها و تحویل بدون شرط سلاح های متوسط و سنگین و نیز بازگشت دولت مورد حمایتش به صنعا با تضمین های عربی اصرار می کرد.اما به ناگهان کشورهای متجاوز از خود انعطاف نشان داده و به سمت یافتن راه حل برای بحران رفتند و از«حالت انکار واقعیت»عبور کرده اند، به اندازه ای که شدت انعطاف آنها شک و شبهه هایی را به وجود آورده است.چه اتفاقی در حال افتادن است؟
از تقریبا ده روز پیش مذاکرات حل بحران یمن توسط «اسماعیل ولد الشیخ»فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن و تیم عمانی به ریاست یکی از برجسته ترین مشاوران سلطان«قابوس»و با مشارکت میانجی گران بین المللی و منطقه ای آغاز شد.بر خلاف دفعه های قبل، مذاکرات در فضای جدی و کارساز جریان دارد و در این مذاکرات طرفها با یکدیگر از موضع برابر تعامل می کنند.در این مذاکرات بررسی ها و رایزنی های واقعی برای یافتن برون رفت برگزار می شود.این نخستین بار است که طرف ها احساس می کنند که کشورهای «ائتلاف»عربی به رهبری عربستان از ادامه جنگ و فرسایش منابع و هیبت شان، خسته شدند.این کشورها به ویژه کشورهای اصلی در مذاکرات مستقیم و پشت پرده و از طریق میانجی گران با کیفی خالی و محکوم به سقف عالی خواسته ها شرکت می کنند امری که اداره کنندگان مذاکرات را مجبور می کند که تلاش زیادی برای ایجاد برون رفت و نه خواسته ها از خود نشان دهند؛ به ویژه آن که هیأت صنعا محکوم به سقفی است که «عبدالملک الحوثی»در یکی از سخنرانی هایش مشخص کرد:«برای ما مهم ایجاد برون رفت برای متجاوزان نیست بلکه مهم برای ما مصلحت ملت یمن است.»
در واقع چندین واقعیت طی یک مدت کوتاه با هم جمع شد تا باعث شوند کشورهای متجاوز چرخش شدید کرده و برای یافتن راه حل هایی برای توقف تجاوز شان به یمن تسریع کنند و سقف بالای خواسته ها و اهداف اعلام شده و اعلام نشده شان در یمن را کاهش دهند.در این چارچوب می توان به این واقعیت ها اشاره کرد:
نخست:اعلام پایان مرحله مقدماتی تاکتیکی در مرزهای یمن با عربستان و انتقال به مرحله آغاز گزینه های استراتژیک توسط یمن.همزمان با آن رسانه های جنگی وابسته به ارتش یمن تصاویری از کنترل مراکز مرزی عربستان توسط ارتش و کمیته های مردمی پخش کردند آن هم به گونه ای که سعودی ها تحقیر شده اند.این تصاویر فروپاشی ارتش سعودی و فرار نیروهایش از مناطق وسیع را به نمایش گذاشت؛امری که زمینه را برای رسیدن ارتش یمن به بلندی های مشرف به مناطق اصلی و مهم«نجران،جیزان و عسیر»در جنوب عربستان مهیا کرد.
دوم:شکست حملات نظامی پی در پی مزدوران تجاوز در جبهه تعز و تلفات سنگین آنها به ویژه آن که ارتش و کمیته های مردمی برای رویارویی با این مزدوران از تاکتیک جنگ چریکی استفاده کردند و بیرون از جبهه های نبرد برایشان کمین کردند یا به مناطق مرگبار داخل مناطق ارتش آنها را کشاندند و پس از آن محاصره شان کرده و زیر آتش گرفتند تا جایی که بیمارستان های جنوب یمن دیگر جایی برای صدها زخمی جبهه های نبرد ندارند.پس از آن که جنوبی ها به جز سلفی ها، مشارکت در جنگ های شمال را نپذیرفتند مزدوران کشورهای متجاوز ضربات سهمگینی متحمل شدند به ویژه در دو نبرد«پادگان العمری»در نزدیکی تنگه«باب المندب» که در نبرد نخست همه نیروهای «هاشم السید»که متشکل از صدها عنصر سلفی بود کشته یا زخمی شدند و پسر السید و برادرزاده اش کشته شدند و خود السید نیز به شدت زخمی شد.در نبرد دوم نیز نیروهای سلفی به یک گذرگاه اجباری در منطقه«الوازعیه»کشیده شدند و صدها نفر از آنها کشته و زخمی شدند.به همین منوال این گونه صحنه ها در چندین شهر از استان«تعز»تکرار شد.
در سایه شکست ها و حالت خستگی و سردرگمی یگان های جنگی،برخی از فرماندهان نظامی وابسته به افراد مسلح «عبدربه هادی منصور»رئیس جمهوری مستعفی یمن به فرماندهی سرهنگ«ناصر باصمیع»نامه ای به هادی فرستادند و در آن اذعان کردند که «جنگ تعز»کاملا بی فایده است و در اوضاع کنونی فقط یک جنگ فرسایشی برای ائتلاف به رهبری عربستان و برای افراد مسلح موسوم به «ارتش ملی»و«مقاومت»است.این نامه در پی آن به هادی ارسال شد که ارتش یمن و کمیته های مردمی نبردها در محور های«الحصب»،«الدمغه»، «ماویه»، «نجد قسیم»و «الوازعیه» را به سود خود به پایان رساندند.
سوم مزاج قبیله ای در استان«مأرب»نزد قبایل هوادار حزب«الاصلاح»(اخوان المسلمین یمن) و هوادار هادی رئیس جمهوری فراری در پی پیروزی هایی که ارتش و کمیته های مردمی به دست آوردند تغییر کرد تا حدی که «عبدالرب الشدادی»فرمانده منطقه سوم که هوادار هادی است با قبایل نشست برگزار کرد و خواستار آتش بس با ارتش شد اما وی نتوانست که توقف بمباران های سعودی را تضمین کند و پیشنهادش رد شد،همین امر باعث شد که قبایل زمام امور را در دست گرفته و در حال حاضر با ارتش یمن در تماس هستند تا بتوانند راه حلی برای اوضاع شان بیابند.
چهارم:وخامت اوضاع در جنوب یمن پس از کنترل مناطق وسیعی از استان«ابین»توسط القاعده و داعش و فروپاشی اوضاع امنیتی در شهر«عدن».شمارش عملیات های قتل و ترور ساعتی صورت می گیرد و نه روزانه.مهمترین عملیات تروری که در عدن صورت گرفت ترور سرلشکر«جعفر سعد»استاندار تازه منصوب شده بود.این ترور ضربه بدی به ائتلاف وارد آورد زیرا باعث می شود که چهره اش بد جلوه کند و هیبتش از بین برود.
پنجم:دشمنی سخت میان نیروهای اصلی تجاوز یعنی امارات متحده عربی و نیروی محلی اصلی هم پیمانان با متجاوزان مانند حزب الاصلاح (اخوان المسلمین)و اتهامات متقابل میان طرفین.در حالی که الاصلاح نیروهای اماراتی را متهم به عقب نشینی و نشان دادن ضعف می کند«انور قرقاش»وزیر مشاور امور خارجی امارات حزب الاصلاح را به شرکت نکردن در جنگ و حفظ دارایی و توان شان برای بعد از جنگ متهم کرد.قرقاش تاکید کرد که گزارش هایی در این زمنیه دارد.وی درباره تصمیم کشورش برای مشارکت در تجازو به یمن گفت:«این تصمیم تصمیمی سخت بود زیرا یمن کشوری پیچیده است»؛این سخن اذعان ضمنی به بن بستی است که کشورش در یمن به آن رسیده است.قرقاش در ادامه گفت که نسبت هب راه حل سیاسی آینده در ژنو خوش بین نیست زیرا کسانی که با آنها مذاکره می کند«جنگ سالاران»هستند.روزنامه الاخبار از منابع موثق اطلاعاتی به دست آورد مبنی بر اینکه که کشور امارات با گروه های در «حراک جنوبی»(که قبلا توسط رسانه های کشورهای حاشیه خلیج فارس حراک ایرانی توصیف می شد)تماس برقرار کرده و پیشنهادهایی برای کمک به راه حل امنیتی برای رویارویی با الاصلاح و نیروهای تندرو ارائه شده است اما این گروه ها شرط همکاری با اماراتی ها را اعتراف به استقلال جنوب یمن و جدایی از شمال را تعیین کرده اند.
ششم:شکست نیروهای کمک کننده به متجاوزان و به طور مشخص دو نیروی سودانی و کلمبیایی در جنگ تعز و وارد آمدن تلفات سنگین به آنها،امری که باعث شد«عمر البشیر»رئیس جمهوری سودان اعلام کند که ماموریت کشورش در یمن«محدود به کمک و حمایت لجستیکی می شود.»
هفتم:نارضایتی آمریکا از طولانی شدن جنگ به ویژه آن که القاعده و داعش از ادامه این جنگ تغذیه شده و شروع به گسترانیدن سایه های خود کردند ، افکار عمومی غرب مخالف با جنگ نیز اعتراض خود را نشان داده است.نویسندگان و روزنامه های برجسته غربی نارضایتی خود از حمایت واشنگتن و غرب از جنگ علیه یمن را نشان داده و از دولت آمریکا خواستند که برای برقراری آتش بس در یمن به عربستان فشار بیاورد.روزنامه الاخبار همچنین مطلع شده است که دایره های تصمیم گیری در واشنگتن به «محمد بن سلمان» جانشین ولیعهد عربستان اطلاع داده است که مهلتی که به وی داده شده به پایان رسیده است و از وی خواستند که به بازسازی پیکره ارتش عربستان بر اساس باور و روحیه نظامی کارساز بپردازد.این دایره های تصمیم گیری نارضایتی خود را از اهانت زرادخانه نظامی آمریکایی توسط ارتش یمن نشان دادند.الاخبار همچنین اطلاعاتی به دست آورده است که بن سلمان هشدارهای آمریکا را جدی گرفته است.
سعودی ها تلاش برای راحت شدن از جنگ یمن را پس از آن آغاز کردند که به این یقین رسیدند که همه گزینه ها آن ها پایان یافته است و ترجیح می دهند که به پرونده سوریه بپردازند زیرا رهبران سعودی فکر می کنند همچنان امکان دستیابی به دستاوردی در سوریه وجود دارد که بتوان آن را در یمن مورد بهره برداری قرار داد.روزنامه الاخبار علاوه بر آن اطلاعاتی به دست آورده است که نشان می دهد عربستان تماس هایی به دور از هر گونه سر و صدایی با طرف های یمنی اصلی هم پیمان جنبش«انصار الله»را آغاز کرده است و مذاکره کننده سعودی چشم پوشی های ریشه ای بر خلاف آن چه قبلا مطرح بود از خود نشان داده است.طی روزهای گذشته ماشین رسانه ای حاشیه خلیج فارس برای انعطاف پذیری شدید به منظور چرخش کامل و توجیه آن بستر سازی کرد و با منتشر کردن این گونه اخبار به نقل از منابع حاشیه خلیج فارس و یمنی آگاه که انصار الله محموله های جدیدی از سلاح های مدرن و پیشرفته از ایران و کشورهای منطقه ای و بین المللی دیگر به دست آوردند و عملیات قاچاق از طریق استان های«حضر موت»،«شبوه»،«المهره» و مناطق صحرایی که یمن را به کشورهایی در منطقه ساحلی دریای عرب (و منظورشان عمان است)به دست آوردند.همچنین برای این چرخش با ترویج اینکه هادی و معاونش«بحاح»متحمل فشارهای شدیدی برای مشارکت در مذاکرات مستقیم با انصار الله به منظور متوقف کردن جنگ هستند.