جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

مجله دیپلمات در گزارشی نوشت:

ایران و افغانستان در دوره پسابرجام

از زمان آغاز مذاکرات میان ایران و گروه 1+5، بحث های بسیاری درباره تاثیرات بالقوه این توافق نامه بر کشورهای جهان از جمله افغانستان مطرح شده است.

کد خبر: ۱۰۹۹۶۹
ایران و افغانستان در دوره پسابرجام

با لغو تحریم های ایران، افغانستان امیدوار است روابط اقتصادی گسترده ای با این کشور برقرار کند و از کمک های بیشتر این کشور برای رفع مشکلات خود بهره مند شود.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، مجله حوزه آسیا- اقیانوسیه «دیپلمات» که در ژاپن منتشر می شود، در گزارشی به قلم «اشرف حیدری» نوشت: از زمان آغاز مذاکرات هسته ای میان گروه 1+5 با ایران، بحث های زیادی درباره تاثیرات بالقوه این توافق نامه بر خاورمیانه بزرگ از جمله افغانستان مطرح شده است. دولت افغانستان از روند این مذاکرات چند جانبه حمایت کرده است و اکنون از نتیجه برد - بردی که در برجام بدست آمده، استقبال می کند.

موفقیت توافق هسته ای نشان داد که صبوری و دیپلماسی قاطع همواره نتیجه بخش تر از بکارگیری قوه قهریه است که گاها نتیجه ی معکوسی دارد. بنابراین بزرگترین درسی که باید از توافق هسته ای گرفت، این است که دیگر مشکلات طولانی که خاورمیانه بزرگ با آنها مواجه است را نیز می توان از طریق دیپلماسی چند جانبه نتیجه بخش حل و فصل کرد؛ مشروط بر آنکه طرف های ذی نفع از دیدگاه راهبردی برد - برد و با عزم سیاسی لازم برای رفع مشکلات امنیتی فزاینده مشترک برخوردار باشند.

نتیجه اجرایی شدن برجام ممکن است سناریوهای متفاوتی را در اذهان شکل دهد. به هر حال، افغانستان در خصوص پیامدهای اجرای برجام - در آن طرفین باید به تعهدات خود پایبند باشند - خوشبینی محتاطانه ای دارد. اجرای کامل برجام بدون شک می تواند بین ایران و آمریکا اعتماد سازی کند و سرانجام پس از سال ها به نزدیک تر شدن مواضع این دو کشور بینجامد.

علاوه بر این، این توافق نامه هسته ای نگرانی های کشورهای همسایه ایران را از هسته ای تر شدن خاور میانه رفع می کند. و افغانستان از تلاش های واقع بینانه «حسن روحانی» رئیس جمهوری ایران و «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه این کشور استقبال می کند زیرا این افراد اطمینان دارند که با اجرایی شدن برجام، امنیت منطقه ای و همکاری های اقتصادی منطقه تقویت می شود.

روابط ایران و افغانستان

ایران یکی از همسایگان کلیدی افغانستان و کشوری است که افغان ها با آن مناسبات گسترده تمدنی، فرهنگی، مذهبی و زبانی دارند. و به همین دلیل است که ایران به ثبات، صلح و آبادانی افغانستان علاقه مند است و فعالانه در این زمینه تلاش می کند همان گونه که افغانستان نیز همین دیدگاه را در قبال ایران دارد. به عبارت دیگر، سرنوشت دو کشور در هم تنیده شده و همین درک موجب روابط دوستانه و توسعه مشارکت راهبردی دو کشور شده است.

از مقاومت افغانستان در مقابل اشغالگری شوروی سابق در دهه 1980 و مبارزه آن با نیروهای افراط گرا و تروریسم در دهه 1990 گرفته تا تلاش های متمرکز افغانستان از سال 2001 برای تثبیت و مصالحه در افغانستان، ایران قاطعانه در کنار مردم افغان ایستاده است.

ظریف طی سال های 2001 و 2002 در کمک به جامعه بین المللی برای تشکیل دولت موقت پسا - طالبان در افغانستان نقشی اساسی ایفا کرد. همین فرایند بود که زمینه ساز گام های اساسی بعدی بود که دولت دائم را بر اساس قانون اساسی پیشرفته تشکیل داد و نظم سیاسی کنونی در افغانستان را برقرار کرد.

از آن زمان به بعد افغانستان و ایران روابط دوجانبه قوی به پشتوانه تبادل هیئت های فنی و سیاسی رسمی داشته اند. دولت و مردم افغانستان قدردان 673 میلیون دلار کمک های ایران هستند که در جهت اجرایی شدن طرح های توسعه ای مختلف از جمله زیرساخت های حمل و نقل، آموزش و پرورش، کشاورزی، امور انتظامی و تقویت توانمندی های زیربنایی صرف شده است.

افغانستان با کمک ایران و جوامع بین المللی از سال 2001 تاکنون مسیر طولانی را پشت سر گذاشته است. این کشور در تمامی جنبه های ثبات و بازسازی پیشرفت تدریجی داشته است. در حالی که نیروهای افغانستان مسئولیت های امنیتی را به طور کامل از همتایان بین المللی خود تحویل گرفته اند، شاخص های اجتماعی - اقتصادی افغانستان به طور چشمگیری بهبود یافته است.

بیش از یک سال پیش، قدرت سیاسی این کشور به شکل دموکراتیک انتقال یافت و دولت وحدت ملی افغانستان که به شدت به اصلاحات خودکفایی پایبند است، شکل گرفت.

خطرات مشترک

همسایگان افغانستان از جمله ایران در بازنگری اولویت ها، اولین و مهمترین اولویت در سیاست خارجی این کشور در خصوص تقویت امنیت منطقه ای و همکاری های اقتصادی به شمار می آیند. افغانستان و ایران به طور مشترک نگران تهدیداتی از قبیل افراطی گرایی، تروریسم، تولید و قاچاق مواد مخدر هستند. در مقابل، آنها همین نگرانی ها را نیز با کشورهای عضو گروه 1+5 مشترکا دارند که تقریبا همگی آنها با این تهدیدات به اشکال مختلف دست و پنجه نرم می کنند.

بنابراین، فضای پسابرجام باید به ایران این توانایی را بدهد تا نقش خود را به عنوان یک بازیگر مسئول در امور منطقه ای و بین المللی ایفا کند. در خصوص افغانستان، ایران و آمریکا احتمالا از این فرصت استفاده خواهند کرد تا به افغانستان بیشتر در جنگ با تروریسم، افراطی گری و خشونت کمک کنند - مشکلاتی که همچنان دستاوردهای 14 ساله افغانستان را به بهای ثبات منطقه ای و صلح و امنیت بین المللی تضعیف می کنند.

خشونت های مداوم طالبان علیه مردم افغان، فضای مناسبی ایجاد کرده است تا شبکه های تبهکار و تروریستی فراملی به افغانستان روی بیاورند. با این حال امروز نیروهای شجاع افغانستان با تروریست هایی از پاکستان، تاجیکستان، ازبکستان، چین، روسیه و دیگر کشورهای خاورمیانه مبارزه می کنند. به عبارت دیگر، نیروهای افغان نیز جنگ جهانی با تروریسم، افراطی گری و قاچاق مواد مخدر حضور دارند. با این حال اگر قرار باشد آنها بر این تهدیدات مشترک که ثبات منطقه و جهان را تهدید می کند، غلبه کنند، ذی نفعان منطقه ای و فرامنطقه ای از جمله آمریکا و ایران باید بیش از پیش تلاش کنند و برای تثبیت اوضاع افغانستان و تامین آینده این کشور اقدامات قاطعانه ای صورت دهند.

با لغو تحریم های ایران، افغانستان امیدوار است روابط اقتصادی گسترده ای با این کشور برقرار کند؛ در حالی که همکاری های نزدیک تر میان ایران، هند و آمریکا را ترغیب می کند تا از اجرای طرح های مهم منطقه ای مانند توسعه و تجهیز بندر چابهار پشتیبانی به عمل آورند. چنین اقدامی نه تنها فرصتی فراهم خواهد کرد تا افغانستان به مسیر بازرگانی جدیدی دست یابد بلکه تجارت و سرمایه گذاری شمال - جنوب را تقویت خواهد کرد که چیزی جز آبادانی سراسر منطقه به دنبال نخواهد داشت.

در نهایت باید گفت که افغانستان کاملا از اجرای توافق هسته ای حمایت می کند. این کار باید به ظهور فضای برد - برد مشترک در خاورمیانه بزرگ منجر شود که در آن ذینفعان منطقه ای و فرامنطقه ای - با منافع و نگرانی های امنیت و اقتصادی مشترک - باید از هرگونه تعلل بیشتر در همکاری با یکدیگر بپرهیزند و در عین حال با هم به افغانستان کمک کنند تا با خطر تروریسم به عنوان مانعی در برابر همکاری و یکپارچگی اقتصادی در منطقه مقابله کند.

انتهای پیام

دیدگاه شما