سرنگونی جنگنده روسیه توسط ترکیه اقدامی بسیار خطرناک برای ترکیه و منطقه است و ممکن است که تمام دستاوردهای اقتصادی و امنیتی ترکیه طی سال های گذشته را به باد دهد و نیز منطقه و جهان را درگیر جنگی فراگیر کند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،«عبدالباری عطوان» نویسنده و تحلیلگر مشهور عرب در مقاله ای در روزنامه رای الیوم نوشت:در این مساله بحثی نداریم که ترکیه حق دارد از مرزها و حریم هوایی در برابر هر گونه تعدی و نقضی دفاع کند اما اقدامش در سرنگونی جنگنده روسی به مثابه اعلان جنگ به یک کشور بزرگ است که نتایج بسیار خطرناکی برایش به دنبال خواهد داشت مهمترین این نتایج بی ثباتی و فروپاشی اقتصاد ترکیه و غرق شدنش در باتلاق جنگ فرسایشی اگر نگوییم اکنون عملا وارد جنگ واقعی شده است.
تفاوت زیادی میان سرنگونی یک جنگنده سوری از نوع قدیمی و از رده خارج که عمر فرضی اش به پایان رسیده با سرنگونی یک جنگنده روسی و کشتن خلبانان آن توسط نیروهای ترکمن سوریه که از حمایت و نظارت ترکیه برخوردارند همانطور که تا زمان نوشتن این سطرها اعلام شده است، وجود دارد.و این تفاوت را ترکیه طی روزهای آینده به خوبی درک خواهد کرد.
ترکیه با نقض حریم هوایی اش توسط هواپیماهای روسی به طول چند متر یا حتی چند کیلومتر در نزدیکی مرزهایش با سوریه کنار آمد اما نقض اخیر همانطور که روزنامه «نیویورک تایمز»نوشت فقط چند ثانیه طول کشید و کنار آمدن با آن اوج حکمت و خویشتنداری بود اما نمی دانیم چرا ترکیه استراتژی کنار آمدن را تغییر داد و به دو جنگنده اش از نوع«اف16»دستور داد که این جنگنده روسی را سرنگون کنند،آیا ترکیه می خواهد «به عمد»آتش جنگ با روسیه را با تحریک آمریکا شعله ور کند؟یا آن که پوتین می خواست که با ارسال این هواپیما ترکیه را تحریک کرده و وارد جنگ منطقه ای کند؟
هیچ جوابی به این پرسش ها نداریم اما آن چه می توانیم بگوییم این است که برای «ولادیمیر پوتین»رئیس جمهوری روسیه بسیار دشوار است که این اهانت را هضم کند و به آن پاسخ قاطع تری ندهد.پوتین عادت ندارد که به اهانت ها پاسخ ندهد یا در برابر آنها صبر پیشه کند.پوتین در انتقام گرفتن هرگز تردید نمی کند یا با جنگ مستقیم یا در بدترین حالت با جنگ نیابتی.
اگر در واکنش های اولیه روسیه به سرنگونی این هواپیما دقت کنیم می بینیم که همه این واکنش ها حکایت از آن دارد که انتقام در راه است و به زودی رخ می دهد و این انتقام نظامی خواهد بود و به سرنگونی یک هواپیمای ترکیه یعنی هواپیما در برابر هواپیما و مقصر کسی است که آغاز کرده است، محدود نمی شود.قلب پوتین پر از خشم و کینه نسبت به مثلث ترکی،سعودی و قطری است و برای نخستین بار این خشم دو روز پیش در مقاله ای در روزنامه کثیرالانتشار روسی«پراودا» به شکلی صریح و آشکار خود را نشان داد.در این مقاله پراودا از زبان پوتین این مثلث که به گفته اش از تروریسم و سازمان های تروریستی حمایت می کند را به حملات موشکی تهدید کرد.
خبرگزاری رسمی روسیه صبح روز گذشته-سه شنبه- به نقل از پوتین اعلام کرد که «سرنگونی هواپیمای روسی خنجر از پشت زدن توسط کسانی است که با تروریست ها تبانی کرده اند»رئیس جمهوری روسیه این سخنان را در دیدار با «عبدالله دوم»پادشاه اردن در شهر«سوچی»بیان کرد و هشدار داد که «این حادثه عواقب خطرناکی برای روابط دو کشور خواهد داشت.»
ترور یک دوک اتریشی منجر به آغاز جنگ جهانی نخست شد،حالا آیا سرنگونی جنگنده روسی توسط ترکیه منجر به آغاز جنگ منطقه ای یا جهانی می شود به ویژه آنکه ترکیه یکی از اعضای ناتو است؟
«رجب طیب اردوغان»رئیس جمهوری ترکیه در یک باتلاق خونین افتاد که بسیار دشوار است که بتواند از آن با خسارت های کمی بیرون بیاید.مبالغه نمی کنیم اگر بگوییم که موفقیت های اقتصادی بزرگش که حزبش را چهار بار پی در پی در انتخابات پیروز کرد و ترکیه را در رتبه بیستم در میان کشورهای دارنده اقتصاد قوی در جهان قرار داد،در آستانه دود شدن است.همین مساله را درباره ثبات و امنیتش نیز می توان گفت.
یک ماه پیش اردوغان به مسکو سفر کرد و توافقنامه های تبادل تجاری بزرگی میان دو طرف امضا شد و پیش بینی کرد که حجم این تبادل تجاری به بیش از 30 میلیارد دلار طی پنج سال آینده برسد.ما بر این باوریم که این توافقنامه ها سر جای خود نمی ماند و این بلندپروازی ها نیز در سایه تنش کنونی میان دو کشور محقق نمی شود.
خطرناک تر از آن عرصه اقتصادی ترکیه است که صنعت گردشگری اش سالانه 36 میلیارد دلار درآمد دارد،بی تردید صنعت گردشگری زیان بسیاری می بیند.بیشتر گردشگرانی که به ترکیه سفر می کنند که تعداد آنها نزدیک به 46 میلیون گردشگر از جمله 4میلیون و 300هزار گردشگر روسی در سال است و من نیز یکی از این گردشگرانم مقصد خود را تغییر داده و کشور دیگری را انتخاب خواهند کرد.
اردوغان سفرای 28 کشور عضو ناتو را فراخواند تا برای آنها انگیزه های سرنگونی هواپیمای روسی را تشریح کند گویی دارد از آنها می خواهد که در رویارویی یا هر گونه انتقام احتمالی روسیه در کنارش بایستند و این اقدام قابل پیش بینی بود اما آیا این کشورها به درخواست اردوغان پاسخ مثبت می دهند و علیه روسیه وارد جنگ جهانی می شوند؟
هنگامی که کماندوهای دریایی اسرائیل به کشتی «مرمره»در آب های بین المللی در نزدیکی سواحل فلسطین اشغالی (29 می 2010)حمله کردند این کشورها برای حمایت از ترکیه دخالت نکردند و ناتو هیچ گونه هشداری به اسرائیل نداد یا حتی علیه این رژیم مجازاتی به دلیل آنکه به یکی از اعضایش تعدی کرده تحمیل نکرد آن هم به یک دلیل ساده و آن اینکه ترکیه یک کشور مسلمان است و اسرائیل به قلب ناتو و اعضای آن نزدیک است.
بازتاب دخالت ترکیه در سوریه به شکل جنگ و بی ثباتی و چه بسا تجزیه و نزاع طایفه ای و حتی نژادی برعکس شده و به خود ترکیه بازگشته است.متاسفانه اردوغان و هم پیمانانش محاسبات خود را به شکل خوب و دقیقی انجام ندادند و باور داشتند که این دخالت یک«گردش»است و نظام سوریه طی چند هفته یا چند ماه ساقط می شود همانطور که در تونس،لیبی،مصر و یمن رخ داد و در ارائه پیشنهاد پناهندگی به رئیس جمهوری سوریه و خانواده اش تسریع کردند.حالا می بینیم که این روزها اشتباه این باور را تا کنون و حداقل پس از پنج سال ثابت کرده است.
حتی اگر فرض کنیم که روسیه علیه ترکیه جنگ جزئی یا فراگیر را اعلام نکند و آراسته به خویشتنداری شود و به میانجی گری ها احتمالی طی ساعت ها یا روزهای آینده پاسخ مثبت دهد،اما برای انتقام گرفتن از ترکیه همین بس که از حزب کارگران کردستان (پ ک ک)که با نظام ترکیه می جنگد و خواستار استقلال استان های کردنشین در ترکیه است،حمایت مالی و نظامی بکند؛همین اقدام برای فرسایش نظام حاکم بر ترکیه و تبدیل ترکیه به «سوریه دیگر»کفایت می کند.
دو ضلع مثلث ترکی،سعودی و قطری در باتلاق خونینی در یمن گرفتار شده اند و اکنون این ترکیه به عنوان ضلع ترکی سوم آن در آستانه غرق شدن در باتلاق خطرناکتری در ترکیه است اگر نگوییم عملا غرق شده است؛این یعنی تلفات و خسارت های انسانی و مالی سنگین و ناآرامی و بی ثباتی بیشتر در همه منطقه و دود شدن همه درآمدهای کنونی نفتی و ذخایر مالی و درآمدهای آینده آن است.
باید اذعان کنیم که تصویر تاریک و ترسناکی در این مقاله ترسیم کردیم اما ما هیچ روزی توهم فروشی نکرده ایم.این همان چیزی بود که طرح غرب و متاسفانه حماقت عربی ما را به سمت آن کشاند و روزهای آینده سناریوهایی خونین تر و رعب آورتری در خود دارد...و خدا به خیر کند.