برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ در سوریه ارتش این کشور حملات هجومی را در بیش از 10 جبهه در آن واحد آغاز می کند.هدف جبهه نخست:جسرالشغور و جاده دمشق -حماه-حلب است.فقط جنگنده های روسی نیستند که این حملات را به جلو پیش بردند.بسترسازی برای حمله زمینی از «ایستادگی استراتژیک»در جنوب و تاسیس «لشکر چهارم»در این امر نقش داشته است.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران،روزنامه الاخبار لبنان در گزارشی نوشت:در ماه ژوئن گذشته ارتش سوریه کنترل مقر«لشکر 52»را در ریف شمال شرق «درعا»از دست داد.این پیشروی گروه های مسلح در جبهه جنوب همراه با سلسله عقب نشینی های ارتش و نیروهای هم پیمان آن در «بصری الشام»و «تدمر»و نیز در استان«ادلب»همراه شد.در آن زمان مخالفان به گونه ای رفتار می کردند و سخن می گفتند که گویی به تعیین سرنوشت جنگ از طریق محاصره دمشق پایتخت سوریه و نیز محاصره استان های«حماه»،«لاذقیه»و«طرطوس»نزدیک شدند.
برخی از هواداران مخالفان نیز برای راه اندازی پروازها از فرودگاه«الثعله»(شمال شرق درعا)به فرودگاه بین المللی دمشق تبلیغ می کردند.اما فرماندهان ارتش و نیروهای هوادار آن در جنوب سوریه کسانی که از آنها درباره اوضاع در میدان نبرد می پرسیدند را غافلیگر می کردند.در پاسخ های خود در آن زمان از نتیجه نبردها اطمینان خاطر می دادند و کسی که این پاسخ ها را می شنید جا می خورد زیرا این پاسخ ها را اعتماد به نفس بیش از اندازه می دانست.یکی از برجسته ترین این فرماندهان می گفت:جنگ امروز ما در جنوب دفاعی است.افراد مسلح حمایت گسترده ای از اتاق عملیات«موک»(آمریکا-فرانسه-انگلیس-عربستان-اردن...در امان)دریافت کردند تا حملات بزرگی را در محورهای مختلف نبرد انجام دهند.دو هدف اصلی افراد مسلح کنترل شهر درعا و جاده ارتباطی آن با دمشق است.»این فرمانده نظامی ارشد با اطمینان می گفت:«خطوط دفاعی ما قوی است و نمی توانند آنها را بشکنند نه در درعا و نه در طول بزرگراه درعا به دمشق.»این میهمان در پاسخ به پرسش های روزنامه نگاران این گونه پاسخ می داد:«در این مرحله ،ما حمله نمی کنیم.آخرین عملیات هجومی ما در جنوب در ماه فوریه بود.و در آن زمان به هدف مورد نظر رسیدیم.یعنی ایجاد«خط مانع»که از پیشروی افراد مسلح به سمت ریف جنوبی پایتخت جلوگیری کند.اما امروز فقط باید ایستادگی کرد و زهر حملات افراد مسلح را گرفت.پس از آن که حملات افراد مسلح شکست خورد آن وقت ما بار دیگر حمله می کنیم.»
این فرمانده نظامی در آن زمان پیش بینی کرد که حملات افراد مسلح سه ماه ادامه پیدا کند.
در عمل سه ماهی که افراد مسلح به جبهه جنوبی حمله می کردند گذشت و طی این مدت پنج بار به شهر درعا حمله شد و چندین نبرد در مناطق متفرق در جنوب سوریه رخ داد بدون آن که افراد مسلح بتوانند پیشروی قابل ذکری انجام دهند.همه حملات شکست خورد و نتیجه آنها کشته شدن بخش بزرگی از نیروهای اصلی مهاجم گروه های مسلح بود.طی روزهای گذشته ارتش سوریه حملاتی را آغاز کرد که نتیجه آن بازپس گیری منطقه«المنشیه»در جنوب درعا و به منطقه نزدیک به مرزهای سوریه با اردن نزدیک شد.پس از آن ارتش در اطراف شهر«الشیخ مسکین»در شمال درعا و در نزدیکی جاده دمشق به امان پیشروی کرد.
در «القنیطره»شبیه همین اتفاق افتاد.افراد مسلح توانستند به پیشروی هایی طی ماه های گذشته دست پیدا کنند اما ارتش سوریه و نیروهای حامی ارتش ایستادگی کردند و بیشتر مناطقی که از دست داده بودند را بازپس گرفتند.
اوضاع منطقه جنوب با شمال سوریه چندان تفاوتی ندارد.عقب نشینی هایی در استان ادلب به وقوع پیوست بدون آن که فرماندهان نظامی اعتماد به نفس خود را نسبت به آن چه برای روزهای آینده برنامه ریزی می شد از دست بدهند.به اوضاع دشوار و کمی نیرو اعتراف کردند اما در عین حال تاکید می کردند که آن چه افراد مسلح از آغاز ماه مارس به دست آوردند، ادامه پیدا نمی کند و برای تحولاتی بستر سازی می شود که افراد مسلح و حامیان آنها را غافلگیر می کند.هیچ کس به ایده حضور نظامی مستقیم روسیه اشاره ای نمی کرد.بعدها مشخص شد که مذاکرات میان دمشق،مسکو و تهران به شکل کاملا سری در جریان است،همزمان با آن ارتش سوریه عملیات گسترده جذب نیرو برای مجموعه های ویژه از نیروها را که بعدا «لشکر چهارم هجومی»نامیده شد را انجام می داد.افراد فراری از ارتش،خدمت نرفته ها،کسانی که تمایل به جنگ به شکل انحصاری در شهرها و روستاهایشان دارند و کسانی که داوطلب جنگیدن در صفوف جلویی ارتش هستند،همه اینها جذب شدند.علاوه بر آن چندین مشکل که ارتش در برخی مواقع در جنگ از آنها رنج می برد مانند کاهش انواع مشخصی از مهمات و تسلیحات در انبارهای خود، نیز حل شد.هواپیماهای روسی به سوریه آمدند تا بخشی از بار بی سابقه که بر دوش خلبانان سوریه و هواپیماها و کادرهای نگهداری از هواپیماهای سوری بود را از دوش آنها بردارند و به همراه خود نیازهای شان به لوازم یدکی و هزینه های صیانت و سوخت را نیز آوردند.
بمباران های روسیه پشتیبانی هوایی منحصر به فردی را برای ارتش سوریه تامین کرد که برای عملیات زمینی با شیوه های جدید برنامه ریزی می کرد.در این جا باید به دو نکته توجه کرد:
نخست:ارتش سوریه سوریه و نیروهای همپیمان آن پس از ایستادگی استراتژیک در جنوب توانستند که زمام امور را در حمله هجومی در استان های درعا و القنیطره به دست گیرند در این دو استان جنگنده های روسی پوشش هوایی را برای آنها انجام نمی دهند.
دوم:جبهه شمالی که از جبهه جنوبی وسیع تر است و در آن جا محل ثقل جماعت های وابسته به گروه تروریستی القاعده و هم پیمانانش است نیاز به پوشش هوایی برای عملیات نظامی هجومی دارد که ارتش و همپیماناش به شکلی که افراد مسلح قبل از این ندیده بودند، انجام می دهد.عملیات نظامی هجومی امروز بیش از 10 محور را شامل می شود:
لاذقیه،سهل الغاب،محور مورک-کفرزیتا-خان شیخون و کفر نبوذه در ریف شمالی حماه،ریف جنوبی حلب،ریف شمالی حلب،ریف شرقی حلب،محور السفیره-کویرس در رویارویی با داعش.برای نخستین بار است که ارتش این همه تعداد زیاد از نبردهای را در آن واحد و یک مرتبه انجام می دهد.علاوه بر آن ارتش حملاتی را علیه افراد مسلح در ریف شمالی حمص و الغوطه شرقی به اضافه محورهای نبرد سه گانه در درعا و القنیطره انجام می دهد.این تحولات در سایه ادامه نبرد دفاعی که به طور مرتب اشغال فرودگاه دیرالزور و اطرافش توسط داعش را ناکام می گذارد،در حال رخ دادن است.
در فوریه گذشته ارتش تلاش کرد چند جبهه را در آن واحد بگشاید،در لاذقیه و ریف شمالی حلب و مثلث القنیطره-ریف درعا-دمشق و نیز جبهه اشغال در نزدیکی سهل الروج در ادلب.در دو جبهه اول و دوم پیشروی جزئی داشت و طرح هایش را در سومی به طور کامل به مرحله عمل رساند.اما میزان آمادگی نیروها و ناتوانی در گشودن جبهه های اضافی اجازه پیشروی بیشتر به ارتش را نداد.پس از گرفتن زهر حملات افراد مسلح در جنوب و عقب نشینی در تدمر و ادلب ارتش بار دیگر ابتکار عمل را بر اساس جبهه های متعدد و در سطح گسترده و نیز به شکل پویاتری در دست گرفت .این شیوه باعث تشتیت و پراکندگی افراد مسلح می شود به ویژه پس از ضربات مهلکی که جنگنده های روسی به انبارهای سلاح، پادگان ها و مراکز و راه های امدادرسانی شان وارد آوردند.
عملیات شمال به دنبال تحقق سه هدف در مرحله نخست است:بازپس گیری شهر جسرالشغور،بازپس گیری جاده حماه-حلب و کنترل مناطق بیشتر در ریف شرقی حلب و خارج کردن کنترل این مناطق از دست داعش(از جمله پایان دادن به محاصره فرودگاه کویرس که در محاصره داعش است.)رسیدن به این اهداف با مقدمات میدانی و اقدامات پس از آن انجام می شود.(به طور مثال،انجام عملیات در مناطقی در ریف های لاذقیه و حماه به منظور رسیدن به جسرالشغور.در صورت تحقق این هدف ارتش مجبور به تامین امنیت مناطق اطراف جسرالشغور می شود تا از تکرار کنترل آنها توسط افراد مسلح جلوگیری کند.)
در میدان نبرد،توان دفاعی افراد مسلح متفاوت است.به گفته منابع نظامی میدانی،در برخی مواضع گروه های مسلح از هم پاشیده و از میدان نبرد فرار کردند اما برخی از گروه های مسلح با سرسختی می جنگند و به این مساله توجه دارند که آنها مناطقی را از دست می دهند که دیگر توانایی اشغال دوباره آنها را ندارند و این نبردها نیز دارای نتایج سایسی مستقیم دارد که برای حامیان تروریست ها خطرناک است.
در سطح رسمی سوریه گشودن این همه جبهه ماجراجویی بی حساب و کتاب و بدون پیامد به شمار نمی رود.برخی منابع آگاه از رایزنی های دمشق و نیروهای هم پیمان آن تاکید کردند که روس ها،سوری ها و ایرانی ها و هم پیمانان آنها پیش بینی می کنند که کشورهای حامی تروریست ها هر گونه حمایت ممکن را از آنها انجام می دهند اما ارتش و هم پیمانانش این مساله را مدنظر دارند و بر این باورند که مانعی در پیشروی در ادلب یا حلب به وجود نمی آورد.همچنین برخی نهادهای تصمیم گیرنده در سوریه به نتایج پیشروهای ارتش و مجبور شدن افراد مسلح به آشتی به ویژه در ریف های دمشق،درعا و القنیطره تکیه دارند.به گفته منابع رسمی سوری و برخی منابع وابسته به سازمان ملل طی روزهای گذشته کانال های تماس میان بزرگان برخی از کمیته های آشتی در ریف های دمشق و درعا برقرار شده است.
خلاصه آن که نبردهایی که در شمال سوریه در جریان است خون تازه ای به ارتش سوریه دمیده است؛ ارتشی که می تواند از حالت دفاعی در جنوب و حالت عقب نشنیی در شمال بیرون بیاید و بتواند بیش از ده حمله را در آن واحد انجام دهد.