جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

راز زلزله اسرارآمیز افغانستان چیست؟

زلزله ای که شمال افغانستان و پاکستان را لرزاند، نوعی از زلزله است که به راحتی توسط دانشمندان تجزیه و تحلیل نمی شود.

کد خبر: ۱۰۷۱۳۹
راز زلزله اسرارآمیز افغانستان چیست؟

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع ‌رسانی جماران، پایگاه اینترنتی «نشنال جئوگرافیک» در گزارشی با اشاره به زلزله مرگبار افغانستان نوشت: زلزله 7.5 ریشتری که در روز دوشنبه شمال افغانستان و پاکستان را لرزاند، نوعی از زلزله است که به راحتی توسط دانشمندان تجزیه و تحلیل نمی شود، حتی اگر در مکانی رخ دهد که زمین شناسان آن را یکی از مهمترین و خطرناک ترین مناطق زلزله خیز جهان بدانند.

این زمین لرزه که در رشته کوه های هندوکش رخ داد، باعث رانش زمین شد، ساختمان ها را ویران کرد و جان بیش از 100 نفر را گرفت و تلاش امدادگران در این کشور همچنان ادامه دارد. سالانه در حدود 16 مورد از زمین لرزه های این چنینی در سراسر جهان رخ می دهد. در قرن گذشته، هفت مورد از این زلزله ها در 155 مایلی (250 کیلومتری) محل زلزله روز دوشنبه اتفاق افتاده است.

اما زمین شناسان لرزه نگاری دقیقی از محدوده هندوکش ندارند زیرا درک نیروهای دخیل در زلزله های این مکان کار بسیار دشواری است. «جورج بروزا» یک کارشناس ژئوفیزیک در دانشگاه «استنفورد» گفت: «این شرم آور است. ما اطلاعات زیادی درباره این منطقه از جهان نداریم.»

موضوع زمانی پیچیده تر می شود که سازمان زمین شناسی آمریکا می گوید که این زلزله در عمق 130 مایلی (210 کیلومتری) از سطح زمین رخ داده و چنین زلزله هایی معمولا برای پژوهشگران یک راز هستند.

راز زمین لرزه های در عمق زمین

اکثر زمین لرزه ها به واسطه برخورد صفحات تکتونیکی زمین به هم ایجاد می شوند، اما دانشمندان مطمئن نیستند که این امر ولیل وقوع زلزله روز دوشنبه افغانستان باشد. به گفته بروزا، بازسازی چنین فشارهایی در محیط آزمایشگاهی در چنین عمقی نشان می دهد که در نتیجه چنین اتفاقی سنگ باید بیشتر تغییر شکل دهد تا امواج لرزه ای تولید کند. این زمین لرزه ها در اعماق زمین بسیار شایع هستند؛ تقریبا یک چهارم زمین لرزه ها در عمق بیش از 31 مایلی (50 کیلومتری) سطح زمین لرزه رخ می دهند.

محققان گمان می کنند که گسل ها در عمق زمین از لحاظ شیمیایی خود را به اشکال متراکم تر مجدد شکل می دهند تا در برابر فشارهای فوق العاده تحمل بالاتری داشته باشند. در این روند، ممکن است از سنگ ها آب خارج شود که این آب می تواند مانند یک روان کننده برای گسل عمل کند و در نهایت باعث ایجاد زلزله شود.

زلزله های عمیق نیز ممکن است با اصطکاک ایجاد شود. اگر یک منطقه کوچک در داخل یک گسل عمیق حرکت کند - مانند زمانی که دستانتان را به هم می مالید - گرما تولید می کند. هر چه منطقه داغ تر می شود، بیشتر می تواند حرکت کند و حرارت بیشتری از آن ایجاد می شود. این یک حلقه است که می تواند کل گسل را بی ثبات کند و باعث وقوع زلزله شود.

زمین شناسی مناطق اطراف زلزله روز دوشنبه نیز به یکی دیگر از عوامل اشاره می کند: فشار غیر منتظره زیاد در سنگ. صفحه تکتونیکی هندی در منطقه هندوکش تنها با لغزش و تحت تکتونیکی صفحه اوراسیا حرکت نمی کند، بلکه از کناره ها نیز به شکل S تحت فشار قرار می گیرد. این فشار اضافه ممکن است آب و حرارت اصطکاکی بیشتری را ایجاد کند.

هندوکش این پیکربندی با فشار بالا را با «بوکارامانگا» - یک منطقه زلزله خیز در کلمبیا - سهیم است. این دو منطقه بالاترین میزان زلزله های عمیق در جهان را دارا هستند.

زمین لرزه چگونه تشکیل می شود؟

زمین ‌لرزه، لرزش و جنبش زمین است که به دلیل آزاد شدن انرژی ناشی از گسیختگی سریع در گسل های پوسته زمین در مدتی کوتاه روی می ‌دهد.

پیش از وقوع زمین ‌لرزه اصلی معمولا زلزله ‌های نسبتا خفیف ‌تری در منطقه روی می ‌دهد که به پیش ‌لرزه معروف اند.

زمین لرزه نتیجه رهایی ناگهانی انرژی از داخل پوسته زمین است که امواج ارتعاشی را ایجاد می‌ کند.

در حالت کلی کلمه زمین لرزه هر نوع ارتعاشی را در بر می ‌گیرد که موجب ایجاد امواج ارتعاشی می ‌شود. زمین لرزه‌ ها اغلب نتیجه حرکت گسل‌ ها هستند.

انتهای پیام

دیدگاه شما